home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / welbespraakt / altijd aan het woord

Te veel praten: ben jij altijd aan het woord?

Te veel praten of altijd aan het woord zijn. Wordt jou weleens verweten dat je slecht luistert en te veel praat tijdens gesprekken? Wil je leren om meer te luisteren? Dan kan het zijn dat jouw kwaliteit welbespraakt zijn soms doorschiet. Je hebt gemakkelijk woorden tot jouw beschikking, kunt je verbaal goed uitdrukken en hebt vaak snel iets te vertellen. Dat is een kracht. Maar wanneer jouw verhaal zoveel ruimte inneemt dat de ander nauwelijks meer aan bod komt, wordt het een valkuil.

Wat betekent het als je altijd jouw zegje klaar hebt?

Iemand vertelde: 'Altijd heb ik mijn praatje wel klaar. Wanneer iemand iets vertelt of aangeeft, heb ik al heel snel mijn eigen verhaal. Het verhaal van de ander roept iets bij mij op en meteen heb ik mijn eigen versie.'

Dat is eigenlijk een mooie omschrijving. De ander vertelt iets en bij jou komt onmiddellijk van alles boven. Een ervaring, een voorbeeld, een mening, een oplossing of een verhaal dat er volgens jou prachtig bij aansluit. Voor je het weet heb jij het gesprek weer overgenomen. Misschien bedoel je dat helemaal niet verkeerd. Je wilt juist aansluiten. Maar aansluiten bij het verhaal van de ander is iets anders dan het verhaal van de ander vervangen door dat van jou.

Hoe herken je dat je te veel praat?

Ik noem wat kenmerken. Mensen die vaak of lang aan het woord zijn, beschikken meestal gemakkelijk over taal. Ze hoeven niet lang naar woorden te zoeken en kunnen snel reageren. Maar juist daardoor kan er weinig stilte overblijven waarin de ander iets kan toevoegen.

• Je hebt altijd jouw zegje wel klaar.
• Je kunt je verbaal goed uitdrukken.
• Je bent gemakkelijk in sociale contacten.
• Je stapt zonder schroom op de ander af.
• Je staat snel in het middelpunt, bijvoorbeeld in een groep of vergadering.
• Je hebt overal wel een verklaring voor.
• Je kunt de ander gemakkelijk weerspreken.
• Je trekt de aandacht naar je toe.

Misschien herken je ook dat je moeite hebt om een stilte te laten vallen. Zodra het even stil wordt, vul jij de ruimte op. Dan kan het helpen om eens te kijken naar stiltes in een gesprek. Een stilte is namelijk niet automatisch een probleem dat opgelost moet worden. Soms heeft de ander gewoon even tijd nodig om na te denken.

Wat is het verschil tussen welbespraakt zijn en te veel praten?

Welbespraakt zijn betekent dat je woorden gemakkelijk kunt vinden en jouw gedachten helder onder woorden kunt brengen. Dat is een kwaliteit. Je kunt iets uitleggen, een verhaal levendig vertellen en in een gesprek gemakkelijk formuleren wat je bedoelt. Dat vermogen hoeft dus helemaal niet minder te worden.

Te veel praten begint wanneer jouw verbale kracht de ruimte van de ander kleiner maakt. Je gebruikt dan niet alleen veel woorden, maar bepaalt door jouw hoeveelheid woorden ook steeds meer het gesprek. Een gesprek wordt dan gemakkelijk een monoloog met af en toe een kleine bijdrage van de ander.

Daar zit voor mij het verschil. Welbespraaktheid helpt communicatie. Te veel praten kan communicatie juist in de weg zitten. Want communicatie is niet alleen kunnen vertellen wat jij denkt. Het is ook kunnen horen wat de ander probeert te vertellen.

Wat zijn de gevolgen als je steeds aan het woord bent?

Wanneer jij veel ruimte inneemt in een gesprek, heeft dat vanzelf gevolgen voor de ander. Misschien merk je die gevolgen niet meteen, juist omdat mensen niet altijd zeggen dat ze afhaken. Ze worden gewoon stiller.

• Je hoort of merkt signalen van de ander onvoldoende op.
• De ander voelt zich niet gehoord.
• Je kunt als dominant worden ervaren.
• Anderen houden zich stil of worden terughoudend.
• Mensen kunnen zich aan jou ergeren.
• Je kunt irritatie oproepen.
• Anderen kunnen het gevoel krijgen dat ze verbaal niet tegen jou opgewassen zijn.
• Mensen kunnen tijdens het gesprek dichtklappen.

Dat laatste is belangrijk. Wanneer iemand stil wordt, wil dat niet zeggen dat jij gelijk hebt of dat de ander niets te zeggen heeft. Het kan ook betekenen dat diegene geen mogelijkheid meer ziet om tussen jouw woorden te komen.

Waarom gaan anderen minder zeggen als jij te veel praat?

Omdat gesprekken ruimte nodig hebben. Wanneer jij die ruimte voortdurend vult, leert de ander dat wachten weinig zin heeft. Iedere korte stilte wordt door jou gevuld, iedere ervaring roept bij jou een nieuwe ervaring op en voordat de ander goed en wel heeft verteld wat hij bedoelt, zit jij alweer midden in jouw eigen verhaal.

Op een gegeven moment kan de ander zich aanpassen. Hij vertelt minder, stelt minder vragen of houdt zijn mening voor zich. Jij kunt vervolgens zelfs denken: wat is die ander toch stil. Terwijl jouw manier van communiceren misschien mede heeft geholpen om hem stil te krijgen.

En wanneer jij verbaal sterk bent, kan het verschil nog groter worden. Jij kunt snel formuleren, argumenteren en reageren. Een ander heeft misschien meer tijd nodig. Als jij die tijd niet geeft, krijgt snelheid vanzelf voorrang boven inhoud.

Waarom praat je eigenlijk zoveel?

Over het algemeen is het moeilijk aan te geven waarom mensen dit doen. Ik ken jou niet en dus kan ik niet zomaar zeggen wat er bij jou achter zit. In de dagelijkse praktijk hoor ik bijvoorbeeld de volgende oorzaken:

• Ik heb een hekel aan stiltes tijdens een gesprek.
• Het gaat vaak onbewust. Meestal heb ik er geen erg in en zelden heeft iemand mij erop gewezen.
• Het verhaal van de ander boeit me vaak niet of onvoldoende.
• Ik heb altijd wel iets te vertellen.

Er kan ook enthousiasme achter zitten. Je hoort iets, er komt meteen een gedachte bij je op en je wilt die delen. Of je bent gewend om in groepen gemakkelijk het woord te nemen. Het gedrag hoeft dus niet voort te komen uit de bewuste gedachte dat jouw verhaal belangrijker is. Maar voor de ander kan het effect wel precies zo voelen.

Welke kwaliteit ligt onder veel praten?

Hoe geef je de ander ruimte zonder jezelf stil te maken?

Door niet van het ene uiterste naar het andere te gaan. Het leerdoel is niet dat jij voortaan zwijgend in een hoek moet gaan zitten. Je bent welbespraakt en daar mag je gebruik van maken. De kunst is dat je jouw woorden doseert en bewust ruimte laat voor een ander.

Laat iemand bijvoorbeeld eerst uitpraten voordat jij jouw eigen ervaring vertelt. Stel nog een vraag voordat je met jouw oplossing komt. Laat een stilte gerust een paar seconden bestaan. En vraag jezelf soms af: wil ik nu werkelijk aansluiten bij de ander of wil ik vooral mijn eigen verhaal kwijt?

Ook de behoefte om altijd het laatste woord te willen hebben ligt dichtbij. Wanneer je niet alleen veel praat maar ook moeilijk kunt stoppen voordat jij jouw laatste punt hebt gemaakt, krijgt de ander steeds minder invloed op hoe het gesprek verloopt.

Een gesprek wordt niet beter doordat jij minder te vertellen hebt. Het wordt beter wanneer jouw woorden én de woorden van de ander een plek krijgen. Dan wordt jouw welbespraaktheid weer een kwaliteit in plaats van een overweldigende hoeveelheid taal.

Wie is jouw tegenpool?

Jouw tegenpool is wellicht diegene die te weinig inbreng heeft tijdens een gesprek. Iemand die nauwelijks iets zegt, zich terugtrekt of heel lang nodig heeft voordat hij reageert, kan jou misschien ongeduldig maken. Voor je het weet vul jij de leegte die de ander laat ontstaan en daarmee versterk je precies het patroon waar je last van hebt.

Je zult immers niet altijd en overal te veel aan het woord zijn. Interessanter is de vraag in welke situaties het gebeurt. Is dat vooral in groepen? Wanneer je enthousiast bent? Wanneer er een stilte valt? Wanneer je iemand wilt overtuigen? Of juist wanneer je onzeker bent en de ruimte probeert te vullen? Zodra je dat beter herkent, kun je er ook bewuster mee omgaan.

Ontwikkeldoelen als je te veel praat

• Leren luisteren zonder tijdens het verhaal van de ander voortdurend jouw eigen antwoord voor te bereiden.
• Meer ruimte laten voor stiltes, vragen en de inbreng van anderen zonder jouw welbespraaktheid kwijt te raken.
• Beter leren herkennen wanneer jouw verbale kracht omslaat in het overnemen of domineren van een gesprek.

Veelgestelde vragen over te veel praten en te weinig luisteren

Veel kunnen vertellen is niet hetzelfde als te veel praten. De valkuil ontstaat vooral wanneer jouw woorden zoveel ruimte krijgen dat de ander onvoldoende wordt gehoord of nauwelijks meer gelegenheid krijgt om zelf iets in te brengen.

Wanneer praat je te veel?

Je praat te veel wanneer jouw hoeveelheid woorden de ruimte van de ander beperkt. Je neemt het gesprek gemakkelijk over, vult stiltes snel op en hebt vaak al jouw eigen verhaal klaar voordat de ander is uitgesproken.

Is veel praten hetzelfde als welbespraakt zijn?

Nee. Welbespraakt zijn is een kwaliteit. Je kunt jouw gedachten gemakkelijk en helder onder woorden brengen. Te veel praten ontstaat wanneer die verbale kracht doorschiet en er te weinig ruimte overblijft voor luisteren.

Waarom voelen mensen zich niet gehoord als je veel praat?

Omdat luisteren meer vraagt dan wachten totdat je zelf weer kunt spreken. Wanneer je snel jouw eigen verhaal vertelt, kan de ander het gevoel krijgen dat zijn ervaring slechts het opstapje was voor jouw verhaal.

Waarom heb ik moeite met stiltes in een gesprek?

Een stilte kan ongemakkelijk voelen, waardoor je hem snel wilt opvullen. Maar een ander kan die stilte juist nodig hebben om na te denken, iets te voelen of woorden te zoeken. Niet iedere stilte hoeft dus opgelost te worden.

Hoe leer ik minder te praten en beter te luisteren?

Laat de ander uitpraten, stel vragen voordat je jouw eigen verhaal vertelt en oefen met het laten bestaan van stiltes. Het doel is niet dat je minder welbespraakt wordt, maar dat jouw verbale kracht niet ten koste gaat van de ruimte van de ander.