home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / vertrouwenwekkend

Vertrouwenwekkend zijn: mensen vertrouwen zich aan je toe

Vertrouwenwekkend heb ik een kernkwaliteit genoemd. Of is het een kerntalent, een talent, een kernwaarde of een persoonlijke waarde? Het maakt me eigenlijk niet zoveel uit hoe het heet. Maar ik zet het woord in het rijtje met kernkwaliteiten en talenten. Waarom? Je leert het niet op school om vertrouwenwekkend te zijn. Je bent het wel of je bent het niet. Pas vroeg iemand: "Ben je vertrouwenwekkend of heb je dat?" Ik gaf als antwoord: "Griep heb je, vertrouwenwekkend ben je." Maar alle gekheid op een stokje.

Ben jij vertrouwenwekkend? Is dat een kwaliteit die bij je past? Dan boezem jij vertrouwen in. Mensen kunnen op jou steunen en vertrouwen jou hun verhaal toe. Merk je dat mensen gemakkelijk tegen je aan praten? Ben je voor sommigen een vertrouwenspersoon? Het is echt een kwaliteit in hoe je met mensen omgaat. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat vertrouwenwekkend zijn vooral over wat jouw houding bij een ander oproept: veiligheid, vertrouwen en de ruimte om iets persoonlijks te vertellen.

Komt deze kwaliteit tot zijn recht in jouw werk?

Kun je deze kwaliteit ook benutten in jouw werk? Maakt jouw leidinggevende er gebruik van? Je past het beste in een werkomgeving waar tijd is voor diepgang. Wanneer het alleen maar oppervlakkige contacten zijn, neemt jouw belangstelling af en trek je je terug.

Dat betekent overigens niet dat je automatisch professioneel vertrouwenspersoon of coach moet worden. De kwaliteit zit breder. Mensen merken dat ze iets bij jou kwijt kunnen. Dat kan waardevol zijn in leidinggevende functies, samenwerking, begeleiding, klantcontact of iedere omgeving waarin vertrouwen belangrijk is.

Waar ligt jouw kracht als mensen jou vertrouwen?

Weet je waar jouw kracht ligt? Ik noem een aantal andere kwaliteiten die vaak bij elkaar horen:

• Mensen kunnen op jou aan.
• Je bent behulpzaam.
• Je bent betrokken.
• Je bent geduldig in het aanhoren van verhalen.
• Je bent toegankelijk en benaderbaar.
• Je bent invoelend, empathisch en begripvol.

Maar de kern zit niet alleen in goed luisteren. Het zit ook in wat je uitstraalt. De ander verwacht niet dat jij onmiddellijk oordeelt, het verhaal verder vertelt of later tegen hem gebruikt wat hij jou heeft toevertrouwd. Daardoor ontstaat veiligheid.

Wat is het verschil tussen vertrouwenwekkend en toegankelijk zijn?

Toegankelijk en vertrouwenwekkend liggen dicht bij elkaar, maar het is niet hetzelfde. Toegankelijk betekent vooral dat mensen gemakkelijk op je afstappen. Er is weinig drempel om contact met jou te maken. Vertrouwenwekkend gaat een stap verder: de ander durft ook iets van zichzelf aan jou toe te vertrouwen.

Iemand kan dus heel toegankelijk zijn zonder dat je meteen jouw diepste verhaal met die persoon deelt. En iemand kan vertrouwenwekkend zijn terwijl hij of zij in eerste instantie juist wat rustiger of gereserveerder overkomt. Bij vertrouwenwekkend gaat het uiteindelijk om de veiligheid die de ander ervaart.

Waarom is vertrouwenwekkend voor jou ook een kernwaarde?

Vertrouwenwekkend kan ook een kernwaarde voor jou zijn. Je bent het ten voeten uit. Maar het heeft ook met andere waarden te maken zoals:

• Integer omgaan met informatie.
• Betrouwbaar en eerlijk zijn.
• Een geheimbewaarder zijn: niet verder praten en niet roddelen.
• Integer en discreet zijn.
• Oprecht en echt zijn.

Vooral integer met informatie omgaan is hier belangrijk. Wanneer iemand jou iets persoonlijks vertelt, vraagt dat zorgvuldigheid. Vertrouwen ontstaat langzaam, maar kan heel snel verdwijnen wanneer iemand merkt dat vertrouwelijke informatie toch ergens anders terechtkomt.

Wanneer wordt vertrouwenwekkend zijn een valkuil?

Ja, er is altijd een valkuil. Anders is het geen kwaliteit. Ik kan er wel een paar noemen:

• Misschien is het weleens lastig voor je om de juiste afstand en distantie tot de ander te bewaren.
• Je moet soms oppassen voor emotionele verstrengeling.
• Soms sta je misschien te veel klaar voor een ander.
• Je moet opletten dat mensen geen misbruik van jou maken.
• Je luistert naar iedereen, maar wie luistert er naar jou?
• Soms ben je te loyaal naar anderen.
• Soms ben je te begripvol of te inlevend.
• Je zou overbelast kunnen raken door al die verhalen.

Daar zit een wezenlijk verschil tussen vertrouwen bieden en alles dragen wat mensen jou vertellen. Je kunt een veilige persoon zijn zonder verantwoordelijk te worden voor alle gevoelens, problemen en geheimen van jouw medemens.

Mag ik je dit in vertrouwen vertellen?

Als mensen mij vragen: "Mag ik je dit in vertrouwen vertellen?" dan geef ik soms aan: "Dat weet ik niet goed, want ik weet niet wat je gaat vertellen." Dat is een gevaar wanneer je vertrouwenwekkend bent. Ik zeg dan: "Stel je vertelt dat je de kassa hebt leeggejat, dan heb ik een probleem."

Dat is het gevaar! Soms kom je dingen te weten die je beter niet kunt weten. Dus het is toch alert zijn op wat mensen aan jou vertellen. Anders kun je er emotioneel of praktisch op een rare manier tussen komen te staan. Vertrouwelijkheid betekent daarom niet dat je vooraf onbeperkt geheimhouding kunt beloven zonder te weten waar het over gaat.

Waarom vertellen mensen jou soms meer dan ze van plan waren?

Dat heeft vaak te maken met de combinatie van veiligheid, aandacht en weinig oordeel. Mensen merken dat je niet voortdurend het gesprek naar jezelf trekt, niet onmiddellijk met oplossingen komt en niet zichtbaar schrikt van wat ze vertellen. Daardoor zakt de drempel steeds verder.

Voor jou kan zo'n gesprek heel natuurlijk voelen, terwijl de ander achteraf misschien denkt: "Goh, dat heb ik nog nooit tegen iemand verteld." Juist daarom vraagt deze kwaliteit ook verantwoordelijkheid. Niet alles wat jou wordt toevertrouwd, hoef je vervolgens op jouw schouders te nemen.

Is vertrouwenwekkend zijn voor jou een uitdaging?

Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Mensen vinden het moeilijk om te peilen wat ze aan je hebben, gesprekken blijven gemakkelijk oppervlakkig of je merkt dat anderen weinig persoonlijks met je delen. Dan kan vertrouwenwekkend zijn voor jou een uitdaging zijn.

Je hoeft daarvoor niet ineens de vertrouwenspersoon van iedereen te worden. Het begint vaak veel eenvoudiger: werkelijk luisteren, niet te snel oordelen, zorgvuldig omgaan met wat iemand vertelt en niet ieder gesprek onmiddellijk vullen met jouw eigen mening of oplossing. Vertrouwen kun je niet afdwingen. Je kunt wel gedrag laten zien waardoor het gemakkelijker ontstaat.

Welke ontwikkeldoelen passen bij vertrouwenwekkend zijn?

Wanneer vertrouwenwekkend sterk bij jou past, hoef je minder vertrouwen uit te stralen niet als leerdoel te kiezen. De ontwikkeling zit vooral in veiligheid bieden zonder jezelf te verliezen in de verhalen en problemen van anderen.

• Afstand en nabijheid goed van elkaar leren onderscheiden.
• Grenzen stellen aan wat je wilt horen, dragen of voor een ander wilt oplossen.
• Vertrouwelijke informatie zorgvuldig behandelen zonder jezelf onnodig vast te zetten.

Veelgestelde vragen over vertrouwenwekkend zijn

Vertrouwenwekkend zijn gaat niet alleen over goed luisteren. Het gaat ook over veiligheid, zorgvuldigheid en weten waar jouw verantwoordelijkheid ophoudt. Daarom nog vijf aanvullende vragen.

Is vertrouwenwekkend hetzelfde als betrouwbaar zijn?

Nee. Betrouwbaarheid gaat over de vraag of iemand op jouw gedrag, afspraken en woorden kan rekenen. Vertrouwenwekkend gaat meer over wat jouw aanwezigheid en manier van omgaan met mensen bij de ander oproept. De kwaliteiten versterken elkaar wel.

Kun je vertrouwenwekkend zijn zonder veel te praten?

Zeker. Vaak zit deze kwaliteit juist in rust, aandacht en luisteren. Je hoeft niet voortdurend iets te zeggen om een ander het gevoel te geven dat zijn of haar verhaal bij jou veilig is.

Waarom werken gesprekken soms lang bij je na?

Omdat je contacten intens kunt beleven en je sterk kunt inleven in wat iemand vertelt. Dat is onderdeel van jouw kracht, maar vraagt ook dat je na een gesprek weer afstand kunt nemen.

Moet je alles geheimhouden wat iemand jou vertelt?

Nee. Het is verstandig om niet vooraf onbeperkte geheimhouding te beloven. Er kunnen situaties zijn waarin informatie zo ernstig is dat je er niet zomaar mee kunt blijven rondlopen. Juist daarom is Jans vraag "Wat ga je me vertellen?" niet zo gek.

Waarom zoeken mensen steeds opnieuw mijn steun?

Waarschijnlijk omdat ze veiligheid, aandacht en begrip bij je ervaren. Dat is een compliment aan jouw kwaliteit. Tegelijkertijd mag jij bepalen hoeveel ruimte je daarvoor hebt. Een toeverlaat zijn betekent niet dat je altijd beschikbaar moet zijn.