home / persoonlijke ontwikkeling / communicatie / te direct / aanvallend communiceren / intimiderend communiceren

Intimiderend overkomen in de communicatie

Intimiderend overkomen is een breed begrip. Het kan fysiek zijn door gebaren of dreigen, maar ook verbaal kan er sprake zijn van intimidatie. Het is een vorm van aanvallend communiceren. In dit artikel ga ik in op de vraag: wanneer kom je intimiderend over in de communicatie?

Hoe ziet intimiderende communicatie eruit?

Er zijn tal van manieren om te intimideren. Duidelijk zichtbare vormen zijn:

• Dreigen of beschuldigen.
• Schreeuwen en explosief zijn in de communicatie.
• Emoties niet onder controle houden.
• Uitschelden.
• Slaan met deuren of gooien met spullen.
• Te directief of te confronterend zijn.
• Het op de man of vrouw spelen.

Dreigen, dwingen en forceren passen ook bij autoritair en agressief communiceren. Wanneer je iemand uitscheldt, kleineert of persoonlijk veroordeelt, ga je al snel op de persoon spelen.

Welke subtiele vormen van intimidatie zijn er?

Ik ben niet compleet wanneer ik het alleen bij de duidelijk zichtbare kenmerken laat. Intimidatie kan ook subtiel plaatsvinden. De ander kan zich bedreigd of onveilig voelen zonder dat er wordt geschreeuwd of rechtstreeks wordt gedreigd.

• De ander negeren.
• De ander manipuleren.
• De ander kleineren of buitensluiten.
• De ander pesten.
• Het werk van de ander onmogelijk maken.
• De ander voor schut zetten.
• De ander beroddelen.

Ook een stilte, blik, lichaamshouding of bepaalde toon kan intimiderend zijn. Het gaat niet alleen om wat je letterlijk zegt, maar ook om de druk, dreiging of afwijzing die de ander ervaart.

Wat doet intimidatie met de ander?

Intimiderende communicatie kan angst, verwarring en onzekerheid oproepen. De ander voelt zich niet vrij om vragen te stellen, feedback te geven of een andere mening te hebben. Misschien stemt iemand met jou in, maar niet omdat hij overtuigd is. Hij doet het om jouw reactie te vermijden. Mensen kunnen zich daardoor terugtrekken, defensief reageren of met een boog om jou heen lopen. Je jaagt hen dan als het ware tegen jou in het harnas. De openheid verdwijnt en de relatie wordt onveiliger.

Wanneer mag je spreken van intimiderend gedrag?

Het is niet moeilijk om iemand te labelen en daar zit een gevaar aan. Mensen die weleens te direct zijn in de communicatie of primair reageren, kun je niet meteen verwijten dat ze intimiderend zijn. Dat is nogal een aantijging. Om van intimiderende communicatie te spreken, moet er voldoende grond zijn om die term te gebruiken. Kijk daarom niet alleen naar één stevige uitspraak of een eenmalige emotionele reactie. Let op de context, de herhaling, de machtsverhouding en het effect op de ander. Is er structureel sprake van angst, druk, dreiging of onvoldoende ruimte om vrijuit te spreken? Dan is er meer reden om over intimidatie te spreken.

Hoe voorkom je dat je intimiderend overkomt?

Stevig en duidelijk communiceren is niet hetzelfde als intimideren. Je mag een grens stellen, een besluit nemen of iemand aanspreken. Het verschil is dat je geen angst oproept, de ander niet kleineert en ruimte laat voor een reactie. Je voorkomt dat je intimiderend overkomt door:

• Concreet gedrag en feiten te benoemen.
• Rustig en beheerst te spreken.
• Dreigen, schreeuwen en beschuldigen te vermijden.
• De ander niet persoonlijk aan te vallen.
• Ruimte te geven voor vragen en een andere mening.
• Te controleren hoe jouw boodschap bij de ander overkomt.
• Duidelijk te zijn over verwachtingen zonder druk of angst op te roepen.

In plaats van: ‘als je dit nog één keer doet, dan zwaait er wat’, kun je zeggen: ‘deze afspraak is opnieuw niet nagekomen en ik wil bespreken wat er nodig is om dit te veranderen’. Je blijft duidelijk, maar brengt de ander niet in een positie waarin hij zich bedreigd of vernederd voelt.

Wat kan jouw leerdoel zijn?

Vinden anderen dat je intimideert en wil je daar wat aan doen? Dan is het belangrijk om eerst te achterhalen welk gedrag zij precies als intimiderend ervaren. Jouw leerdoel kan zijn dat je duidelijk en stevig leert communiceren zonder de ander angstig, klein of onveilig te laten voelen.

• Feedback vragen over jouw toon, houding en woordkeuze.
• Jouw emoties beheersen wanneer de spanning oploopt.
• Grenzen stellen zonder te dreigen.
• Ruimte geven aan tegenspraak en feedback.
• Gedrag bespreken zonder de persoon onderuit te halen.
• Bijdragen aan veiligheid in de communicatie.

Veelgestelde vragen over intimiderende communicatie

Hieronder lees je aanvullende antwoorden over intimidatie, directheid en veiligheid in gesprekken.

Is luid praten altijd intimiderend?

Nee. Sommige mensen praten van nature luid. Het wordt intimiderend wanneer het stemvolume wordt gebruikt om de ander bang te maken, te overrompelen of het zwijgen op te leggen.

Kan iemand intimideren zonder dat bewust te doen?

Ja. Iemand kan zich niet bewust zijn van de invloed van zijn positie, toon of lichaamshouding. De bedoeling kan anders zijn dan het effect op de ander.

Is direct communiceren hetzelfde als intimideren?

Nee. Direct communiceren betekent dat je duidelijk zegt wat je bedoelt. Intimidatie ontstaat wanneer je daarbij dreiging, druk, vernedering of angst oproept.

Kan zwijgen ook intimiderend zijn?

Ja. Iemand langdurig negeren, doodzwijgen of met een afkeurende blik onder druk zetten kan eveneens als intimiderend worden ervaren.

Wat kun je doen als iemand jou intimideert?

Benoem zo concreet mogelijk welk gedrag je ervaart en wat dat met je doet. Zoek steun wanneer je je niet veilig voelt en leg terugkerende incidenten vast, zeker wanneer er sprake is van een machtsverschil.