Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Hoogsensitiviteit en stress

Hooggevoelig en stress

Als HSP kan stress een enorm grote rol in uw leven spelen. Dat geldt trouwens ook voor niet hsp-ers. Voortdurende stress kan enorm veel energie vreten. U voelt zich continue uitgeput en moe. In dit artikel gaan we in op stress en hooggevoeligheid met de volgende onderwerpen:

Definitie en betekenis

Allereerst leggen we uit wat stress is.

  • Gezonde stress

    Niet alle stress is ongezond. Je hebt een zekere mate van stress nodig om een topprestatie te leveren of bijvoorbeeld een examen te halen. Stress is niet meer als spanning. Het kan je concentratie vasthouden en zorgt dat je alert blijft. Is de prestatie achter de rug, dan vloeit de spanning weg en daalt het stressniveau weer tot normale waarden.

  • Ongezonde stress

    Bij ongezonde stress daalt die waarde niet of bijna niet meer naar normale waarden. Als de stress langer aanhoudt heeft het lichaam ook steeds langer tijd nodig om te herstellen. Als de stress te groot is of te lang aanhoudt krijgt het lichaam geen kans meer om te herstellen en spreken we van ongezonde stress. Als u niet luistert naar uw lichaam dan spreekt uw lichaam de reserves aan. Uiteindelijk hebt u ook de reserves totaal verbruikt, laadt u niet meer bij en loopt u uiteindelijk tegen een burn-out aan.

Zijn hooggevoelige personen vatbaarder voor stress?

Hebben hooggevoelige mensen meer last van stress dan andere mensen? Om daar een uitspraak over te doen, is onderzoek nodig. Wellicht dat deze onderzoeken bestaan maar de uitkomst daarvan boeit ons minder. Beter vinden wij de vraag: welke aspecten van hoogsensitiviteit zouden ervoor kunnen zorgen dat HSP-ers stress ervaren. We noemen er een paar.

  • Stresskip of stresskonijn: overal tegenop zien!

    Merkt u dat u tegen zaken op ziet? U ziet er tegenop om naar een klant te gaan, een vergadering te bezoeken, een werkoverleg bij te wonen? We noemen dat overigens ergens tegenop ‘voelen’. Alsof er een muur voor u staat, zo voelt dat toch? En hoe ouder u wordt, hoe meer ervaring u opdoet: voor u wordt het nooit routine. Het blijft bestaan. Wat anderen vanzelfsprekend vinden, is voor u niet vanzelfsprekend. Anderen noemen u ook wel een stresskip of stresskonijn. U raakt gestrest als u op bezoek moet naar een klant en u weet niet precies waar deze zich bevindt. Zult u wel op tijd komen? De nacht ervoor slaapt u slecht, u bent al vroeg op, uw tank is al vol. Maar toch: komt u wel op tijd bij de klant? En als u dit achter de rug hebt, dan is er altijd weer nieuwe stress. Voor u als HSP hoort die stress er gewoon bij.

  • Intens prikkels waarnemen

    Intense waarneming van prikkels kan voor hoogsensitieve personen stressvol zijn. Vooral wanneer er iets in zit van onveiligheid. U voelt als het ware aan dat er achter een goedbedoelde glimlach bij de ander een heel andere behoefte zit. Of dat er verdriet of boosheid is bij andere mensen die u wel ervaart maar die niet wordt benoemd.

    HSP-ers voelen soms de behoeften van anderen sterker aan dan de betreffende persoon zelf ervaart. Dat geldt ook voor (negatieve) gevoelens. En dat kan stress geven of overprikkeling veroorzaken.

  • Gejaagd en jachtig bestaan

    De wereld is gejaagd, jachtig, vluchtig, harder en zakelijker. Vindt u dat ook? In ieder geval kan dat eraan bijdragen dat HSP-ers te weinig extra rust en tijd nemen om bij te komen. De prestatiedruk van buitenaf is hoog. En hoogsensitieve personen hebben juist meer tijd nodig om bij te komen van prikkels. Er kan stress en spanning ontstaan wanneer de HSP-er teveel meegaat in de jacht van het bestaan.

Stress-signalen

Dit zijn een aantal factoren die u kunt VOELEN:

  • Versnelde hartslag
  • Hoge ademhaling
  • Spanning
  • Vastzittende nek en rugspieren
  • Koude voeten en warm hoofd
  • Hoge bloeddruk
  • Spanningshoofdpijn
  • Steeds terugkerende pijntjes die onverklaarbaar zijn
  • Verhoogde spierspanning, bijvoorbeeld de handen samengebald
  • Vermoeidheid/geen energie
  • Slechte spijsvertering

Stressfactoren die u kunt ZIEN

  • Gewichtstoename of gewichtsafname
  • Ogen staan wazig of dof
  • Witte huidskleur
  • Veel geeuwen
  • Rode wangen

Invloed op uw gedrag

Stressfactoren kunnen invloed hebben op uw GEDRAG

  • Terugtrekken
  • Geïrriteerd
  • Woede-uitbarstingen
  • Over uw eigen grenzen heengaan
  • Geen rekening meer houden met anderen
  • Heel druk doen
  • U bent u zelf niet meer

Al deze factoren zorgen ervoor dat uw lichaam steeds klaar staat voor actie.

Met stress leren omgaan

Is een hooggevoelig persoon vatbaarder voor burnout?

HSP kenmerken en burnout

Ook de vraag of hooggevoelige personen vatbaarder voor burnout zijn, beantwoorden wij voorzichtig. Gaat het er niet meer om welke aspecten ervoor zorgen dat een hoogsensitief persoon vatbaar is voor burnout? Met als doel om te weten wat je eraan kunt doen, mocht dat het geval zijn?

  • HSP-kenmerken en burnout

    In een ander artikel beschreven we reeds de persoonskenmerken bij een burnout. Zeg maar: welke karaktertrekken spelen nu een rol bij de totstandkoming van een burnout? Daarbij aangetekend dat iemand niet alleen op karakter of eigenschappen burnout wordt. Doorgaans is er wat meer voor nodig.

    U ziet het plaatje ‘persoonskenmerken en burnout’. Dat geldt voor hoogsensitieve personen en voor mensen die niet hooggevoelig zijn. Maar zegt u zelf:

    • Vindt u ook niet dat HSP-ers vaak een hoog verantwoordelijkheidsgevoel hebben en dat de valkuil van oververantwoordelijkheid erg in de buurt ligt?
    • Herkent u ook dat HSP-ers vaak bijzonder betrokken en dus soms overbetrokken zijn?
    • Merkt u dat HSP-ers vaak bijzonder trouw en loyaal zijn en erg worstelen met de eigen grens?
    • Vindt u ook dat HSP-ers vaak perfectionistisch zijn en het enerzijds goed willen doen (kwalitatief goed) en anderzijds het voor iedereen goed willen doen?
  • Verzakelijkte omgeving

    HSP-ers vinden het wel eens moeilijk om zich goed staande te houden in een wereld die gericht is op prestaties en resultaten. Hun natuurlijke neiging om in de behoeften van anderen te voorzien wil doelgerichtheid nog wel eens in de weg staan. De sterke antenne voor de behoeften en gevoelens van de ander wil de HSP-er nog wel eens tegenhouden om de zelfregie te pakken over eigen leven.  Dat kan leiden tot emotionele uitputting en burnout.

  • Omgeving van disharmonie

    In een omgeving waar disharmonie de boventoon speelt zoals tegengestelde belangen en behoeften, onderhuidse machtsspellen, verborgen agenda’s kan de HSP-er meer dan andere mensen leeggezogen worden. Hij/zij heeft de neiging alle signalen op te vangen, kan er niets mee en hij/zij voelt er zich vaak ook nog verantwoordelijk voor. Kortom: het vreet energie.

Vaak wordt er “gewoon ”een burn-out gediagnosticeerd, maar een HSP die met overmatige stress kampt of dreigt een burn-out te krijgen vereist een andere aanpak als iemand met een burn-out of stress zonder HSP. 

Leerdoelen voor HSP-ers

Een aantal leerdoelen voor HSP-coaching hebben we voor u uitgewerkt.

Leerdoelen voor HSP-ers

Training en coaching HSP-ers

Wij verzorgen training en coaching gericht op de persoonlijke ontwikkeling van de HSP-er.

Coaching gericht op hooggevoeligheid

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens