Verbindend communiceren
Verbindend communiceren: wat is dat eigenlijk? Is dat louter een vaardigheid of komt er meer bij kijken? Wie verbindend kan communiceren weet een relatie op te bouwen met de ander. Dat is deels een vaardigheid maar heeft anderzijds ook te maken met wie je bent. Het is een belangrijk onderdeel van authentiek communiceren. Verbinding is wederkerig: je ontvangt de ander in wie hij of zij is en je laat ook zien wie jij bent, wat je voelt en wat voor jou belangrijk is.
Welke misverstanden bestaan er?
Graag neem ik eerst wat misverstanden weg. Want in de wandelgangen hoor ik nogal regelmatig dat er misverstanden zijn bij verbindende communicatie. Ik noem er een paar:
- Het is zweverig.
- Het is een sentimenteel gedoe.
- Je gaat dan te close met elkaar om.
- Je kunt geen vriendjes zijn op de werkplek.
Verbinding heeft niets te maken met zweverigheid, sentimenteel gedoe of te close met elkaar omgaan. Sterker nog: dat is het juist niet, want dat zijn precies de factoren die zorgen dat de verbinding op termijn onder druk komt te staan. Verbindend communiceren betekent ook niet dat je aardig gevonden moet worden, verschillen moet vermijden of jouw grenzen moet loslaten. Je kunt van mening verschillen en toch met elkaar in verbinding blijven.
Welke kwaliteiten horen bij verbindend communiceren?
Kwaliteiten die nodig zijn voor het creëren van verbondenheid zijn:
- Inlevingsvermogen of empathisch vermogen.
- Het vermogen om te delen met anderen.
- Kwetsbaar durven opstellen.
- Integer en betrouwbaar.
Ik heb ze omschreven onder de kernkwaliteit verbindend. Deze kwaliteiten helpen je om aandacht te hebben voor de ander zonder jezelf te verliezen. Je kunt openstaan voor de gevoelens en behoeften van de ander en tegelijk eerlijk zijn over jouw eigen gevoelens, behoeften en belangen.
Welke vaardigheden kun je ontwikkelen?
Vaardigheden zijn te ontwikkelen als de kernkwaliteiten aanwezig zijn. Empathie leer je niet op school, ook niet op een cursus of training. Wat zijn dan de vaardigheden?
- Je ontwikkelt een actieve luisterhouding.
- Je kunt doorvragen, tot de kern en essentie komen.
- Je begrijpt de relatie tussen behoeften en gevoelens bij de ander en bij jezelf.
- Je bent in staat om te delen en ook jouw eigen gevoelens te tonen.
Je kunt daarnaast leren om samen te vatten, te controleren of je de ander goed begrijpt en jouw eigen belang duidelijk uit te spreken. Verbindend communiceren wordt vooral zichtbaar wanneer er spanning of verschil van mening ontstaat. Juist dan gaat het erom dat je duidelijk blijft zonder de relatie af te breken.
Waarom is het geen kunstje?
Nogmaals: verbindend communiceren kun je ontwikkelen of doorontwikkelen. Maar het is geen truc of een kunstje wat je even aanleert op de training of cursus. Dat wordt soms gedacht. Wat is het verschil?
- Ben je oprecht geïnteresseerd in jouw medemens of heb je geleerd dat het beter is om interesse te tonen? Oprechtheid en echtheid zijn dus belangrijke waarden in de communicatie.
- Heb je bijbedoelingen of alleen maar eigenbelang bij het opbouwen van een relatie of heb je werkelijk oog voor de behoefte en drijfveren van de ander?
- Durf je te laten zien wat jouw belang is of waar jouw behoefte ligt? Dat je een eigen belang hebt is vanzelfsprekend als maar duidelijk is waar dat belang precies ligt.
Luisteren, doorvragen en samenvatten zijn vaardigheden. Zonder oprechte belangstelling kunnen het lege technieken worden. De ander merkt doorgaans of je werkelijk probeert te begrijpen wat hem of haar beweegt of dat je vooral een aangeleerd communicatiepatroon uitvoert.
Lees ook:
- Oprechte interesse tonen.
- De verbindingsladder: vier fasen bij verbindend communiceren.
- Meeleven en medeleven tonen.
Hoe ontstaat verbinding?
Verbinding ontstaat doorgaans stap voor stap. Je stemt eerst op elkaar af en verkent met wie je te maken hebt. Daarna kan vertrouwen groeien en ontstaat er ruimte om opener en kwetsbaarder te zijn. De verbindingsladder met vier fasen maakt zichtbaar hoe dit proces zich kan ontwikkelen. Oprechte belangstelling en meeleven met de ander ondersteunen dit proces, omdat je daarmee laat merken dat de ander en diens beleving ertoe doen.
Waarom is verbindende communicatie belangrijk voor leidinggevenden?
Verbindende communiceren is voor leidinggevenden essentieel. Steeds meer klinkt de roep om verbindend leiderschap. Afrekenculturen, baas-gedrag, hiërarchische machtsverhoudingen leiden tot minder prestaties in organisaties. Leiders die verbinden hebben meer succes. Zij zijn duidelijk over doelen, verwachtingen en grenzen, maar houden ook oog voor de behoeften, ervaringen en belangen van medewerkers.
Welke valkuilen zijn er?
Verbindend communiceren kan worden verward met aardig gevonden willen worden, conflicten vermijden of voortdurend rekening houden met de ander. Daardoor kun je jouw eigen behoeften verbergen en onduidelijk worden. Een andere valkuil is dat je te snel persoonlijk wordt, de ander wilt redden of grenzen verwart met afstandelijkheid. Verbinding vraagt juist om openheid én begrenzing: je blijft in contact met de ander zonder jouw eigen positie los te laten.
Welke leerdoelen passen hierbij?
Wanneer je verbindend wilt leren communiceren, kunnen de volgende leerdoelen een rol spelen:
- Een actieve luisterhouding ontwikkelen.
- Doorvragen tot de kern en essentie.
- De behoeften en gevoelens van de ander beter begrijpen.
- Jouw eigen gevoelens leren delen.
- Je kwetsbaar durven opstellen.
- Oprechte interesse tonen zonder bijbedoelingen.
- Jouw eigen belang duidelijk laten zien.
- Betrouwbaar en integer communiceren.
Doe de (gratis) communicatietest
Wil je inzicht krijgen in jouw sterke punten en valkuilen wanneer het over communicatie gaat? Met de communicatietest ontdek je jouw belangrijkste communicatie-ontwikkeldoelen.
E-book authentiek communiceren
Wil je leren hoe je woorden geeft aan wat in jou leeft en hoe je bewust omgaat met spreken en zwijgen? In dit e-book van 70 pagina’s lees je hoe willen, kunnen en zijn samenkomen in authentieke communicatie.
Webinar over communicatie
Wil je meer inzicht in jouw communicatiepatronen, valkuilen en ontwikkelmogelijkheden? Bekijk dan het webinar over persoonlijke communicatie.
Veelgestelde vragen over verbindend communiceren
Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over verbinding in communicatie.
Wat is verbindend communiceren?
Verbindend communiceren betekent dat je een relatie met de ander opbouwt door te luisteren, te delen en aandacht te hebben voor gevoelens en behoeften.
Is verbindend communiceren zweverig?
Nee. Het gaat om concreet gedrag zoals luisteren, doorvragen, betrouwbaar zijn en duidelijk maken wat jouw behoefte of belang is.
Is verbindend communiceren een vaardigheid?
Het is deels een vaardigheid, maar hangt ook samen met kwaliteiten zoals empathie, oprechtheid, kwetsbaarheid en integriteit.
Moet je bevriend zijn om verbinding te ervaren?
Nee. Ook binnen een professionele relatie kun je betrokken en verbindend communiceren zonder dat er sprake is van vriendschap.
Kun je verbindend communiceren leren?
Je kunt vaardigheden zoals luisteren, doorvragen en gevoelens delen ontwikkelen. Oprechtheid en werkelijke belangstelling zijn daarbij onmisbaar.
Wil je verbindender communiceren?
Bij De Steven kun je werken aan communicatie waarin luisteren, oprechtheid, duidelijkheid en aandacht voor behoeften samenkomen.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 12-10-2016.
Update: 1 augustus 2026.
