Welbespraakt zijn: gemakkelijk praten en goed formuleren
Ben je welbespraakt of een gemakkelijke prater? Ben je welsprekend en bespraakt? Hoef je maar zelden naar woorden te zoeken en sta je niet snel met de mond vol tanden? Dan beschik je waarschijnlijk over een natuurlijke verbale souplesse. Het is echt een kwaliteit in hoe je communiceert. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat welbespraakt zijn over jezelf gemakkelijk mondeling uitdrukken, snel woorden vinden en jouw boodschap helder en aantrekkelijk overbrengen.
Waaraan herken je een welbespraakt persoon?
Ik noem een aantal kenmerken:
- Je bent een aangenaam verteller: mensen luisteren graag naar jou.
- Je bent goedgebekt, zou de volksmond zeggen.
- Je staat zelden met de mond vol tanden en hebt meestal wel een woord of weerwoord.
- Je bent ad rem in jouw reacties.
- Je bent woordenrijk en hebt een uitgebreide woordenschat.
- Je bent eloquent en kunt goed formuleren.
- Je kunt jouw eigen standpunten gemakkelijk onderbouwen en beargumenteren.
- Je kunt mensen meenemen in jouw boodschap en overtuigen.
- Je hebt communicatieve souplesse en kunt tactvol zijn.
- Je staat gemakkelijk in het middelpunt van een groep en mensen trekken naar je toe.
- Je kunt je verbaal goed uitdrukken en voelt in contacten weinig belemmering, schroom of terughoudendheid.
Welbespraakt zijn betekent dus meer dan veel woorden kennen. Het gaat ook over gemak. Woorden komen meestal zonder veel hapering, je kunt snel reageren en je bent in staat jouw gedachten mondeling behoorlijk gemakkelijk in een bruikbare vorm te gieten.
Is welbespraakt hetzelfde als taalvirtuoos zijn?
Welbespraakt en taalvirtuoos met woorden liggen dicht bij elkaar, maar het accent is anders. Een taalvirtuoos heeft een fijn gevoel voor taal, nuance, woordkeuze, ritme en formulering en kan daar bewust mee spelen. Welbespraakt gaat sterker over het gemak waarmee je mondeling spreekt en jouw gedachten verwoordt.
Je kunt dus een enorme woordfreak zijn die lang zoekt naar precies de juiste formulering en niet per se een gemakkelijke prater zijn. Andersom kan iemand mondeling bijzonder welbespraakt zijn zonder voortdurend bezig te zijn met de fijnste nuances van taal. Natuurlijk kunnen beide kwaliteiten ook prachtig samengaan.
Waar komt welbespraaktheid tot zijn recht?
De kwaliteit welbespraakt is in vrijwel iedere organisatie inzetbaar. Zeker in functies waarin je veel gesprekken voert, ideeën moet uitleggen, mensen moet meenemen of standpunten moet onderbouwen, kan deze kwaliteit bijzonder waardevol zijn. Denk aan leidinggevende functies, advieswerk, klantcontact, presentaties en overleg.
De kracht zit er niet alleen in dat jij gemakkelijk praat. Wanneer je jouw woorden goed gebruikt, kun je ook complexe zaken begrijpelijk maken, snel reageren op vragen en de aandacht van mensen vasthouden. Welbespraaktheid kan daardoor bijdragen aan overtuigingskracht, maar overtuigend zijn vraagt natuurlijk meer dan alleen goed kunnen praten.
Moet je extravert zijn om welbespraakt te zijn?
Nee. Welbespraakt zijn en extravert zijn zijn verschillende zaken. Een extravert persoon praat misschien gemakkelijker spontaan in groepen, maar dat betekent niet automatisch dat hij of zij ook goed formuleert, tactvol communiceert of werkelijk iets te vertellen heeft. Een introvert persoon kan juist heel welbespraakt zijn zodra een gesprek inhoudelijk ergens over gaat.
Het verschil zit dus tussen temperament en verbale kwaliteit. Je hoeft niet voortdurend het hoogste woord te voeren om welbespraakt te zijn. Je kunt rustig aanwezig zijn en op het moment dat je spreekt precies, helder en overtuigend formuleren.
Wanneer wordt welbespraaktheid een valkuil?
De valkuil ontstaat wanneer jouw gemak met woorden ervoor zorgt dat jij automatisch veel ruimte inneemt. Omdat praten jou gemakkelijk afgaat, kun je vergeten dat een ander meer tijd nodig heeft om gedachten te vormen of überhaupt een opening nodig heeft om ertussen te komen.
Een echte doorgeschoten variant is altijd aan het woord zijn: te veel praten en te weinig luisteren. Het gevaar is dat je signalen mist, voorbijgaat aan iemand die stil of terughoudend is of niet merkt dat de ander allang is afgehaakt.
Een andere valkuil is te veel in het middelpunt willen staan of altijd het laatste woord moeten hebben. Dan wordt praten geen middel meer om werkelijk met elkaar te communiceren, maar een manier om het gesprek te blijven bepalen.
Hoe geef je de ander voldoende ruimte?
Jouw leerdoel is niet om minder welbespraakt te worden. Het gaat erom dat jouw gemak met woorden wordt aangevuld met ruimte voor de ander. Daar hoort een actieve luisterhouding bij.
Luisteren betekent dan niet wachten totdat jij weer aan de beurt bent. Je stelt een vraag en laat het antwoord werkelijk binnenkomen. Je merkt wie nog niets heeft gezegd, laat een stilte bestaan en vult niet iedere seconde automatisch met woorden. Juist een welbespraakt persoon kan veel winnen door soms één zin minder te zeggen.
Mensen die gemakkelijk praten, hebben nog weleens moeite met mensen die meer ingetogen of nuchter zijn en minder snel op de voorgrond treden. Maar minder praten betekent niet dat iemand minder te zeggen heeft.
Is welbespraakt zijn voor jou een uitdaging?
Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je zoekt regelmatig naar woorden, bedenkt achteraf wat je eigenlijk had willen zeggen of voelt spanning wanneer je spontaan jouw mening moet geven. Dan kan welbespraaktheid voor jou een uitdaging zijn.
Dat betekent niet dat je een gladde prater moet worden. Je kunt leren jouw gedachten eerder onder woorden te brengen, iets minder lang naar de perfecte formulering te zoeken en vertrouwen op wat je al weet. Welbespraaktheid ontwikkelen gaat niet over zoveel mogelijk praten. Het gaat over gemakkelijker woorden kunnen geven aan wat je denkt en wilt overbrengen.
Welke ontwikkeldoelen passen bij welbespraakt zijn?
Wanneer welbespraaktheid sterk bij jou past, hoef je jouw verbale souplesse niet kleiner te maken. De ontwikkeling zit vooral in spreken en luisteren met elkaar in balans brengen.
- De ander bewust voldoende spreektijd en ruimte geven.
- Stiltes verdragen zonder ze onmiddellijk met woorden te vullen.
- Jouw verbale kracht gebruiken om een gesprek verder te brengen in plaats van het te beheersen.
Eigenschappenanalyse: rapport en webinar
Wil je beter zicht krijgen op jouw kwaliteiten, persoonskenmerken en valkuilen? Met de eigenschappenanalyse krijg je een rapport. Daarnaast kun je een webinar van een uur bekijken waarin de analyse en het rapport worden uitgelegd.
E-books over talenten, kwaliteiten en valkuilen
Wil je verder de diepte in? In mijn e-books over talenten, kwaliteiten en valkuilen krijg je woorden voor wat jou van nature typeert, waar jouw kracht ligt en wat er gebeurt wanneer een kwaliteit doorschiet.
Veelgestelde vragen over welbespraakt zijn
Welbespraakt zijn wordt gemakkelijk gelijkgesteld aan veel praten of extravert zijn, terwijl deze kwaliteit vooral gaat over het gemak waarmee je jezelf verbaal kunt uitdrukken. Daarom nog vijf aanvullende vragen.
Is een welbespraakt persoon automatisch communicatief vaardig?
Nee. Goed kunnen praten is maar één kant van communicatie. Luisteren, doorvragen, afstemmen en signalen van de ander opmerken zijn minstens zo belangrijk. Je kunt bijzonder welbespraakt zijn en toch een matige gesprekspartner wanneer je vooral zelf aan het woord bent.
Is goedgebekt hetzelfde als welbespraakt?
Goedgebekt wordt in de volksmond vaak gebruikt voor iemand die snel en gemakkelijk zijn woordje klaar heeft. Welbespraakt is breder en legt ook nadruk op helder, verzorgd en aangenaam kunnen formuleren.
Kun je welbespraakt zijn en toch verlegen zijn?
Ja. Iemand kan in bepaalde sociale situaties terughoudend of verlegen zijn en zodra er voldoende veiligheid is bijzonder goed uit zijn woorden komen. Welbespraaktheid zegt niet dat je in iedere situatie meteen het hoogste woord hebt.
Waarom praten welbespraakte mensen soms te veel?
Omdat praten weinig moeite kost en gedachten tijdens het spreken gemakkelijk verder ontstaan. Daardoor kan de stroom woorden doorgaan terwijl de ander allang behoefte heeft aan ruimte. Bewust pauzeren en vragen stellen helpt dan.
Wat maakt iemand prettig om naar te luisteren?
Niet alleen woordenschat of snelheid. Een aangename verteller stemt af op het publiek, formuleert begrijpelijk, varieert en voelt wanneer iets genoeg is gezegd. Welbespraaktheid krijgt juist kracht wanneer woorden niet alleen gemakkelijk komen maar ook aankomen.
Welbespraakt zijn in balans
Welbespraakt zijn in balans betekent dat je gemakkelijk woorden vindt zonder alle ruimte met woorden te vullen. Je kunt vertellen, uitleggen, beargumenteren en reageren en je weet tegelijk wanneer het tijd is om stil te zijn en te luisteren. Dan wordt jouw mondelinge souplesse geen woordenstroom, maar een echte communicatieve kracht.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 06-11-2016
Update: 12 augustus 2026.
