home / persoonlijke ontwikkeling / veranderingen / rouwcoaching / vergankelijkheid

Wat betekent vergankelijkheid van het leven?

Het leven is eindig en vergankelijk. Dat geldt voor de universitair gestudeerde en voor iemand met alleen lagere school. Dat geldt voor de miljardair en dat geldt voor de meest armoedige mens. Dat geldt voor iedereen, ongeacht wie je bent en waar je vandaan komt. De vergankelijkheid laat de broosheid, nietigheid en fragiliteit van ons leven zien.

Wat betekent vergankelijkheid eigenlijk?

Het woord vergankelijkheid komt van het werkwoord vergaan. Dat betekent: voorbijgaan, oplossen, verdwijnen. Vergankelijkheid zegt dus eigenlijk iets heel eenvoudigs en tegelijk heel groots: niets blijft zoals het is. Alles wat leeft, beweegt. Alles wat ontstaat, verdwijnt ook weer.

Ik merk dat veel mensen bij vergankelijkheid meteen aan de dood denken. Dat snap ik. Maar vergankelijkheid gaat over veel meer dan dat. Het gaat over fases in je leven. Over gezondheid die je kunt hebben en ook weer kunt kwijtraken. Over relaties die veranderen. Over werk, rollen, zekerheden en beelden die ooit klopten en later niet meer.

Vergankelijkheid is geen fout in het leven. Het is het leven. Juist omdat niets vaststaat, is er beweging. Groei. Ontwikkeling. Wanneer alles permanent zou zijn, zou er geen verandering mogelijk zijn. Dan zou er ook geen leren, geen rijpen en geen loslaten bestaan.

Ik vind het helpend om vergankelijkheid niet te zien als iets sombers, maar als een realiteit waar we ons toe te verhouden hebben. Hoe eerder je dat doet, hoe minder krampachtig je hoeft vast te houden.

Waarom willen we vergankelijkheid liever niet zien?

Ik merk dat we vergankelijkheid vaak liever ontwijken dan onder ogen zien. Niet omdat we dom zijn, maar omdat het spannend is. Vergankelijkheid confronteert ons met verlies van controle. Met het besef dat niet alles maakbaar is en dat niet alles vast te houden valt.

We vullen onze dagen met drukte, plannen en prestaties. We houden ons bezig met morgen, volgende week of volgend jaar. Niet zelden is dat een manier om het hier en nu te ontlopen. Want in het hier en nu kun je voelen dat iets eindig is. Dat iets verandert. En dat is ongemakkelijk.

Oud worden proberen we zo lang mogelijk uit te stellen. Pijn, aftakeling en verlies duwen we liever weg. Zolang het ons niet persoonlijk raakt, lijkt het een ver-van-ons-bed-thema. Maar vroeg of laat klopt vergankelijkheid aan. Via ziekte. Via afscheid. Via het lichaam dat signalen geeft.

Ik vind het belangrijk om dat niet te veroordelen. Ontkennen is ook een vorm van beschermen. Maar het heeft een prijs. Wie vergankelijkheid te lang buiten de deur houdt, leeft vaak in verkramping. In vasthouden. In moeten.

Juist door vergankelijkheid toe te laten, ontstaat er ruimte. Ruimte om te kiezen. Ruimte om te voelen. Ruimte om te leven met meer aandacht voor wat er nu is.

Hoe geeft vergankelijkheid betekenis aan het leven?

Vergankelijkheid geeft ook betekenis aan het leven. Waarom? Om die dingen van waarde te doen die er voor jou toe doen. Vergankelijkheid relativeert het leven en laat de betrekkelijkheid zien. Vergankelijkheid wijst ons op de kortstondigheid van het leven.

En dat brengt ons bij de essentie. Waarom zijn we hier? Wat vinden we belangrijk? Wie vinden we belangrijk? Met wie wil jij je tijd doorbrengen?

Wat bedoelen we met de betrekkelijkheid van het leven?

Wanneer ik spreek over de betrekkelijkheid van het leven, bedoel ik niet dat het leven onbelangrijk is. Integendeel. Ik bedoel dat weinig dingen absoluut zijn. Dat wat vandaag allesoverheersend voelt, kan over een tijd in een heel ander licht komen te staan. Ik merk in mijn gesprekken dat mensen vaak leven alsof alles definitief is. Alsof een keuze voor altijd vastligt. Alsof een fout nooit meer goedkomt. Alsof een oordeel het laatste woord heeft. Betrekkelijkheid helpt om daar lucht in te brengen.

Wat vandaag groot is, kan morgen klein blijken. Wat nu zwaar voelt, kan later dragelijk worden. En soms zelfs betekenisvol. Dat betekent niet dat pijn er niet toe doet, maar wel dat pijn niet het hele verhaal is. De betrekkelijkheid van het leven nodigt uit tot mildheid. Naar jezelf en naar anderen. Tot relativeren zonder weg te poetsen. Tot erkennen dat jij niet alles hoeft te dragen, te regelen of te controleren.

Wanneer je beseft dat jij een passant bent in de tijd, dat jouw leven onderdeel is van iets groters, dan verschuift er iets. Dan hoeft niet alles zo opgeblazen belangrijk te zijn. En juist dat kan rust geven. Vergankelijkheid geeft ook betekenis aan het leven. Waarom? Om die dingen van waarde te doen die er voor jou toe doen. Vergankelijkheid relativeert het leven en laat de betrekkelijkheid zien. Vergankelijkheid wijst ons op de kortstondigheid van het leven.

En dat brengt ons bij de essentie. Waarom zijn we hier? Wat vinden we belangrijk? Wie vinden we belangrijk? Met wie wil jij je tijd doorbrengen?

Wat leert het levenseinde ons over loslaten en aanvaarden?

Ik schreef ook een artikel over levenseinde. Toen moest ik denken aan Gerwich. Hij overleed op 57-jarige leeftijd na een ernstige ziekte. Vrienden zeiden: ‘veel te jong’. Maar Gerwich zei: ‘Dat is niet zo, want anders gebeurt dit niet’. Ik moest daar heel lang over nadenken. Maar duidelijk was voor mij dat Gerwich aanvaard had dat het levenseinde nabij was. Dat gaat diep. Dat is de diepste vorm van loslaten en aanvaarden op deze aarde.

Wat zegt vergankelijkheid over de zin van het bestaan?

De vergankelijkheid van het leven bepaalt ons bij de zin van het bestaan. Dat vind ik niet negatief. Dat is positief. Dan is het geen bedreiging maar een uitnodiging. Vergankelijkheid hoort ook bij ontwikkeling. Opgaan, blinken en verzinken. Leren loslaten in diepe zin. Vreugde zien in kleine dingen.

Waarom houdt vergankelijkheid mij bezig?

Ik vroeg mezelf af waarom ik hierover schrijf. Een heel groot onderwerp. En mijn antwoord is: ik heb er geen reden voor. Het houdt me bezig. Ik vind het een mooi onderwerp waar ieder mens mee te maken krijgt.

Veelgestelde vragen over vergankelijkheid

In dit artikel heb ik stilgestaan bij vergankelijkheid, eindigheid en de betekenis die dat kan geven aan het leven. In de praktijk merk ik dat deze thema’s veel vragen oproepen. Hieronder beantwoord ik een aantal veelgestelde vragen die leven rondom vergankelijkheid, loslaten en de zin van het bestaan.

1. Wat betekent vergankelijkheid van het leven?

Vergankelijkheid van het leven betekent dat alles tijdelijk is en aan verandering onderhevig. Niets blijft hetzelfde. Gezondheid, relaties, werk en levensfasen komen en gaan. Het besef dat het leven eindig is, maakt duidelijk dat tijd kostbaar is.

2. Waarom is vergankelijkheid zo moeilijk om te accepteren?

Vergankelijkheid confronteert ons met verlies van controle en zekerheid. Veel mensen vinden het lastig om te aanvaarden dat niet alles maakbaar is. Daarom schuiven we het thema vaak weg, totdat het leven ons dwingt om stil te staan.

3. Wat heeft vergankelijkheid te maken met de zin van het leven?

Juist omdat het leven eindig is, ontstaat de vraag wat echt belangrijk is. Vergankelijkheid helpt om prioriteiten te stellen en bewuste keuzes te maken over waar je je tijd, aandacht en energie aan besteedt.

4. Wat wordt bedoeld met de betrekkelijkheid van het leven?

De betrekkelijkheid van het leven betekent dat weinig dingen absoluut zijn. Wat vandaag allesbepalend lijkt, kan later in een ander perspectief komen te staan. Dit besef helpt om te relativeren en milder te kijken naar jezelf en anderen.

5. Hoe ga je praktisch om met vergankelijkheid in het dagelijks leven?

Door vaker stil te staan bij het hier en nu en minder te leven vanuit uitstel of moeten. Door aandacht te geven aan wat er nu is, leer je loslaten wat voorbijgaat en waarderen wat er op dit moment toe doet.