home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / flegmatiek

Ben je flegmatiek?

Ben je flegmatiek? Weet je dat dit een kwaliteit is? Het is echt een kwaliteit in de manier waarop je op situaties reageert. Waar anderen misschien onrustig, emotioneel of van streek raken, houd jij gemakkelijker jouw hoofd koel. Je laat je niet zo snel uit het veld slaan en blijft onder tal van omstandigheden kalm en onverstoorbaar. Op de pagina over persoonlijke kernkwaliteiten lees je meer over de verschillende kwaliteiten die te maken hebben met hoe je op situaties reageert.

Flegmatiek zijn helpt je kalm te blijven als een situatie onrustig wordt

De kracht van flegmatiek zijn komt vooral naar voren wanneer de omstandigheden onrustig worden. Waar een ander misschien direct schrikt, boos wordt of emotioneel reageert, blijf jij gemakkelijker bedaard. Je laat je niet zomaar meeslepen door de hectiek van het moment en kunt vaak blijven kijken naar wat er werkelijk aan de hand is. Dat ligt dicht bij beheerst kunnen reageren: niet omdat er niets met je gebeurt, maar omdat jouw reactie niet onmiddellijk met jou aan de haal gaat.

Jouw kalmte kan ook anderen houvast geven

Flegmatiek zijn heeft niet alleen effect op jezelf. Wanneer jij in een spannende situatie rustig blijft, voeg je in ieder geval geen extra paniek toe. Jouw bedaardheid en gelijkmatigheid kunnen daardoor ook voor anderen houvast geven. Zeker wanneer mensen om je heen snel van de leg raken, kan iemand die rustig blijft en niet onmiddellijk meegaat in iedere emotionele golf veel waarde hebben. Je hoeft daarvoor niet de leiding te nemen of veel woorden te gebruiken. Soms is een rustige aanwezigheid al genoeg om te voorkomen dat een situatie verder escaleert.

Wat is de valkuil van flegmatiek zijn?

De keerzijde ontstaat wanneer deze kwaliteit doorschiet. Kalm en onverstoorbaar blijven is iets anders dan niets meer voelen of nergens meer door geraakt worden. Wanneer je te ver doorschiet, kun je ongevoelig, onverschillig, gevoelloos, laconiek, hardvochtig, gereserveerd, gesloten of apathisch overkomen.

• Je wordt ongevoelig of onverschillig.
• Je komt gevoelloos of gevoelsarm over.
• Je reageert te laconiek.
• Je komt te stoïcijns over.
• Je wordt hardvochtig.
• Je wordt te gereserveerd en gesloten.
• Je komt apathisch over.

Daar kan precies de kracht van jouw flegmatische houding verloren gaan. In jouw kracht helpt jouw kalmte om rust te bewaren wanneer anderen onrustig worden. Maar wanneer jouw kalmte verandert in afstandelijkheid of onverschilligheid, ervaren mensen geen houvast meer. Ze kunnen juist het gevoel krijgen dat het jou niets doet of dat je niet betrokken bent. Dan blijft de rust misschien zichtbaar, maar verdwijnt de verbinding.

Waar ligt jouw allergie?

Jouw allergie zit vaak bij gedrag dat helemaal niet bij jouw natuurlijke manier van reageren past. Wanneer je flegmatiek bent, kun je moeite hebben met overgevoeligheid, sentimentaliteit, heel close met elkaar omgaan of overdreven enthousiasme. Kortom: alles wat in jouw ogen een overtrokken emotionele reactie is. Waar een ander misschien zegt dat hij gewoon zijn gevoel laat zien, denk jij wellicht: moet het nu werkelijk allemaal zo groot?

Ben je flegmatiek of kom je zo over?

In een persoonlijk ontwikkeltraject komt nogal eens de vraag naar voren: ben je werkelijk flegmatiek of doe je je zo voor? Ik kom mensen tegen die zich als een vorm van zelfbescherming kalm, ijzig en onverstoorbaar voordoen terwijl dat helemaal niet hun natuurlijke aard is. Dat is iets anders. Er kan dan sprake zijn van een soort bevroren stand van jouw innerlijk. Blijkbaar is er iets gebeurd waardoor je in de bevriezing terecht bent gekomen. Lees in dat verband ook over overlevingsmechanismen zoals vechten, vluchten of bevriezen.

Je kunt jouw kwaliteiten als het ware in de vrieskist hebben gestopt en jouw emoties achter een muur hebben verstopt. Naar buiten toe lijk je dan kil, hardvochtig, gereserveerd en terughoudend, terwijl je vanbinnen misschien juist veel gevoeliger bent dan je laat zien. Wat je voelt en wat je toont, komen dan niet met elkaar overeen. Daardoor kunnen mensen jou moeilijk begrijpen in jouw communicatie, kun je de verbinding met anderen missen en je uiteindelijk behoorlijk alleen voelen.

Is kalm blijven voor jou een uitdaging?

Raak je snel van streek wanneer er iets onverwachts gebeurt? Word je gemakkelijk meegesleept door de emoties van anderen of reageer je sterk voordat je hebt kunnen overzien wat er precies aan de hand is? Dan kan iets van de flegmatische kwaliteit voor jou juist een leerdoel zijn. Het gaat er niet om dat je gevoelloos of afstandelijk moet worden. Het gaat erom dat je leert voelen wat er gebeurt zonder dat iedere emotie onmiddellijk jouw reactie bepaalt.

Misschien helpt het je om iets langer te wachten voordat je reageert, eerst waar te nemen wat er werkelijk gebeurt en jezelf af te vragen of jouw eerste emotionele impuls ook de reactie is die je wilt geven. Je hoeft jouw gevoel niet uit te schakelen. De ontwikkeling zit juist in gevoel én kalmte: geraakt kunnen worden en tegelijkertijd jouw hoofd koel houden.

Samengevat: de kracht van flegmatiek zijn

Flegmatiek zijn is een mooie kwaliteit en er is behoefte aan. Ook op de arbeidsmarkt zijn er tal van functies waarin mensen nodig zijn die niet meteen van de leg zijn en niet bij iedere gebeurtenis een mug voor een motorfiets aanzien. Vergelijkbare kwaliteiten zijn ingetogen kunnen reageren en nuchterheid. De valkuil ontstaat wanneer jouw kalmte omslaat in ijzigheid, hardvochtigheid, cynisme of veroordeling. Daar moet je mee oppassen. Maar wanneer jouw flegmatische houding eigenlijk een overlevingsmechanisme is geworden, ligt de ontwikkeling ergens anders: van overleven naar weer leven, ervaren en beleven.

Welke ontwikkeldoelen passen bij flegmatiek zijn?

Wanneer flegmatiek zijn werkelijk jouw natuurlijke kwaliteit is, hoef je jouw kalmte niet kwijt te raken. De ontwikkeling zit vooral in betrokken blijven terwijl je onverstoorbaar kunt zijn.

• Jouw kalmte behouden zonder onverschillig of afstandelijk over te komen.
• Blijven tonen wat jou raakt, ook wanneer je emoties van nature beheerst uit.
• Verbinding houden met anderen terwijl je jouw eigen rustige manier van reageren behoudt.

Veelgestelde vragen over flegmatiek zijn

Flegmatiek zijn wordt gemakkelijk verward met gevoelloosheid, afstandelijkheid of simpelweg weinig emoties hebben. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen.

Wat betekent flegmatiek zijn?

Flegmatiek zijn betekent dat je van nature rustig, bedaard en onverstoorbaar reageert. Je raakt niet gemakkelijk van streek en kunt ook in emotionele of onrustige omstandigheden jouw hoofd relatief koel houden.

Is flegmatiek hetzelfde als stoïcijns?

De begrippen liggen dicht bij elkaar, maar zijn niet volledig hetzelfde. Stoïcijns verwijst sterk naar onverstoorbaarheid en het verdragen van omstandigheden zonder veel emotie te tonen. Flegmatiek beschrijft breder een gelijkmatige, rustige en weinig opgewonden manier van reageren.

Is een flegmatiek mens ongevoelig?

Nee. Dat is juist een belangrijk onderscheid. Je kunt veel voelen en toch beheerst reageren. Ongevoeligheid ontstaat pas wanneer jouw kalmte doorschiet of wanneer je nauwelijks nog laat merken dat iets jou raakt.

Waarom kan flegmatiek zijn nuttig zijn onder druk?

Omdat je minder gemakkelijk wordt meegesleept door paniek, hectiek of sterke emoties. Daardoor kun je soms beter blijven waarnemen wat er gebeurt en voorkomen dat jouw eigen reactie de situatie nog onrustiger maakt.

Kun je flegmatiek lijken zonder het te zijn?

Jazeker. Sommige mensen hebben geleerd om emoties sterk af te schermen en tonen daardoor weinig aan de buitenkant. Dat kan een vorm van zelfbescherming zijn. Het verschil zit erin dat de natuurlijke flegmaticus zich werkelijk relatief rustig voelt, terwijl iemand in een bevroren stand vanbinnen juist veel spanning of gevoel kan ervaren.