home / carriere / loopbaan / portfolio

Portfolio voor je loopbaan samenstellen

Een portfolio is meer dan een verzameling diploma’s, certificaten en documenten. Het helpt je om antwoord te krijgen op belangrijke vragen over jouw loopbaan en de richting die bij je past. Wat heb je in de loop der jaren gedaan? Wat heb je geleerd? Waar ben je goed in geworden? Welke kwaliteiten komen steeds terug en welke ervaringen hebben jou gevormd? Door dat bij elkaar te brengen ontstaat een beeld van jouw ontwikkeling en wordt vaak ook de rode draad in jouw loopbaan zichtbaar. Een portfolio laat dus niet alleen zien wat je hebt gedaan, maar helpt je ook om scherper te krijgen wie je bent, wat je kunt en waar je naartoe wilt.

Wat is een loopbaanportfolio?

Een loopbaanportfolio is breder dan een CV. Je CV geeft vooral een overzicht van opleidingen, functies en werkervaring. In een portfolio kun je veel meer kwijt. Je kunt laten zien wat je hebt gedaan, welke resultaten je hebt bereikt, wat je hebt geleerd en hoe je jezelf hebt ontwikkeld. Het kan bestaan uit documenten, voorbeelden van jouw werk, beoordelingen, certificaten, reflecties, projecten en andere informatie die iets vertelt over jouw ontwikkeling. Zie het portfolio dus niet alleen als een map die je vult voor een sollicitatie. Voor mij is het vooral een hulpmiddel om naar jezelf en jouw loopbaan te kijken. Waar kom je vandaan? Wat heb je onderweg geleerd? Wat ging je gemakkelijk af? Waar liep je tegenaan? En wat zegt dat alles over de richting die bij jou past?

Waarom zou je een portfolio voor je loopbaan maken?

Je doet in de loop van je werkzame leven ontzettend veel ervaring op. Maar veel daarvan verdwijnt ook weer naar de achtergrond. Een opleiding is afgerond, een project is klaar, je wisselt van functie en voor je het weet ben je alweer jaren verder. Een portfolio helpt om daar bewust bij stil te staan. Je maakt zichtbaar wat je hebt gedaan en wat al die ervaringen jou hebben gebracht. Dat maakt een portfolio ook bruikbaar voor reflecteren op jouw loopbaan. Je kijkt niet alleen terug om terug te kijken. Je probeert te begrijpen wat jouw ervaringen over jou vertellen. Welke werkzaamheden lagen je goed? Waar kwam je tot je recht? Waar kreeg je energie van? En welke ervaringen zou je liever niet opnieuw willen?

Wat zet je in een loopbaanportfolio?

Wat je precies opneemt, hangt af van jouw loopbaan en van het doel waarvoor je het portfolio gebruikt. Het hoeft geen complete boekhouding van jouw werkzame leven te worden. Ik zou in ieder geval denken aan:

• Jouw CV of curriculum vitae.
• Opleidingen, diploma’s en relevante certificaten.
• Een persoonlijk ontwikkelplan (POP).
• Een persoonlijk profiel of persoonlijk marketingprofiel.
• Successen, bijvoorbeeld projecten die je hebt afgerond of bijzondere prestaties tijdens opleiding of werk.
• Voorbeelden van werk waar je trots op bent.
• Trainingen die je hebt gevolgd en wat je daarvan hebt geleerd.
• Coachingstrajecten die je hebt gevolgd en de ontwikkeling die daaruit voortkwam.
• Feedback, beoordelingen of aanbevelingen die iets wezenlijks over jou vertellen.
• Jouw persoonlijke kwaliteiten en sterke kanten.
• Persoonlijkheidstesten of assessments die je hebt gedaan.
• Vrijwilligerswerk, nevenactiviteiten of hobby’s wanneer die iets relevants over jou laten zien.

Niet alles wat je ooit hebt gedaan hoeft erin. De vraag is steeds: wat vertelt dit over mij, mijn ontwikkeling en mijn loopbaan? Een certificaat omdat je ooit een middagcursus hebt gevolgd kan weinig zeggen. Een project waarin je voor het eerst een team hebt aangestuurd kan juist heel veel zichtbaar maken.

Hoe stel je stap voor stap een loopbaanportfolio samen?

Je hoeft niet meteen met een perfect portfolio te beginnen. Sterker nog: als je te snel gaat selecteren, mis je misschien juist materiaal waarvan later blijkt dat het belangrijk is. Ik zou eerst verzamelen en daarna pas ordenen.

Wat verzamel je als eerste?

Begin breed. Zoek oude CV’s, diploma’s, certificaten, beoordelingen, projectverslagen, presentaties, aanbevelingen, opleidingsdocumenten en andere stukken bij elkaar. Kijk ook naar minder formele informatie. Misschien heb je mails waarin iemand jou ergens voor bedankt of feedback waarin steeds dezelfde kwaliteit terugkomt. Eerst de zolder leegtrekken, daarna kijken wat je wilt houden.

Wat laat je uiteindelijk weg?

Een portfolio moet geen archiefkast worden. Als je alles bewaart, zie je uiteindelijk niets meer. Selecteer daarom materiaal dat werkelijk iets laat zien over jouw ervaring, prestaties, ontwikkeling of manier van werken. Je hoeft niet te bewijzen dat je iedere training ooit hebt gevolgd. Het gaat om de vraag wat betekenis heeft voor jouw verhaal.

Hoe kun je jouw portfolio ordenen?

Dat kan op verschillende manieren. Je kunt chronologisch werken en jouw loopbaan van vroeger naar nu volgen. Je kunt ook ordenen op thema’s, bijvoorbeeld opleiding, werkervaring, projecten, ontwikkeling en persoonlijke kwaliteiten. Of je groepeert het materiaal rond belangrijke fases in jouw loopbaan. Kies vooral een vorm waardoor jij snel kunt terugvinden wat belangrijk is.

Hoe houd je jouw portfolio actueel?

Een portfolio is wat mij betreft geen document dat je één keer maakt en daarna vijf jaar in een digitale la laat liggen. Voeg af en toe iets toe wanneer je een opleiding afrondt, een bijzonder project doet, belangrijke feedback krijgt of een nieuwe stap in jouw loopbaan zet. Dan groeit het portfolio als het ware met je mee.

Hoe ontdek je met een portfolio de rode draad in je loopbaan?

Dit vind ik misschien wel de interessantste functie van een portfolio. Wanneer je alle ervaringen naast elkaar legt, kunnen ineens patronen zichtbaar worden. Op papier lijken twee functies misschien totaal verschillend, terwijl je in beide functies precies dezelfde kwaliteiten hebt gebruikt. Misschien werd je steeds gevraagd om structuur aan te brengen, problemen op te lossen, mensen met elkaar te verbinden of nieuwe ideeën te bedenken. Dan krijg je zicht op de rode draad in jouw loopbaan. Die rode draad staat niet altijd letterlijk in jouw functietitels. Hij zit soms veel meer in wat jij steeds opnieuw deed, waar mensen jou voor vroegen en welke rol je blijkbaar vanzelf naar je toe trok.

Wat is het verschil tussen een portfolio en een CV?

Een CV is in de eerste plaats een overzicht. Daarop staat waar je hebt gewerkt, welke opleidingen je hebt gevolgd en wat jouw belangrijkste ervaring is. Een portfolio gaat een laag dieper. Je kunt er onderbouwen wat je hebt gedaan en laten zien hoe jij jezelf hebt ontwikkeld. Op een CV staat bijvoorbeeld dat je projectleider bent geweest. In een portfolio kun je een project beschrijven: wat was de opdracht, wat was jouw bijdrage, waar liep je tegenaan, wat was het resultaat en wat heb je ervan geleerd? Het CV zegt wat je hebt gedaan. Het portfolio kan veel meer laten zien wat daarachter zit.

Moet een loopbaanportfolio alleen successen bevatten?

Nee. Dan zou het al snel een soort prijzenkast worden en daar heb je voor loopbaanontwikkeling niet zoveel aan. Natuurlijk mag je successen opnemen. Sterker nog: veel mensen zijn veel te bescheiden over wat ze bereikt hebben. Maar moeilijke ervaringen kunnen minstens zoveel zeggen. Misschien liep een project niet zoals je wilde. Misschien heb je een verkeerde keuze gemaakt of ben je ergens mee gestopt. Wanneer je kunt aangeven wat je daarvan hebt geleerd en hoe het jouw volgende keuzes heeft beïnvloed, hoort zo’n ervaring wat mij betreft ook bij jouw ontwikkeling. Een loopbaan bestaat nu eenmaal niet alleen uit hoogtepunten.

Hoort een persoonlijk ontwikkelplan ook in je portfolio?

Dat kan zeker. Vooral wanneer je een persoonlijk ontwikkelplan gebruikt om doelen, leerpunten en concrete ontwikkelactiviteiten vast te leggen. Een ouder ontwikkelplan kan achteraf zelfs interessant zijn. Wat wilde je destijds leren? Wat is daarvan terechtgekomen? Zijn bepaalde ontwikkelpunten inmiddels geen ontwikkelpunten meer? Of kom je sommige vragen jaren later nog steeds tegen? Zo wordt een persoonlijk ontwikkelplan voor jouw loopbaan geen formulier dat ergens verdwijnt, maar onderdeel van het verhaal van jouw ontwikkeling.

Hoe helpt een portfolio bij het maken van een volgende loopbaankeuze?

Tot nu toe kijk je vooral terug. Maar een goed portfolio helpt je ook vooruit. Alles wat je verzameld hebt zegt iets over waar je vandaan komt, maar misschien ook over waar je naartoe wilt. Welke werkzaamheden wil je vaker doen? Welke kwaliteiten wil je meer inzetten? Wat miste je in eerdere functies? En welke omgeving heeft jou geholpen om goed tot je recht te komen? Daarmee komt ook jouw toekomstbeeld in beeld. Een persoonlijke visie op jouw loopbaan ontstaat meestal niet vanuit het niets. Je gebruikt wat je over jezelf hebt geleerd om bewuster te bepalen welke richting je op wilt.

Wanneer heb je genoeg materiaal voor een goed portfolio?

Meer is niet automatisch beter. Je hebt geen honderd documenten nodig om een goed beeld van jouw loopbaan te krijgen. Tien goed gekozen voorbeelden waaruit duidelijk blijkt wat je hebt gedaan, hoe je jezelf hebt ontwikkeld en waar jouw kwaliteiten liggen, kunnen veel waardevoller zijn dan een digitale map vol certificaten waar je zelf nauwelijks meer doorheen komt. De belangrijkste vraag is dus niet: heb ik alles verzameld? De vraag is: laat mijn portfolio voldoende zien wie ik ben, wat ik heb gedaan, wat ik heb geleerd en welke ontwikkeling ik heb doorgemaakt? Als dat zichtbaar wordt, doet het portfolio wat het moet doen.

Veelgestelde vragen over een loopbaanportfolio

Een portfolio kan heel uitgebreid zijn, maar dat hoeft niet. Het belangrijkste is dat je materiaal verzamelt dat werkelijk iets vertelt over jouw ervaring, ontwikkeling en loopbaan. Hieronder beantwoord ik vijf praktische vragen.

Wat is een loopbaanportfolio?

Een loopbaanportfolio is een verzameling documenten, voorbeelden en informatie waarmee je zichtbaar maakt wat je hebt gedaan, geleerd, ontwikkeld en bereikt tijdens jouw opleiding en loopbaan.

Wat moet er in een loopbaanportfolio staan?

Denk aan jouw CV, opleidingen, diploma’s, projecten, resultaten, trainingen, ontwikkelplannen, feedback, assessments en voorbeelden van werk. Neem vooral op wat werkelijk iets zegt over jouw ervaring en ontwikkeling.

Wat is het verschil tussen een portfolio en een CV?

Een CV geeft vooral een overzicht van opleidingen en werkervaring. Een portfolio geeft verdieping. Je kunt er resultaten, voorbeelden, bewijsstukken en reflecties aan toevoegen die laten zien wat je hebt gedaan en geleerd.

Hoe maak je een goed portfolio voor je loopbaan?

Begin met breed verzamelen, maak daarna een selectie en orden het materiaal op een manier die voor jou logisch is. Kijk vervolgens niet alleen naar de stukken zelf, maar vooral naar wat ze samen over jouw loopbaan vertellen.

Hoe vaak moet je jouw loopbaanportfolio bijwerken?

Daar is geen vaste termijn voor. Het is handig om jouw portfolio aan te vullen wanneer je een belangrijke opleiding afrondt, een bijzonder project doet, nieuwe verantwoordelijkheden krijgt of een nieuwe loopbaanfase ingaat.