home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / inventief

Inventief zijn: slimme oplossingen en nieuwe kansen zien

Ben jij inventief? Dan ben jij in staat om slimme oplossingen te bedenken voor bepaalde problemen. En regelmatig lijkt het alsof je die zo uit de hoed tovert. Je ziet opeens kansen en mogelijkheden waar een ander nooit aan gedacht had. Inventiviteit is een vorm van praktische intelligentie en het vermogen om gebaande wegen te verlaten.

Bij de persoonlijke kernkwaliteiten deel ik inventiviteit in bij de groep die gaat over hoe je denkt en voelt.

Hoe herken je inventiviteit in de praktijk?

Inventiviteit herken je niet alleen aan grote uitvindingen. Vaak zit deze kwaliteit juist in kleine en praktische verbeteringen. Je ziet dat een werkwijze eenvoudiger kan, combineert twee bestaande technieken, gebruikt een hulpmiddel op een andere manier of vindt een oplossing wanneer de gebruikelijke aanpak niet werkt.

Wat voor een ander een doodlopende weg lijkt, roept bij jou misschien de vraag op: wat is er nog wel mogelijk? Kenmerkend is dat jouw gedachte niet alleen origineel is, maar ook kan leiden tot een werkbare toepassing.

Wat is het verschil tussen inventief en creatief?

Wie creatief vermogen heeft, creëert. Vaak gaat het daarbij om nieuwe ideeën en originele concepten. Wat is dan het verschil met creatief? Wanneer je inventief bent, creëer je niet per se iets nieuws. Het kan zijn dat je op een nieuwe manier omgaat met bestaande vraagstukken. Je vindt als het ware een nieuwe manier om met bestaande ideeën om te gaan.

Inventief als kernkwaliteit

Inventiviteit is een kernkwaliteit: een eigenschap die van nature aanwezig is en die jou onderscheidend maakt. Zoals bij elke kernkwaliteit heeft ook inventiviteit een valkuil, een uitdaging en een allergie.

De valkuil van inventiviteit kan warboel of chaos zijn. Wellicht draag je te veel oplossingen aan en dat kan verwarrend werken. Chaos is echter niet automatisch de valkuil van ieder inventief mens. Het is eerder een mogelijk gevolg wanneer je te veel oplossingen tegelijk ziet en onvoldoende kiest, structureert of uitvoert.

De uitdaging is om focus te houden.

Je kunt je ergeren aan starheid, overmatige bureaucratie en reacties waarbij iedere andere mogelijkheid onmiddellijk wordt afgewezen. Tegelijk kan structuur van anderen precies de ondersteuning bieden die nodig is om een goed idee ook werkelijk uit te voeren.

Wanneer slaat inventiviteit door?

Een inventief mens ziet vaak meer dan één route. Dat wordt een valkuil wanneer je alternatieven blijft aandragen terwijl er een keuze nodig is, alweer een nieuwe oplossing bedenkt voordat de vorige is getest of een eenvoudig vraagstuk onnodig ingewikkeld maakt. Uitvoering en afronding kunnen dan achterblijven en er kan chaos en gebrek aan structuur ontstaan.

Doorgeschoten inventiviteit heeft dus niet één vaste verschijningsvorm. Bij de een ontstaat versnippering, bij de ander een overdaad aan oplossingen en bij een derde de neiging om steeds opnieuw iets uit te vinden. De overeenkomst is dat bedenken meer ruimte krijgt dan kiezen, uitleggen en uitvoeren.

Waar komt inventiviteit goed tot zijn recht?

Wanneer je inventief bent, kun je goed tot jouw recht komen op een afdeling voor innovatie en vernieuwing. Je mag graag ontwikkelen en doorontwikkelen. Inventiviteit ligt dicht bij creatieve denkers, mensen die vindingrijk oplossingen bedenken en mensen die goed kunnen improviseren. Dat is wat anders dan ‘doe maar wat raak’. Dat heeft niets met inventief te maken. Zoals Bach in zijn Inventionen niet zomaar improviseerde, maar systematisch bouwde aan gelaagde composities, zo werk je als inventief persoon aan duurzame oplossingen.

De kracht van inventiviteit in het dagelijks leven

Inventiviteit is een waardevolle eigenschap in zowel professionele als persoonlijke contexten. In het bedrijfsleven wordt het vaak gezien als een cruciale kwaliteit bij innovatiemanagement, techniek en ondernemerschap. In het dagelijks leven helpt het mensen om flexibel en oplossingsgericht te handelen bij praktische uitdagingen.

Of je nu een technisch probleem wilt oplossen, een creatieve aanpak zoekt voor een uitdaging op het werk of efficiënter met je tijd wilt omgaan, inventiviteit helpt je om slimme en effectieve oplossingen te vinden.

Welke ontwikkeldoelen passen bij inventiviteit?

Het leerdoel is niet om minder inventief te worden. De ontwikkeling zit vooral in het kiezen en uitwerken van de oplossing die werkelijk bij het vraagstuk past. Deze ontwikkeldoelen kunnen daarbij helpen:

• Eén oplossing kiezen wanneer je meerdere mogelijkheden tegelijk ziet.
• Jouw denkstappen zo uitleggen dat anderen jouw oplossing kunnen volgen.
• Voldoende focus houden op uitvoering en afronding.

Veelgestelde vragen over inventief zijn

Inventiviteit ligt dicht bij creativiteit, vindingrijkheid en improvisatie, maar deze begrippen betekenen niet precies hetzelfde. Daarom beantwoord ik vijf aanvullende vragen.

Is inventief hetzelfde als vindingrijk?

De begrippen liggen zeer dicht bij elkaar en worden in het dagelijks taalgebruik vaak als synoniemen gebruikt. Bij vindingrijkheid ligt het accent vooral op het vinden van een slimme uitweg, zeker wanneer tijd of middelen beperkt zijn. Bij inventiviteit gaat het ook om het combineren van bestaande kennis en technieken tot een bruikbare oplossing. De grens is niet hard.

Is inventief hetzelfde als creatief?

Nee, al is er veel overlap. Creativiteit kan ook leiden tot een kunstwerk, ontwerp, gedachte of concept zonder dat er een concreet probleem wordt opgelost. Inventiviteit wordt vaak zichtbaar wanneer je een vraagstuk op een slimme en werkbare manier oplost.

Moet een inventieve oplossing volledig nieuw zijn?

Nee. De inventiviteit kan juist zitten in het combineren van bestaande kennis, middelen of werkwijzen. Je hoeft niets te bedenken wat nog nooit heeft bestaan. Een bekende oplossing op een onverwachte plek toepassen kan bijzonder inventief zijn.

Kun je inventiviteit ontwikkelen?

Je kunt vaardigheden ontwikkelen die jouw aanwezige inventiviteit ondersteunen. Denk aan experimenteren, vanuit meerdere invalshoeken kijken, kennis uit verschillende vakgebieden combineren en jezelf afvragen wat er mogelijk is wanneer de standaardoplossing niet werkt. Niet iedereen zal dit van nature even gemakkelijk doen.

Waarom begrijpen anderen mijn oplossing soms niet meteen?

Misschien heb jij in korte tijd meerdere denkstappen gezet die je niet hebt uitgesproken. Voor jou voelt de oplossing logisch, terwijl zij voor een ander onverwacht uit de lucht komt vallen. Neem daarom de tijd om uit te leggen welk probleem je ziet, welke mogelijkheden je hebt overwogen en waarom je voor deze oplossing kiest.