Adviseur als sandwich tussen belangen
Als adviseur kun je als een sandwich ingeklemd worden tussen tal van partijen, behoeften en belangen. Dat geldt in feite voor zowel de externe adviseur als de interne adviseur. Dit artikel is onderdeel van mijn serie over adviesvaardigheden. Ik realiseer me wel dat het voor de interne adviseur nog een valkuil extra kan zijn.
Ingeklemd of vermalen
Met een sandwich wordt geduid dat je ergens tussen zit. Je bent ingeklemd tussen twee zaken. Als adviseur kan je dat overkomen. Dat je ingeklemd bent tussen verschillende partijen, belangen of behoeften. Of dat jij ingeklemd zit tussen twee onaantrekkelijke adviezen die je wel moet brengen omdat het niet anders kan. Ik pak een heel duidelijk voorbeeld. Marianne is P&O-adviseur bij een groot bedrijf in Twente. Zij zit echter als adviseur enerzijds voor het medewerkersbelang en anderzijds zit zij voor het organisatiebelang. Iemand zei pas: ‘als het goed is, hebben ze toch dezelfde belangen?’. Dat klopt! Als het mooi weer is, de zon schijnt en er is een aangename temperatuur, dan komt dat ook helemaal goed. Maar ook met behoeften en belangen geldt dat ze uit elkaar kunnen lopen en tegenstrijdig zijn. Denk maar aan de reorganisatie door inkrimping waarbij mensen ontslag wordt aangezegd. Of denk eens aan een traject waar disfunctioneren een rol speelt. En daarom wordt Marianne soms ook niet vertrouwd door de medewerkers. Want zo vraagt men zich af: zit zij er nu voor de organisatie of zit zij er voor het personeel?
Waarom komt een adviseur tussen belangen terecht?
Een adviseur komt tussen belangen terecht omdat advies zelden maar één partij raakt. Er is vaak een opdrachtgever, een organisatie, een medewerker, een klant, een leidinggevende of regelgeving waar rekening mee gehouden moet worden. Op papier kunnen belangen gelijk lijken. In de praktijk kunnen ze botsen.
Juist dan wordt zichtbaar of je als adviseur rolzuiver kunt blijven. Je moet begrijpen wat iedere partij nodig heeft, maar je kunt niet zomaar met iedere behoefte meegaan. Soms moet je benoemen wat nodig is, ook wanneer dat niet is wat iemand wil horen.
Interne adviseur
Ik schreef een artikel over de valkuilen van de interne adviseur. Kijk, normaliter kun je als intern adviseur gewoon je werk doen. Mits je ook de ruimte krijgt en het vertrouwen. Daar kun je overigens zelf ook veel aan doen. Door voldoende afstand te bewaren en door voldoende distantie te hebben van iedereen die je moet adviseren.
Wat je er ook aan kunt doen is: de grens aangeven wanneer je weet dat jij die kloof niet kunt overbruggen.
Verschillende behoeften en belangen
Ik moet denken aan een commercieel getalenteerd adviseur die moet helpen bemiddelen bij grote contracten in de haven van Rotterdam. Ik noem hem maar even Klaas. Klaas heeft te maken met zijn baas. Die is financieel direct belanghebbende. Hij heeft te maken met tal van overheidsorganisaties die elk ook een belang hebben. En met dat pakket aan belangen, wensen en regelgeving moet hij naar zijn klanten om er een deal uit te slepen.
Wat Klaas nodig heeft is: behoeften op elkaar afstemmen, conflicthantering en onderhandelen. Maar hij heeft ook vertrouwen en ruimte nodig van zijn baas, anders lukt het niet.
Wat heb je nodig als adviseur?
Als adviseur heb je in dit soort situaties meer nodig dan vakkennis. Je hebt distantie nodig, vertrouwen, ruimte en het vermogen om belangen goed te wegen. Je moet kunnen luisteren zonder automatisch partij te worden. Je moet kunnen meebewegen zonder jouw onafhankelijke positie kwijt te raken.
Daarom raakt dit onderwerp aan de adviesrol die je inneemt. Ben je deskundige, procesbegeleider, sparringpartner of belangenafweger? En waar ligt de grens van jouw verantwoordelijkheid?
Ook vraagt dit om specifieke competenties van de adviseur, zoals luisteren, analyseren, belangen hanteren, helder communiceren en grenzen aangeven. Voor veel adviseurs liggen hier ook belangrijke leerdoelen voor de adviseur.
Andere functies
Zo kun je als leidinggevende ook in een sandwich terechtkomen overigens. Ik schreef ook het artikel: leidinggevende hangt teveel naar het personeel. Dus je hoeft er niet per se adviseur voor te zijn. Hoewel ik niet onderschat hoe vaak ook de leidinggevende in een adviesrol terechtkomt, zonder dat hij echt als adviseur wordt gezien.
Heb je vragen over de training adviesvaardigheden?
Heb je vragen of interesse in de training adviesvaardigheden?
Veelgestelde vragen over de adviseur als sandwich
Hieronder beantwoord ik een aantal veelgestelde vragen over de adviseur als sandwich.
Wat betekent adviseur als sandwich?
Adviseur als sandwich betekent dat je als adviseur ingeklemd raakt tussen verschillende partijen, belangen, behoeften of verwachtingen. Je moet adviseren terwijl niet iedereen hetzelfde wil of nodig heeft.
Waarom komt een adviseur tussen belangen terecht?
Een adviseur komt tussen belangen terecht omdat advies vaak meerdere partijen raakt. Denk aan organisatiebelang, medewerkersbelang, klantbelang, regelgeving, financiële belangen of persoonlijke behoeften.
Waarom is dit voor een interne adviseur extra lastig?
Voor een interne adviseur is dit extra lastig omdat hij of zij onderdeel is van de organisatie. Je kent de mensen, de cultuur en de belangen, maar je moet toch voldoende afstand houden om onafhankelijk te kunnen adviseren.
Wat heb je nodig als adviseur tussen verschillende belangen?
Je hebt distantie, rolzuiverheid, vertrouwen, ruimte en goede communicatieve vaardigheden nodig. Ook moet je belangen kunnen wegen en durven aangeven waar jouw grens als adviseur ligt.
Wanneer moet je als adviseur een grens aangeven?
Je moet een grens aangeven wanneer je merkt dat je niet meer onafhankelijk kunt adviseren, wanneer belangen te veel door elkaar lopen of wanneer je een kloof niet meer professioneel kunt overbruggen.
Training Adviesvaardigheden
Wil je sterker worden in professioneel adviseren? In de training adviesvaardigheden leer je hoe je jouw advies helder overbrengt, beter aansluit bij de ander en meer invloed krijgt zonder te duwen. Je werkt aan jouw rol als adviseur, jouw persoonlijke adviesstijl en de manier waarop je draagvlak creëert voor jouw advies. We verzorgen de training individueel en ook incompany wanneer je de training met meerdere collega’s wilt organiseren.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 14-02-2021
Update: 5 juli 2026.
