home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / samenbindend

Samenbindend is een kwaliteit

Samenbindend: is dat een kwaliteit die bij je past? Weet je dat dit een leiderschapskwaliteit is? Je kunt ook over leiderschapskwaliteiten beschikken zonder dat je leidinggevende bent. Ben je samenbindend? Dan weet jij gemakkelijk contact te maken, mensen met elkaar in contact te brengen maar ook blijvend te verbinden. Ook weet je tegenstellingen tussen mensen te overbruggen, zoek je gemeenschappelijke belangen en creëer je een wij-gevoel. Het is echt een kwaliteit in hoe je met mensen omgaat. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat samenbindend zijn vooral over mensen bij elkaar brengen zonder verschillen tussen mensen weg te poetsen.

Waar ligt de kracht van iemand die samenbindend is?

Herken jij je een beetje in deze beschrijving? Weet je waar dan jouw kracht ligt? Je kunt mensen samenbrengen en door gesprekken en bijeenkomsten bezieling in een groep brengen. Je bent niet polariserend maar juist verbindend. Je hebt oog en oor voor de belangen van jouw medemens, wilt anderen helpen en bent dienstbaar en zorgzaam ingesteld. Mensen voelen vaak dat dit oprecht is.

Je hoeft ook niet de eerste viool te spelen. Je kunt prima op de achtergrond een belangrijke rol vervullen. Misschien ziet niet iedereen meteen wat jij doet, maar je merkt bijvoorbeeld dat mensen elkaar beter begrijpen nadat jij een gesprek hebt begeleid, dat twee kampen weer met elkaar aan tafel gaan of dat individuele belangen langzaam plaatsmaken voor een gezamenlijk belang. Daar zit de kracht van samenbindend zijn: je maakt van losse mensen niet automatisch dezelfde mensen, maar je helpt ze wel om iets gemeenschappelijks te vinden.

Wat is het verschil tussen samenbindend en verbindend?

Samenbindend en verbindend zijn liggen heel dicht bij elkaar. Toch leg ik bij samenbindend een ander accent. Verbindend gaat voor mij vooral over contact tot stand brengen en de verbinding tussen mensen onderhouden. Samenbindend gaat een stap verder wanneer er verschillende mensen, belangen of tegenstellingen zijn die je probeert bijeen te brengen tot een groter geheel.

Je kunt dus verbindend zijn in een persoonlijk gesprek, tussen twee collega's of binnen een netwerk. Samenbindend wordt vooral zichtbaar wanneer er een groep is waarin verschillen bestaan en jij zoekt naar wat mensen ondanks die verschillen samenbrengt. Welke belangen delen we? Wat hebben we gemeenschappelijk? Waar kunnen we elkaar vinden zonder te doen alsof de verschillen er niet zijn? Daar ontstaat het wij-gevoel waar de samenbinder naar zoekt.

Wat is het verschil tussen samenbindend zijn en een teamplayer zijn?

Ook samenbindend zijn en een teamplayer zijn horen bij elkaar, maar betekenen niet hetzelfde. Een teamplayer werkt graag samen, draagt bij aan het gezamenlijke resultaat en houdt rekening met de andere teamleden. De samenbinder kijkt nog sterker naar het geheel van relaties binnen de groep. Wie staat tegenover wie? Waar zitten de tegenstellingen? Welke belangen lopen uiteen en waar is een gemeenschappelijke basis te vinden?

Je kunt dus een uitstekende teamplayer zijn zonder degene te zijn die anderen actief bij elkaar brengt. Andersom kan een samenbinder juist veel invloed hebben op een team zonder zelf voortdurend midden in de uitvoering te staan. Je kracht zit dan in het sociale weefsel van de groep: zorgen dat mensen elkaar blijven vinden, dat verschillen bespreekbaar worden en dat het gezamenlijke belang niet uit beeld raakt.

Wanneer wordt samenbindend zijn een valkuil?

Natuurlijk zijn er ook valkuilen voor de samenbinder. Je kunt een eenheid willen maken waar geen eenheid te maken is en toch maar doorgaan. Je probeert met lijm en wat laswerk het wij-gevoel te smeden en je houdt maar niet op. Ondertussen kun je ondersneeuwen in de tegenstrijdigheid van andermans belangen, te weinig doortastend worden of niet duidelijk genoeg zijn. Ook kun je de kool en de geit willen sparen, maar als je niet oppast keert dat zich tegen je.

Niet ieder verschil hoeft namelijk opgelost te worden. Twee mensen kunnen verschillende belangen hebben en toch goed samenwerken. Binnen een team kan een stevig meningsverschil bestaan zonder dat het team uit elkaar valt. Soms moet je als samenbinder verdragen dat er spanning is, dat mensen het oneens blijven en dat niet iedereen met hetzelfde gevoel de vergadering verlaat. Wanneer harmonie jouw doel op zichzelf wordt, loop je het risico dat belangrijke tegenstellingen niet meer werkelijk besproken worden.

Daar zit ook een andere valkuil. Omdat jij snel ziet waar verbinding mogelijk is, kun je te lang blijven bemiddelen tussen mensen die zelf verantwoordelijkheid moeten nemen voor hun conflict. Je wordt dan de lijm die voortdurend nodig is om alles bij elkaar te houden. De vraag is of dat nog samenbinden is of dat de groep afhankelijk wordt van jouw aanwezigheid.

Een samenbinder moet daarom ook duidelijk kunnen zijn. Soms is de boodschap eenvoudig: hier verschillen we van mening, hier ligt een grens of hierover moet een besluit worden genomen. Samenbindend zijn betekent niet dat je iedereen altijd tevreden moet houden. Het betekent dat je probeert de verbinding te bewaren terwijl verschil, duidelijkheid en soms zelfs confrontatie mogelijk blijven.

Wat betekent samenbindend leiderschap?

In onze dagen is er behoefte aan samenbindend leiderschap. Dat is de roep om moderne leiders die vanuit hart en bezieling een organisatie leiden en die niet uitsluitend op basis van macht, hiërarchische structuren of Excel-sheets, spreadsheetmanagement, leiding geven aan de organisatie. Een organisatie bestaat uiteindelijk niet uit vakjes, functies en cijfers maar uit mensen die samen iets moeten realiseren.

Samenbindend leiderschap betekent dat je mensen niet alleen vertelt wat ze moeten doen, maar ook helpt begrijpen waartoe ze samen op aarde zijn. Wat verbindt ons? Wat is onze gezamenlijke opgave? Welke belangen zijn groter dan mijn afdeling, mijn functie of mijn persoonlijke voorkeur? Een samenbindende leider helpt mensen om over de grens van het eigen stukje werk heen te kijken en opnieuw te zien waarvan ze samen deel uitmaken.

Dat vraagt meer dan aardig zijn. Samenbindend leiderschap is niet hetzelfde als lieve vrede bewaren. Een leider die werkelijk samenbindt, durft tegenstellingen juist zichtbaar te maken wanneer ze onder tafel worden gehouden. Je luistert naar verschillende belangen en perspectieven, maar je blijft niet eindeloos rondjes draaien wanneer er een besluit nodig is. Soms bind je mensen juist door helderheid te geven over de richting en door te benoemen waar de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid ligt.

Ook macht verdwijnt niet ineens omdat je samenbindend leiding geeft. Als leidinggevende heb je verantwoordelijkheden en soms moet je besluiten nemen die niet iedereen prettig vindt. Het verschil zit in de manier waarop je dat doet. Gebruik je jouw positie vooral om mensen onder druk te zetten of gebruik je jouw positie om richting te geven, het gesprek mogelijk te maken en mensen zoveel mogelijk bij de gezamenlijke bedoeling te betrekken?

Een samenbindende leider hoeft daarbij niet voortdurend op het podium te staan. Misschien is dat juist de kracht. Je hoeft niet de eerste viool te spelen om ervoor te zorgen dat het orkest goed samenspeelt. Je geeft anderen ruimte om te schitteren, maar bewaakt wel dat het uiteindelijk één geheel blijft en niet een verzameling solisten die allemaal hun eigen muziek spelen.

Is samenbindend zijn voor jou een uitdaging?

Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je bent sterk zelfstandig, richt je gemakkelijk op jouw eigen taak of standpunt en hebt minder vanzelfsprekend aandacht voor wat mensen met elkaar verbindt. Wanneer belangen botsen, kies je misschien snel positie of denk je: laat iedereen het zelf maar uitzoeken. Dan kan samenbindend zijn voor jou een uitdaging zijn.

Dat betekent niet dat je voortaan ieder conflict moet oplossen of iedereen bij elkaar moet houden. Begin eens met onderzoeken wat mensen ondanks hun verschillen gemeenschappelijk hebben. Welke behoefte delen ze? Welk resultaat willen ze allebei? Waar ligt een gezamenlijk belang? Soms verandert een gesprek al wanneer je niet begint bij de tegenstelling maar bij datgene waarvoor mensen elkaar nodig hebben.

Ook kun je oefenen om niet alleen jouw eigen inbreng te leveren, maar aandacht te hebben voor wat er in de groep gebeurt. Wie wordt niet gehoord? Waar praten mensen langs elkaar heen? Welke spanning blijft onbesproken? Samenbindend vermogen ontstaat vaak doordat je niet uitsluitend naar de inhoud kijkt, maar ook naar de onderlinge verhouding.

Welke ontwikkeldoelen passen bij samenbindend zijn?

Wanneer samenbindend zijn sterk bij jou past, hoef je jouw behoefte aan verbinding en gezamenlijkheid niet kleiner te maken. De ontwikkeling zit vooral in verbinding combineren met duidelijkheid en leren verdragen dat niet ieder verschil opgelost kan of hoeft te worden.

• Mensen en belangen blijven verbinden zonder een kunstmatige eenheid te willen maken waar die niet bestaat.
• Duidelijk en doortastend blijven wanneer harmonie zoeken onvoldoende is en een besluit of grens nodig is.
• Anderen helpen om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor samenwerking en conflicten zonder voortdurend de lijm van de groep te worden.

Veelgestelde vragen over samenbindend zijn

Samenbindend zijn gaat over mensen, belangen en verschillen bij elkaar brengen zonder te doen alsof iedereen hetzelfde denkt of wil. Daarom nog vijf vragen die bij deze kwaliteit passen.

Is samenbindend hetzelfde als harmonie zoeken?

Nee. Harmonie kan een gevolg zijn van samenbindend gedrag, maar mag niet het enige doel worden. Soms ontstaat echte verbinding juist doordat verschillen eerst eerlijk besproken worden. Wie iedere spanning gladstrijkt, kan een schijnbare harmonie creëren terwijl het werkelijke probleem blijft bestaan.

Kun je samenbindend zijn zonder leidinggevende te zijn?

Zeker. In ieder team zijn mensen die anderen gemakkelijk bij elkaar brengen, een gesprek weer op gang helpen of zien waar gemeenschappelijke belangen liggen. Daar heb je geen formele positie voor nodig. Samenbindend vermogen kan juist vanuit iedere plek in een groep zichtbaar worden.

Waarom hoeft een samenbinder niet op de voorgrond te staan?

Omdat de kracht niet noodzakelijk zit in zelf zichtbaar zijn. Je kunt juist veel invloed hebben door anderen ruimte te geven, mensen met elkaar in gesprek te brengen en aandacht te vestigen op het gezamenlijke belang. Je hoeft dus niet de eerste viool te spelen om belangrijk te zijn voor het geheel.

Wanneer moet een samenbinder stoppen met bemiddelen?

Wanneer mensen zelf verantwoordelijkheid moeten nemen, wanneer een grens nodig is of wanneer duidelijk wordt dat er op dat moment geen gemeenschappelijke oplossing bestaat. Doorgaan met lijmen en lassen kan dan juist voorkomen dat mensen zelf een noodzakelijk gesprek voeren of een keuze maken.

Kan samenbindend leiderschap ook streng zijn?

Ja. Verbinding en duidelijkheid sluiten elkaar niet uit. Een samenbindende leider kan een moeilijk besluit nemen, grenzen stellen of iemand aanspreken en tegelijkertijd respect houden voor de relatie. Samenbinden betekent niet dat iedereen zijn zin krijgt, maar dat mensen zich zoveel mogelijk verbonden blijven voelen met de gezamenlijke bedoeling.