home / persoonlijke ontwikkeling / stress / burnout coach / emotionele uitputting

Emotionele uitputting en emotionele blokkades

Emotionele uitputting is een blokkade op de doorstroming van je gevoelens en emoties. Binnen coaching bij burn-out is emotionele uitputting een belangrijk onderwerp. In dit artikel wil ik daar dieper op ingaan met als doel herkenning te bieden wanneer je in een dergelijke situatie zit.

Hoe raken gevoelens geblokkeerd en uitgeput?

Toch kunnen er omstandigheden zijn waarin je je gevoel blokkeert. Dat doen we niet bewust. Er is geen tastbare aan-uitknop. Maar het lijkt wel alsof je jezelf en de ander de toegang ontzegt tot de emotionele ruimte. Ik probeer er woorden aan te geven hoe dat voelt en dat vind ik een behoorlijke klus, eerlijk gezegd. Maar misschien herken je er dan wat in of misschien herken je het bij iemand in jouw omgeving.

Hoe kan emotionele uitputting ontstaan?

Vaak zie ik dat er een soort van emotionele zelfbescherming ontstaat. Het kan zijn dat jouw energiebalans finaal van de rit is. Je hebt je druk gemaakt om van alles. Het lukt je niet, het breekt je bij de handen af en je hebt je machteloos gevoeld. Het kan zijn dat je ernstige dingen meemaakt of meegemaakt hebt. En opeens zeggen hart en ziel tegen jou: ik sluit me af. Ik gooi de boel op slot.

Het is een gevoel van leegte. Je voelt je leeg vanbinnen en je draait op de automatische piloot. Je ledematen doen het nog, maar je ervaart er weinig bij.

Welke signalen kun je herkennen?

Emotionele uitputting kan zich op verschillende manieren laten zien. Misschien herken je dat:

• Je nergens meer enthousiast van wordt.
• Je weinig vreugde, verdriet of boosheid ervaart.
• Je vooral op de automatische piloot functioneert.
• Je je leeg, vlak, dor of mat voelt.
• Je moeite hebt om te vertellen wat je voelt.
• Je afstand ervaart tot jezelf en andere mensen.
• Je weinig energie hebt voor contact, werk of dagelijkse activiteiten.

Emotionele uitputting en mentale uitputting kunnen tegelijkertijd voorkomen. Je hoofd kan vol en vermoeid zijn, terwijl je gevoelsleven juist leeg of afgesloten lijkt.

Wat moet je doen bij emotionele uitputting?

Het zou kunnen dat je in een burn-out zit. Dan moet je niet maar doorgaan en maar doorgaan. Trek aan de bel. Ga naar de huisarts en vertel aan jouw omgeving wat er aan de hand is. Zoek je een coachingstraject? Bel ons dan voor een adviesgesprek!

Probeer niet met wilskracht te forceren dat je weer iets moet voelen. Het begint met erkennen wat er aan de hand is en ruimte maken voor rust, herstel en ondersteuning. Wanneer je langdurig emotioneel uitgeput bent, kan het helpen om samen met een deskundige te onderzoeken wat eraan voorafging.

Heb je lange tijd jouw grenzen genegeerd of ben je ondanks vermoeidheid blijven doorgaan? Dan kan ook sprake zijn van roofbouw op jezelf.

Wat helpt om weer contact te krijgen met jouw gevoel?

Contact met jouw gevoel ontstaat niet altijd door er harder over na te denken. Soms helpt het juist om te vertragen en aandacht te geven aan wat je lichamelijk ervaart.

Je kunt bijvoorbeeld:

• Rust nemen zonder jezelf direct nieuwe taken te geven.
• Onder woorden brengen wat je de afgelopen tijd hebt meegemaakt.
• Opletten waar je spanning, leegte of vermoeidheid in jouw lichaam voelt.
• Praten met iemand bij wie je je veilig voelt.
• Jouw grenzen eerder herkennen en aangeven.
• Activiteiten kiezen die weinig van je vragen, maar wel prettig zijn.
• Professionele hulp zoeken wanneer de klachten aanhouden.

Herstel hoeft niet te betekenen dat je direct weer blij, boos of verdrietig moet kunnen zijn. Het gaat erom dat er geleidelijk weer ruimte komt voor wat je werkelijk ervaart.

Wanneer kan emotionele uitputting bij burn-out passen?

Emotionele uitputting kan samengaan met burn-out wanneer je lange tijd onder spanning hebt gestaan, weinig hebt hersteld en steeds verder van jouw eigen behoeften en grenzen verwijderd bent geraakt.

Naast emotionele leegte kun je dan last hebben van lichamelijke vermoeidheid, concentratieproblemen, prikkelbaarheid, slecht slapen en het gevoel dat je niets meer aankunt. Op de pagina over burn-out lees je meer over de bredere kenmerken en gevolgen.

Veelgestelde vragen over emotionele uitputting

Hieronder lees je antwoorden op veelgestelde vragen over emotionele leegte, geblokkeerde gevoelens en emotionele uitputting.

Is emotionele uitputting hetzelfde als vermoeidheid?

Nee. Vermoeidheid gaat vooral over een gebrek aan lichamelijke of mentale energie. Bij emotionele uitputting merk je ook dat gevoelens minder stromen en dat je je leeg, vlak of afgesloten kunt voelen.

Kun je emotioneel uitgeput zijn zonder burn-out?

Ja. Emotionele uitputting kan ook ontstaan na een langdurige periode van spanning, verlies, zorgen, conflicten of andere ingrijpende gebeurtenissen. Het hoeft niet altijd te betekenen dat je een burn-out hebt.

Waarom voel ik helemaal niets meer?

Het kan zijn dat je jezelf onbewust afsluit omdat je lange tijd te veel spanning, pijn of machteloosheid hebt ervaren. Het afsluiten kan dan als een vorm van emotionele zelfbescherming werken.

Kun je jouw gevoelens weer terugkrijgen?

Dat kan. Vaak ontstaat er weer ruimte voor gevoel wanneer de belasting afneemt, je voldoende herstelt en je je veilig genoeg voelt om aandacht te geven aan wat er vanbinnen gebeurt.

Wanneer moet je hulp zoeken?

Zoek hulp wanneer de leegte of uitputting aanhoudt, je dagelijkse functioneren belemmert of samengaat met somberheid, wanhoop of lichamelijke klachten. Bespreek dit met jouw huisarts.