home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / ingetogen / bedeesd timide

Bedeesd, timide of bleu: waarom trek je je terug?

Voel jij je vaak bedeesd, timide of bleu? Voel je gereserveerdheid en terughoudendheid in het contact met andere personen? Wanneer ingetogen zijn bij jou past, kan daar een mooie kwaliteit liggen. Maar je kunt ook zo naar binnen keren dat je nauwelijks meer iets van jezelf laat zien. In dit artikel ga ik verder in op: wat is bedeesdheid en wat is timide?

Maar ik ga ook in op de vraag: hoe ontstaat het? Of nog belangrijker: hoe overwin je het? Een paar onderwerpen:

• Betekenis en definitie.
• Relatie met jouw kwaliteiten.
• Schaamte en sociale angst.
• Aangeleerd gedrag.

Wat is het verschil tussen ingetogen en bedeesd zijn?

Ingetogen zijn is niet hetzelfde als bedeesd zijn. Je kunt rustig, beheerst en naar binnen gericht zijn zonder bang te zijn voor contact met andere mensen. Je hoeft niet luidruchtig, uitbundig of voortdurend aanwezig te zijn om stevig in jouw schoenen te staan.

Bedeesd wordt het wanneer die ingetogenheid zo sterk wordt dat je jezelf gaat inhouden. Je wilt misschien wel iets zeggen maar doet het niet. Je wilt contact maken maar voelt een rem. Je hebt ideeën, gevoelens of een mening maar houdt ze binnen. Dan gaat jouw rustige aard jou beperken.

Dat onderscheid is belangrijk. Je hoeft jouw ingetogenheid niet kwijt te raken. Het gaat erom dat je ook vanuit jouw rustige aard zichtbaar kunt zijn. Je mag stil zijn zonder onzichtbaar te worden. Je mag beheerst zijn zonder jezelf op slot te zetten.

Wanneer is bedeesdheid een valkuil van jouw karakter?

Bedeesdheid kan de doorgeslagen variant zijn van een kernkwaliteit waarover je beschikt. Je slaat dan een beetje door en ik noem het dan een valkuil.

• Stel je bent nuchter en ingetogen maar je bent soms zo naar binnen gekeerd dat het bedeesd en timide overkomt.
• Stel je bent bescheiden van aard maar je slaat door en je bent zo bleu in het sociale contact dat je te weinig van jezelf laat zien.
• Stel je bent beheerst maar zodanig dat je te veel naar binnen trekt en elke vorm van spontaniteit verliest.

Herken je dit? Dan is het in het leerproces zaak om te voorkomen dat je doorslaat. Wees ingetogen maar leer spontaan te zijn zodat je de valkuil vermijdt. Wees bescheiden maar laat jezelf wel zien. Er is niets mis met rust en terughoudendheid zolang jij jezelf daarmee niet voortdurend achter de coulissen zet.

Hoe hangt bedeesdheid samen met schaamte?

Bedeesdheid kan ook een vorm van schaamte zijn. Wat is schaamte? In dit geval reden om je terug te trekken in je eigen bastion! Omdat je niet voldoet aan de wensen, eisen en voorschriften van jouw omgeving. Dat kan! Of wat ook voor de hand ligt: omdat je niet voldoet aan de eisen, wensen en voorschriften die jij jezelf oplegt.

Daarom kruip je weg. Je verstopt je! Je gaat in de bunker zitten. Niemand mag zien hoe mooi jij bent. Niemand mag horen wat jij te vertellen hebt. Omdat je jezelf niet vertrouwt.

Dat is het pijnlijke van schaamte. Je verbergt niet alleen iets wat je verkeerd hebt gedaan. Je kunt jezelf gaan verbergen. Jouw mening, jouw gevoel, jouw spontaniteit en uiteindelijk jouw aanwezigheid verdwijnen achter de muur die je zelf hebt opgetrokken.

Waarom trek je je terug wanneer je jezelf niet vertrouwt?

Omdat contact met andere mensen dan al snel voelt als een risico. Wat moet je zeggen? Hoe komt het over? Wat vindt de ander van jou? Stel dat je iets doms zegt. Stel dat je niet interessant genoeg bent. Stel dat je rood wordt of niet uit jouw woorden komt. Voor je het weet ben je niet meer bezig met het gesprek maar vooral met jezelf controleren.

Terugtrekken lijkt dan veilig. Wanneer je niets zegt, kun je ook weinig verkeerd zeggen. Wanneer je weinig van jezelf laat zien, kan er ook minder afgewezen worden. Wanneer je in jouw bunker blijft, hoeft niemand te ontdekken waar jij onzeker over bent.

Maar die bescherming heeft een prijs. Want precies doordat jij jezelf niet laat zien, doe je geen ervaring op dat contact ook anders kan verlopen. Je blijft jezelf vertellen dat je het niet kunt, terwijl je nauwelijks de gelegenheid neemt om te ontdekken wat er gebeurt wanneer je jezelf wel laat horen.

Hoe hangt bedeesdheid samen met sociale angst?

Bedeesdheid kan ook een vorm van sociale angst zijn, net als verlegenheid en teruggetrokkenheid. Eigenlijk vertelt bedeesdheid jou dat jij jezelf niet vertrouwt. Je vertrouwt niet op jouw sociale vaardigheden, je wantrouwt jouw vermogen om verbinding te maken met anderen. Je trekt je terug, je keert naar binnen, je laat je niet horen, je voelt je geremd om enthousiast en spontaan te zijn.

Zal ik het zeggen? Je wijst jezelf af! Maar je zegt dat je bang bent dat anderen jou afwijzen! Je vindt jezelf niet leuk maar je zegt dat je bang bent dat anderen jou niet leuk vinden. Herken je dit? Voel je je geremd om spontaan te zijn?

Dan zit het probleem niet alleen bij de buitenwereld. Je bent misschien voortdurend bezig met wat een ander van jou zal vinden, terwijl jij zelf allang een oordeel over jezelf hebt geveld. De ander moet jou nog ontmoeten, maar jij hebt jezelf bij voorbaat al naar de achtergrond gestuurd.

Dan kun je aan de slag met leerdoelen als:

• Meer van jezelf laten zien.
• Ongeremdheid.
• Open en spontaan de wereld tegemoet treden.
• Zelfcompassie.

Kan bedeesd gedrag aangeleerd zijn?

Is het aangeleerd gedrag van huis uit? Onder het mom van: we zijn maar gewone mensen en doe maar normaal? Zijn dat overtuigingen die je aangeleerd kreeg vanuit jouw opvoeding? Wellicht is het dan zaak om op overtuigingsniveau te werken aan jouw opvattingen.

Misschien heb je geleerd dat je vooral niet te veel aandacht moet trekken. Niet te luid praten. Niet opscheppen. Niet denken dat jij iets bijzonders bent. Bescheiden blijven. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Zulke boodschappen kunnen zich behoorlijk vastzetten.

Dan kan het gebeuren dat je jezelf later nog steeds afremt terwijl er helemaal niemand meer naast je staat die zegt dat je jouw mond moet houden. De stem is naar binnen verhuisd. Je houdt jezelf klein voordat iemand anders er iets van kan vinden.

Dan is de vraag welke overtuiging nog van jou is en welke je ooit hebt meegekregen. Misschien mag je daar opnieuw naar kijken. Niet om jouw hele opvoeding af te schrijven, maar om te onderzoeken of het werkelijk nodig is dat jij jezelf voortdurend inhoudt.

Hoe laat je meer van jezelf zien zonder jezelf te forceren?

Door niet te denken dat je ineens de gangmaker van ieder gezelschap moet worden. Wanneer jij ingetogen, rustig of bescheiden van aard bent, hoef je daar niet vanaf. Het doel is niet dat je een ander mens wordt. Het doel is dat jij niet langer verdwijnt.

Begin klein. Zeg wat je werkelijk vindt wanneer iemand naar jouw mening vraagt. Stel zelf eens een vraag. Vertel iets over jezelf zonder eerst tien keer te beoordelen of het interessant genoeg is. Blijf in het gesprek wanneer jouw eerste neiging is om je terug te trekken. Zo leer je stap voor stap ervaren dat je aanwezig kunt zijn zonder een toneelstuk op te voeren.

En laat spontaniteit ook een beetje gebeuren. Niet iedere zin hoeft vooraf door een interne beoordelingscommissie. Niet alles hoeft perfect geformuleerd te zijn voordat je het zegt. Mensen maken contact met jou, niet met een gepolijste versie die eerst door zeven controles is gegaan.

Wees dus ingetogen wanneer dat bij jou past. Wees rustig. Wees bescheiden. Maar laat jezelf wel zien. Niemand mag zien hoe mooi jij bent? Waarom eigenlijk niet? Niemand mag horen wat jij te vertellen hebt? Dat zou toch eeuwig zonde zijn.

Ontwikkeldoelen wanneer je bedeesd of timide bent

• Meer van jezelf leren laten zien zonder jouw rustige of ingetogen aard te verloochenen.
• Jezelf leren vertrouwen in sociaal contact zodat je minder snel wegkruipt, blokkeert of jezelf inhoudt.
• Open en spontaner contact leren aangaan zonder eerst voortdurend te beoordelen wat een ander van jou zal vinden.

Veelgestelde vragen over bedeesd, timide en bleu zijn

Bedeesdheid kan verschillende kanten hebben. Soms is het een doorgeslagen variant van een kwaliteit als ingetogenheid. Soms spelen schaamte, sociale angst of aangeleerde overtuigingen een belangrijke rol. Daarom is vooral de vraag interessant wat er bij jou gebeurt wanneer je jezelf terugtrekt.

Wat betekent bedeesd?

Bedeesd betekent dat je je geremd, beschroomd, schuchter of terughoudend opstelt in het contact met andere mensen. Je laat vaak niet gemakkelijk iets van jezelf zien.

Wat betekent timide?

Timide ligt dicht bij bedeesd. Je bent terughoudend, schuchter en weinig vrij in sociaal contact. Je kunt je snel geremd of onzeker voelen wanneer je met anderen omgaat.

Is bedeesd hetzelfde als introvert of ingetogen?

Nee. Je kunt introvert of ingetogen zijn en toch stevig en ontspannen contact maken. Bedeesdheid ontstaat wanneer je jezelf zo sterk inhoudt dat jouw spontaniteit, inbreng of zichtbaarheid wordt beperkt.

Kan bedeesdheid met schaamte of sociale angst te maken hebben?

Ja. Je kunt jezelf terugtrekken omdat je bang bent voor afwijzing, jezelf niet vertrouwt in sociaal contact of je schaamt voor wie je bent of voor wat je denkt dat anderen van jou zullen vinden.

Wat is het belangrijkste leerdoel bij bedeesdheid?

Meer van jezelf laten zien. Niet door iemand anders te worden, maar door jezelf minder af te wijzen, meer op jouw sociale vermogen te vertrouwen en spontaner aanwezig te durven zijn.