home / persoonlijke ontwikkeling / communicatie / breedsprakig / langdradig

Langdradig: ben je te lang van stof?

Ben je langdradig of te lang van stof? Wijdlopig of gerekt in jouw communicatie? Merk je dat je soms te uitvoerig bent of te omslachtig in de communicatie? Het gevaar is dat jouw toehoorder afhaakt. Maar hopelijk heb je dat wel gemerkt en ben je je daar bewust van. Langdradigheid is een vorm van breedsprakig communiceren, waarbij je langer doorgaat met praten dan nodig is. Jouw boodschap kan best duidelijk zijn, maar daarna voeg je nog een voorbeeld, een herhaling of een extra toelichting toe. Het verhaal was eigenlijk klaar, maar jij praat verder. Misschien merk je dat de ander onrustig wordt, wegkijkt of probeert het gesprek af te ronden. Toch vind je het moeilijk om zelf een punt achter jouw verhaal te zetten.

Daar gaat langdradigheid voor mij vooral over: niet goed aanvoelen of bepalen wanneer je genoeg hebt gezegd. De vraag is daarom niet alleen hoe je jouw boodschap korter vertelt. De belangrijkere vraag is waarom je niet stopt wanneer jouw boodschap al duidelijk is.

Wat betekent langdradig?

Langdradig betekent dat jouw verhaal onnodig lang duurt. Je gebruikt meer spreektijd dan nodig is en blijft informatie toevoegen, ook wanneer de ander de boodschap waarschijnlijk al heeft begrepen. Je trekt het gesprek als het ware langer uit. Vandaar ook het woord langdradig: de draad van jouw verhaal wordt steeds langer. Misschien vertel je een gebeurtenis en geef je daarna nog een tweede voorbeeld. Vervolgens herinner je je een uitzondering die volgens jou ook genoemd moet worden. Daarna vat je jouw verhaal nog eens samen, maar tijdens die samenvatting voeg je opnieuw informatie toe. De inhoud hoeft niet onjuist of onbelangrijk te zijn. Het probleem zit vooral in de duur en de dosering. De luisteraar heeft voldoende informatie, maar jij merkt dat moment niet op of vertrouwt er niet op.

Wat is het verschil tussen langdradig en andere vormen van breedsprakigheid?

De woorden langdradig, breedsprakig en uitweiden worden vaak door elkaar gebruikt. Toch maak ik binnen dit cluster bewust onderscheid.

• Breedsprakigheid is het overkoepelende begrip. Je gebruikt meer woorden en informatie dan nodig is.
• Langdradigheid gaat over de lengte van jouw verhaal. Je gaat te lang door en vindt moeilijk een natuurlijk eindpunt.
• Uitweiden gaat over de richting. Je verlaat het hoofdpad en slaat verschillende zijwegen in.
• Te veel details vertellen gaat over de hoeveelheid kleine feitelijkheden die je toevoegt.
• Te veel uitleg geven gaat over de behoefte om jouw boodschap, keuze of handelen uitvoerig te verklaren.
• Niet tot de kern komen betekent dat jouw hoofdboodschap te laat of helemaal niet duidelijk wordt.

Bij langdradigheid kan de kern dus wel degelijk helder zijn. Je hebt alleen moeite om daarna te stoppen.

Hoe herken je dat je lang van stof bent?

Langdradigheid is niet altijd gemakkelijk bij jezelf te herkennen. Jij weet namelijk waarom je iets toevoegt. Iedere nieuwe zin voelt voor jou nog relevant. De luisteraar kan ondertussen al lang voldoende weten. Stel dat een collega vraagt of je donderdag aanwezig bent. Jij antwoordt: “Ja, ik ben er donderdag. Ik heb mijn andere afspraak verzet.” Daarmee is de vraag beantwoord. Toch kun je doorgaan: “Die afspraak stond eigenlijk al langer gepland. Eerst dacht ik dat ik hem niet kon verzetten, omdat de andere persoon alleen op donderdag kon. Maar toen bleek dat vrijdag misschien ook mogelijk was. Ik heb gisteren nog gebeld en toen...”

De aanvullende informatie kan allemaal kloppen, maar de ander vroeg alleen of je donderdag aanwezig bent.

Bij langdradigheid is het antwoord dus vaak al gegeven. Je vertrouwt alleen nog niet op de kracht van dat antwoord. Je voelt de neiging om het verder aan te kleden, te ondersteunen of langer vast te houden.

Waarom blijf je doorpraten?

Wellicht past tactvolle communicatie bij jou. Of ben je een geboren verteller of gemakkelijke prater. Maar sla je soms even door en lever je te veel van het goede. Of wellicht ben je gedetailleerd of heb je oog voor details. Er is niet één oorzaak voor langdradigheid. Ik zou vooral onderzoeken wat er bij jou gebeurt op het moment dat jouw verhaal eigenlijk klaar is. Misschien voel je een kleine onrust wanneer je stopt. Er valt een stilte en je weet niet wat de ander denkt. Daarom voeg je nog iets toe. Of je bent zo enthousiast over het onderwerp dat je steeds een nieuw voorbeeld bedenkt.

• Je bent een type dat graag praat en vaak aan het woord is.
• Je bent bang voor ongemakkelijke stiltes.
• Je wilt zo goed mogelijk alles overbrengen op de ander uit onzekerheid of angst.
• Je staat graag in het middelpunt met jouw verhalen en krijgt op die manier aandacht.
• Zolang je kunt praten, voel je je goed.
• Je bent een beelddenker en praat daardoor soms lang door.
• Je bent enthousiast en vertelt graag.
• Je wilt aandacht en contact vasthouden.
• Je weet niet zeker of de ander jou heeft begrepen.
• Je hebt het gevoel dat jouw eerste antwoord te kort is.
• Je bent gewend om hardop te praten en te denken.
• Je merkt pas tijdens het vertellen hoeveel je over het onderwerp wilt delen.
• Je wilt de ander overtuigen.
• Je kunt moeilijk verdragen dat de ander nog geen reactie geeft.
• Je hebt niet bepaald hoeveel tijd je voor jouw boodschap wilt gebruiken.

De woorden blijven dan komen omdat je innerlijk nog geen toestemming hebt gegeven om te stoppen.

Ben je bang voor de stilte na jouw verhaal?

Een stilte kan ongemakkelijk voelen. Je hebt iets verteld en de ander reageert niet meteen. In een paar seconden kunnen allerlei gedachten bij je opkomen:

• Heeft hij mij wel begrepen?
• Vindt zij mijn verhaal vreemd?
• Heb ik genoeg gezegd?
• Moet ik het nog anders uitleggen?
• Is de ander het niet met mij eens?

Om die onzekerheid weg te nemen, begin je opnieuw te praten. Je vult de stilte voordat de ander de kans krijgt om na te denken of te reageren. Maar stilte is niet automatisch een teken dat jouw communicatie mislukt. De ander kan nadenken, jouw woorden verwerken of een antwoord formuleren. Wanneer jij iedere stilte onmiddellijk opvult, neem je de ander die ruimte af. Het gesprek blijft daardoor bij jou liggen. Je kunt oefenen door na jouw belangrijkste boodschap bewust drie tellen stil te zijn. Dat voelt misschien lang, maar voor jouw gesprekspartner is het vaak precies de ruimte die nodig is.

Kan enthousiasme jouw verhaal verlengen?

Langdradigheid komt niet alleen voort uit onzekerheid. Het kan ook de valkuil zijn van enthousiasme. Je vertelt graag. Je hebt veel meegemaakt, kent mooie voorbeelden en weet het onderwerp levendig over te brengen. Terwijl je praat, schiet je nog een anekdote te binnen. Daarna bedenk je een tweede verhaal dat er ook goed bij past. Enthousiasme is een kwaliteit. Het maakt jouw communicatie warm, levendig en aanstekelijk. Toch kan enthousiasme veranderen in overdaad. De ander krijgt niet meer de ruimte om zelf iets toe te voegen. Ik wil jouw enthousiasme niet afremmen. Ik zou je wel willen leren om het te doseren. Vertel één sterk voorbeeld en kijk wat het doet. Je hoeft niet alle verhalen die in jouw hoofd opkomen meteen te delen. Je kunt ze bewaren voor een volgend gesprek.

Herhaal je jezelf omdat je gehoord wilt worden?

Langdradigheid kan ook ontstaan doordat je jouw boodschap steeds opnieuw formuleert. Je zegt ongeveer hetzelfde, maar gebruikt andere woorden. Misschien doe je dat omdat de ander niet reageert zoals je had verwacht. Je hebt iets verteld, maar krijgt geen bevestiging, instemming of herkenning. Daarom probeer je het nog eens. Onder de herhaling kan de behoefte zitten om gehoord of serieus genomen te worden.

Je zegt bijvoorbeeld: “Ik vind dat we deze afspraak moeten verzetten, omdat de voorbereiding nog niet klaar is.” De ander reageert nauwelijks. Vervolgens zeg je: “Wat ik bedoel, is dat we volgens mij nog niet voldoende voorbereid zijn. Daarom lijkt het mij beter om een andere datum te kiezen.” Even later voeg je toe: “Ik wil alleen voorkomen dat we onvoorbereid aan het gesprek beginnen.” De boodschap verandert nauwelijks. Jij zoekt vooral een reactie. In plaats van opnieuw te formuleren, kun je beter rechtstreeks vragen: “Hoe kijk jij hiernaar?” Of: “Is mijn voorstel voor jou duidelijk?” Dan maak je van jouw monoloog weer een gesprek.

Wat gebeurt er wanneer je op het werk langdradig bent?

Op het werk kan langdradigheid veel tijd kosten. Een korte vraag wordt een uitgebreid overleg. Een update van twee minuten duurt een kwartier. Een telefoongesprek over één punt groeit uit tot een gesprek over verschillende gebeurtenissen. Vooral tijdens vergaderingen valt langdradigheid snel op. Er is beperkte tijd en meerdere mensen willen iets zeggen. Wanneer jij lang doorgaat, blijft er minder ruimte over voor anderen.

• Vergaderingen lopen uit.
• Collega's verliezen hun aandacht.
• Anderen durven jou minder snel een vraag te stellen.
• Besluiten worden later genomen.
• De gespreksleider moet jou regelmatig onderbreken.
• Jouw belangrijkste bijdrage wordt minder goed onthouden.
• Collega's ervaren te weinig ruimte om zelf iets in te brengen.

Dat betekent niet dat jouw bijdrage onbelangrijk is. Juist wanneer je iets waardevols te zeggen hebt, is het belangrijk dat je de aandacht van de ander niet uitput voordat je klaar bent.

Is langdradigheid ook een kwestie van tijdsbewustzijn?

Sommige mensen hebben tijdens het praten nauwelijks besef van tijd. Vijf minuten voelen als twee minuten. Een verhaal dat kort leek, blijkt veel langer te duren. Daarom helpt het om vooraf een tijdskader te bepalen. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Ik geef je in twee minuten de hoofdlijn.” Of: “Ik wil één voorbeeld noemen en daarna hoor ik graag jouw reactie.” Door het tijdskader hardop te benoemen, geef je jezelf een grens. Je maakt ook voor de ander duidelijk wat hij kan verwachten. Bij een vergadering kun je vooraf drie kernzinnen opschrijven. Wanneer die drie zinnen zijn uitgesproken, stop je. Alleen wanneer iemand doorvraagt, geef je meer informatie.

Hoe weet je wanneer je moet stoppen?

Je hoeft niet te wachten tot de ander zichtbaar afhaakt. Je kunt zelf leren herkennen wanneer jouw boodschap compleet is. Stel jezelf vooraf drie vragen:

• Wat moet de ander weten?
• Wat wil ik dat de ander hiermee doet?
• Wanneer is mijn boodschap voldoende?

Jouw verhaal is meestal klaar wanneer je het antwoord, de belangrijkste reden en het gewenste vervolg hebt genoemd.

1. Geef jouw boodschap.
2. Noem één belangrijke reden.
3. Vraag om een reactie.

Bijvoorbeeld: “Ik wil de afspraak verzetten, omdat de voorbereiding nog niet klaar is. Kun jij volgende week dinsdag?”

Daarmee is de boodschap compleet. De voorgeschiedenis kun je altijd nog vertellen wanneer de ander ernaar vraagt.

Kun je stoppen voordat je bent uitgepraat?

Dit klinkt misschien vreemd. Je bent immers nog niet uitgepraat. Er zijn nog voorbeelden, nuances en gedachten die je zou kunnen toevoegen. Toch hoeft een gesprek niet pas te eindigen wanneer jouw voorraad woorden op is. Communicatie vraagt dat je selecteert. Stoppen voordat je bent uitgepraat betekent dat je bewust iets achterhoudt wat op dat moment niet nodig is. Niet uit geheimzinnigheid, maar uit respect voor de tijd, aandacht en behoefte van de ander. Je kunt meer informatie aanbieden: “Ik kan hier nog een voorbeeld van geven. Heb je daar behoefte aan?” Of: “Dit is de hoofdlijn. Wil je ook weten hoe ik tot deze conclusie ben gekomen?”

Daarmee blijft de informatie beschikbaar, maar bepaal je niet alleen hoeveel de ander moet ontvangen.

Hoe maak je van vertellen weer een gesprek?

Langdradigheid ontstaat sneller wanneer jij vooral aan het zenden bent. Je bent bezig met wat je nog wilt vertellen en minder met wat er tussen jou en de ander gebeurt. Een gesprek vraagt afwisseling:

• Jij vertelt iets.
• Je stopt.
• De ander reageert.
• Jij luistert.
• Daarna bepaal je wat nog nodig is.

Na enkele zinnen kun je vragen: “Hoe klinkt dit voor jou?” Of: “Zal ik verdergaan of heb je hier eerst een vraag over?”

Zo hoef jij niet in één keer alles te vertellen. Het gesprek bepaalt welke informatie daarna nodig is.

Hoe word je bondig zonder kortaf te worden?

Het tegenovergestelde van langdradigheid is niet dat je zo weinig mogelijk zegt. Wanneer je te ver doorslaat, kun je kortaf, afstandelijk of directief overkomen. Het leerdoel is bondigheid: voldoende zeggen om duidelijk en menselijk te zijn, maar stoppen wanneer de boodschap compleet is. Bondigheid kan nog steeds warm zijn. Je kunt belangstelling tonen, een voorbeeld geven en ruimte maken voor gevoel. Je hoeft alleen niet ieder mogelijk voorbeeld te vertellen. Vergelijk deze twee reacties: 

• “Nee, dat gaat niet.” Dat is kort, maar kan bot overkomen.
• “Nee, donderdag lukt mij niet omdat ik al een afspraak heb. Vrijdag kan ik wel.” Dat is bondig en duidelijk. Er is een antwoord, een korte reden en een alternatief.

Welke praktische oefeningen helpen tegen langdradigheid?

Langdradigheid verander je niet alleen door je voor te nemen minder te praten. Je hebt een paar concrete grenzen nodig waarmee je in echte gesprekken kunt oefenen.

Gebruik één voorbeeld

Kies het sterkste voorbeeld en laat de andere voorbeelden achterwege. Vraag daarna of de ander nog een voorbeeld nodig heeft.

Stop na jouw conclusie

Wanneer je merkt dat je jouw conclusie nogmaals wilt formuleren, stop dan bewust. Laat de ander eerst reageren.

Werk met een spreektijd

Geef jezelf bij een update of toelichting maximaal twee minuten. Oefen desnoods met een timer wanneer je je voorbereidt.

Maak één zin af en stel een vraag

Na jouw hoofdboodschap stel je een vraag. Daarmee verplaats je de aandacht van verder vertellen naar samen communiceren.

Laat stiltes bestaan

Tel in gedachten tot drie voordat je na jouw boodschap opnieuw begint te praten. Geef de ander tijd om te reageren.

Vraag om een stopteken

Je kunt een vertrouwde collega vragen om een afgesproken signaal te geven wanneer je te lang doorgaat. Zie dat signaal als hulp en niet als kritiek.

Hoe ziet langdradigheid er in de praktijk uit?

Een professional geeft tijdens een werkoverleg een update over een klant. Ze vertelt eerst wat er is afgesproken en welke actie nodig is. De boodschap is helder. Daarna voegt ze toe hoe het vorige gesprek verliep. Vervolgens beschrijft ze wat de klant eerder heeft meegemaakt, welke collega daar toen bij betrokken was en waarom zij zelf twijfelde over de gekozen aanpak. Na tien minuten vraagt een collega: “Wat moeten wij nu precies doen?” De professional had die vraag in de eerste minuut al beantwoord. Ze was niet van het onderwerp afgedwaald. Ze bleef wel veel langer doorpraten dan nodig was. Een bondige versie zou zijn: “De klant wil vrijdag een nieuw voorstel. Ik maak de eerste versie en stuur die donderdag voor twaalf uur aan jullie. Willen jullie die dezelfde middag controleren?” De achtergrond is niet verdwenen. Die kan later worden besproken wanneer dat nodig blijkt.

Wat is jouw leerdoel wanneer je langdradig bent?

Langdradigheid is de valkuil van tactvol communiceren. Wanneer je langdradig bent, ligt jouw belangrijkste leerdoel niet alleen bij de inhoud van jouw boodschap. Het gaat vooral om begrenzen, doseren en afronden.

• Kom tot de kern en communiceer kernachtig.
• Ontwikkel bondigheid.
• Bepaal een duidelijk eindpunt.
• Bewaak jouw spreektijd.
• Stop na één voorbeeld.
• Herken herhaling.
• Verdraag stiltes.
• Laat de ander eerder reageren.
• Bied meer informatie aan in plaats van die automatisch te geven.
• Neem non-verbale signalen waar.
• Rond een gesprek bewust af.

Het gaat niet alleen om korter praten. Kijk ook naar de reden waarom jij blijft doorgaan. Pas wanneer je jouw patroon herkent, kun je op het juiste moment een punt zetten. Jouw verhaal hoeft niet leeg te zijn voordat jij mag stoppen. Soms is de boodschap al lang aangekomen.

Wat is jouw allergie?

Jouw allergie is waarschijnlijk directieve communicatie. Wanneer mensen te kort door de bocht zijn, kortaf, bot of te direct communiceren, zitten ze in jouw irritatiezone. Het risico is dat je bondigheid verwart met botheid en daarom zelf te lang blijft uitleggen. Bondig communiceren betekent niet dat je koud of afstandelijk bent. Je geeft een duidelijk antwoord, een noodzakelijke toelichting en ruimte voor de reactie van de ander.

Veelgestelde vragen over langdradig communiceren

Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over langdradigheid, breedsprakigheid en bondiger communiceren.

Wat betekent langdradig?

Langdradig betekent dat je langer doorgaat met praten of schrijven dan nodig is. Jouw boodschap kan al duidelijk zijn, maar je blijft voorbeelden, herhalingen of toelichtingen toevoegen.

Wat is het verschil tussen langdradig en breedsprakig?

Breedsprakig is het overkoepelende begrip voor communicatie met te veel woorden of informatie. Langdradig gaat specifiek over te lang doorgaan en moeite hebben om jouw verhaal af te ronden.

Waarom ben ik lang van stof?

Je kunt lang van stof zijn door enthousiasme, onzekerheid, behoefte aan aandacht, angst voor stiltes of twijfel of de ander jou heeft begrepen. Ook een gewoonte om uitgebreid te vertellen kan een rol spelen.

Hoe kan ik leren om eerder te stoppen?

Bepaal vooraf jouw hoofdboodschap, geef één belangrijke reden en laat de ander daarna reageren. Let ook op herhaling en oefen om een stilte niet meteen op te vullen.

Hoe word ik bondiger zonder kortaf te worden?

Geef een helder antwoord, voeg alleen de noodzakelijke toelichting toe en bied ruimte voor een reactie. Bondigheid betekent niet dat je bot bent, maar dat je stopt wanneer jouw boodschap compleet is.