home / carriere / netwerk training / netwerken solliciteren

Netwerken bij solliciteren: hoe vind je via-via een baan?

Netwerken bij solliciteren betekent dat je niet alleen reageert op vacatures, maar ook mensen inschakelt die jou dichter bij interessant werk kunnen brengen. Binnen onze training effectief netwerken gaat het precies daarom: hoe gebruik je contacten op een natuurlijke en gerichte manier wanneer je een andere baan zoekt?

Binnen outplacement zien we regelmatig dat mensen veel tijd besteden aan vacaturesites en nauwelijks aan hun netwerk. Niet omdat ze het belang ervan niet begrijpen, maar omdat ze niet goed weten hoe ze moeten beginnen. Wie bel je? Wat vraag je? En hoe voorkom je dat ieder gesprek voelt alsof je om een baan komt vragen?

Begin bij de mensen die je al kent

Veel werkzoekenden zeggen dat ze nauwelijks een netwerk hebben. Meestal blijkt dat niet te kloppen. Je netwerk begint bij mensen die je al kent: familie, vrienden, oud-collega's, voormalige klanten, studiegenoten, sportcontacten en mensen die je vanuit eerdere functies bent tegengekomen.

Begin dus niet meteen bij onbekenden. Maak eerst eens een lijst van mensen die mogelijk iets weten over het werk dat jij zoekt. Kijk niet alleen naar hun eigen functie, maar ook naar de mensen die zij weer kennen. Daar begint de via-via-route.

Van jouw eigen netwerk naar de tweede ring

De mensen die je direct kent vormen jouw eerste kring. Maar de echte uitbreiding ontstaat wanneer zij jou introduceren bij iemand uit hún netwerk. Een oud-collega kent misschien iemand bij een organisatie die jij interessant vindt. Een vriend kent iemand die precies het werk doet waar jij meer over wilt weten.

Vraag daarom niet alleen: "Weet jij nog een baan voor mij?" Een veel betere vraag is: "Ken jij iemand met wie ik eens zou kunnen praten over dit soort werk?" Daarmee maak je het voor de ander veel gemakkelijker om met je mee te denken.

Wat vraag je tijdens een netwerkgesprek?

Een netwerkgesprek is geen sollicitatiegesprek. Dat verschil helpt. Je hoeft jezelf niet voortdurend te bewijzen en de ander hoeft jou niet te beoordelen. Je wilt vooral informatie verzamelen en onderzoeken welke volgende stap interessant kan zijn.

Vragen die je bijvoorbeeld kunt stellen zijn:

• Hoe ziet dit vakgebied er op dit moment uit?
• Welke organisaties zijn volgens jou interessant?
• Waar zie jij kansen voor iemand met mijn ervaring?
• Welke kennis of vaardigheden worden momenteel gevraagd?
• Ken je iemand met wie ik hierover ook eens zou kunnen praten?

Zo ontstaat een gesprek waarin de ander zijn kennis kan delen. Dat voelt meestal veel natuurlijker dan rechtstreeks om een baan vragen.

Zorg dat je zelf weet wat je zoekt

Netwerken wordt lastig wanneer jij zelf nog nauwelijks kunt uitleggen welke richting je op wilt. Als iemand vraagt wat je zoekt en jouw antwoord is "iets leuks" of "een andere uitdaging", kan die persoon weinig voor je betekenen.

Je hoeft nog niet exact één functietitel te kennen. Maar het helpt enorm wanneer je kunt vertellen welk soort werkzaamheden je graag doet, welke ervaring je meebrengt en in welke omgeving je tot je recht komt. Binnen outplacement besteden we daarom eerst aandacht aan wie je bent, wat je kunt en wat je wilt. Pas daarna kun je jouw netwerk veel gerichter inzetten.

Een praktijkvoorbeeld: netwerken zonder dat je het zo noemt

Ik begeleidde ooit iemand in een outplacementtraject die stellig zei dat hij niet kon netwerken. Hij vond zichzelf communicatief niet sterk, had het nog nooit bewust gedaan en zag zichzelf niet als iemand die gemakkelijk op anderen afstapte. Hij zocht werk als magazijnmedewerker.

Op zijn voetbalvereniging begon hij mensen simpelweg te vertellen dat hij een baan zocht en welk soort werk hij graag wilde doen. Geen ingewikkelde pitch en geen zakelijke netwerkbijeenkomst. Gewoon tijdens gesprekken vertellen waar hij mee bezig was. Uiteindelijk vond hij via iemand uit die omgeving nieuw werk. Hij dacht dat hij niet kon netwerken, maar hij deed het allang.

Netwerken hoeft niet op een netwerkbijeenkomst

Veel mensen hebben bij netwerken het beeld van een zaal vol onbekenden, visitekaartjes en mensen die zichzelf soepel presenteren. Maar voor het zoeken naar een baan hoeft dat helemaal niet de belangrijkste route te zijn. Een persoonlijk gesprek met iemand uit jouw vakgebied kan veel waardevoller zijn.

Juist wanneer grote groepen of onbekenden je onzeker maken, kun je beginnen met kleinere stappen. Op de pagina over zelfverzekerd netwerken gaan we uitgebreider in op de drempel om contacten daadwerkelijk te benaderen.

Gebruik LinkedIn om oude en nieuwe contacten te vinden

Online netwerken kan het gemakkelijker maken om mensen terug te vinden die je door de jaren heen uit het oog bent verloren. Denk aan oud-collega's, studiegenoten of mensen met wie je ooit hebt samengewerkt. Ook kun je onderzoeken wie binnen een interessante organisatie werkt en of er gezamenlijke contacten zijn.

Social media zijn daarmee vooral een hulpmiddel om contacten te vinden en opnieuw verbinding te leggen. Hoe je dat gerichter kunt doen, lees je bij netwerken via social media.

Vraag na ieder goed gesprek om een volgende ingang

Een netwerkgesprek hoeft niet direct een concrete vacature op te leveren om waardevol te zijn. Misschien krijg je informatie waar je mee verder kunt. Maar vraag aan het einde ook gerust of jouw gesprekspartner iemand kent met wie je nog eens zou moeten praten.

Daarmee ontstaat het sneeuwbaleffect. Je begint bij mensen die je kent en komt via hen steeds dichter bij mensen die actief zijn in de omgeving waarin jij werk zoekt. Juist die beweging maakt netwerken krachtig.

Volg tips en introducties wel op

Dit klinkt vanzelfsprekend, maar ik zie ook dat mensen interessante namen krijgen en er vervolgens niets mee doen. Soms uit onzekerheid, soms omdat ze niet weten wat ze moeten zeggen en soms omdat ze weer worden opgeslokt door vacaturesites.

Krijg je een relevante introductie, wacht dan niet weken. Neem contact op, verwijs naar degene die jullie met elkaar heeft verbonden en vertel kort waarom je graag eens wilt praten. Zo blijft de aanleiding actueel en voelt het contact veel natuurlijker.

Onderhoud jouw netwerk ook wanneer je weer een baan hebt

Netwerken is niet alleen iets wat je doet wanneer je werkloos bent. Contacten ontstaan gedurende jouw hele loopbaan. Mensen komen erbij, anderen verdwijnen wat uit beeld en soms kom je elkaar jaren later opnieuw tegen.

Het helpt daarom om ook na het vinden van werk contact te houden met mensen die belangrijk voor je zijn. Niet omdat je misschien ooit weer iets nodig hebt, maar omdat een netwerk een wederzijdse relatie is. Soms helpt iemand jou en op een ander moment kun jij iets voor iemand anders betekenen.

Netwerken is geven én ontvangen

Wanneer je alleen contact opneemt omdat je iets nodig hebt, kan netwerken al snel ongemakkelijk voelen. Toon daarom ook oprechte interesse in de ander. Luister, stel vragen en deel informatie wanneer jij iets weet waar de ander iets aan heeft.

Je hoeft daarbij geen boekhouding bij te houden van wie wat voor wie heeft gedaan. Een goed netwerk ontstaat door vertrouwen en wederzijds respect. Dat maakt contacten ook op langere termijn waardevoller.

Wat moet je vooral niet doen?

Zet mensen niet voor het blok. Verwacht niet dat iemand jou aan een baan helpt omdat jij hem ooit ook eens geholpen hebt. En probeer een netwerkgesprek niet stiekem te veranderen in een verkoop- of sollicitatiegesprek wanneer dat niet de afspraak was.

Wees helder over waarom je contact zoekt, maar laat ruimte. Je vraagt om informatie, ideeën of een introductie. Wat iemand daarmee kan en wil doen, blijft aan die persoon.

Van netwerken naar daadwerkelijk werk vinden

Het doel blijft uiteindelijk een passende baan vinden. Netwerken is één van de routes om daar te komen. Vacatures bekijken kan daar prima naast bestaan. Maar door ook mensen te spreken vergroot je jouw beeld van de arbeidsmarkt en kom je mogelijk op plekken waar je via een vacaturesite niet terecht was gekomen.

Waarom die route juist bij het vinden van een baan waardevol kan zijn, lees je uitgebreider op de pagina over het belang van netwerken bij het vinden van een baan. Op deze pagina draait het vooral om het daadwerkelijk doen.

Veelgestelde vragen over netwerken bij solliciteren

Wanneer je jouw netwerk wilt inzetten bij het zoeken naar werk, ontstaan vaak praktische vragen. Hieronder beantwoord ik er vijf.

Moet ik tijdens het netwerken vragen of iemand een baan voor mij heeft?

Nee. Vraag liever om informatie, advies of een introductie. Daarmee maak je het gesprek toegankelijker en geef je de ander meer mogelijkheden om met je mee te denken.

Hoe begin ik als ik denk dat ik geen netwerk heb?

Begin bij de mensen die je al kent. Denk aan familie, vrienden, oud-collega's, studiegenoten en andere contacten uit jouw werk en privéleven. Vraag vervolgens wie zij kennen binnen een sector of organisatie die voor jou interessant is.

Hoeveel netwerkgesprekken moet ik voeren?

Daar bestaat geen magisch aantal voor. Kijk liever naar kwaliteit en regelmaat. Een paar goed gekozen gesprekken met relevante mensen kunnen meer opleveren dan tientallen willekeurige contacten.

Moet ik mijn cv meenemen naar een netwerkgesprek?

Dat hoeft meestal niet. Een netwerkgesprek draait in eerste instantie om contact en informatie. Zorg vooral dat je zelf helder kunt vertellen wat je kunt en welke richting je zoekt. Wanneer iemand later om jouw cv vraagt, kun je dat altijd toesturen.

Wanneer is begeleiding bij netwerken zinvol?

Vooral wanneer je weet wat je zoekt, maar moeite hebt om contacten te vinden, mensen te benaderen of een netwerkgesprek goed te voeren. Binnen outplacement kunnen we daar individueel met je aan werken.