home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / meegaand / gareel

In het gareel lopen: volgzaam zijn of je eigen koers varen?

Loop jij in het gareel of ben je iemand die juist niet in het gareel te krijgen is? Ik heb deze pagina onder meegaand zijn gezet omdat het gareel alles te maken heeft met volgen, aanpassen en doen wat er van je gevraagd wordt. Alleen is meegaand zijn iets anders dan jezelf braaf laten inspannen in het tuig van een ander. In dit artikel ga ik daarom in op 'in het gareel lopen', 'niet in het gareel te krijgen zijn' en vooral op de vraag wanneer je werkelijk jouw eigen weg gaat.

Wat is het verschil tussen meegaand zijn en in het gareel lopen?

Meegaand zijn betekent voor mij niet dat je geen eigen mening, voorkeur of koers hebt. Je kunt prima rekening houden met anderen, gemakkelijk afstemmen en bereid zijn om ergens in mee te bewegen. Dat kan juist heel prettig zijn in relaties, teams en gezinnen. Niet ieder verschil hoeft immers een veldslag te worden.

In het gareel lopen gaat verder. Dan wordt aanpassen bijna vanzelfsprekend. Je doet wat hoort, wat verwacht wordt of wat een ander voorschrijft, ook wanneer je vanbinnen iets anders wilt. Misschien merk je wel dat het schuurt, maar je blijft toch netjes op het paadje. Niet omdat je bewust hebt gekozen om mee te bewegen, maar omdat buiten het pad treden spanning oproept.

Daar ligt ook het verschil met met alle winden meewaaien. Dan ontbreekt steeds meer jouw eigen richting en beweeg je afhankelijk van wie er tegenover je staat of welke wind er toevallig waait. In het gareel lopen heeft meer de kleur van gehoorzaamheid: er is een bestaand spoor en jij blijft daarbinnen.

Loop jij braaf in het gareel?

Heb je het gevoel dat je braaf in het gareel loopt? Ergert jou dat? Vind je het irritant dat je als een brave hendrik sociaal wenselijk gedrag vertoont? Voel je je beknot in jouw vrijheid en zou je graag anders willen leven? Je kunt in het gareel lopen van burgerlijke verwachtingen. Maar ook in jouw relatie kun je het gevoel hebben dat je weinig vrijheid hebt en dat het precies moet gaan zoals jouw partner het voorschrijft of dicteert.

Of ben je zo opgevoed? Moest je van papa en mama een halsjuk om van regels en dogma's en moest je netjes op het paadje lopen? Zoals Caroline deze week tegen me zei: 'Mijn vader was rechter en mijn moeder notaris, en wij waren van stand, dus geen uitspattingen s.v.p. Uitgaan was er bij ons niet bij, een goed boek lezen was immers veel belangrijker.'

Zo kunnen regels en verwachtingen diep in jouw systeem terechtkomen. Niet alleen omdat iemand ze vandaag nog tegen jou zegt, maar omdat jij ze zelf bent gaan herhalen. Dat hoort niet. Dat doe je niet. Wat zullen ze ervan zeggen? Mensen zoals wij doen zoiets niet. Het gareel hoeft dan niet eens meer van buitenaf aangelegd te worden. Je houdt jezelf keurig op het voorgeschreven pad.

Waarom kan het gareel ook veilig en vertrouwd voelen?

Omdat een vast pad duidelijkheid geeft. Wanneer precies bekend is hoe het hoort, hoef je zelf minder te kiezen. Je kent de regels, weet wat er van je verwacht wordt en voorkomt gedoe wanneer je je eraan houdt. Dat kan behoorlijk comfortabel zijn. Vrijheid klinkt prachtig, maar vrijheid betekent ook dat jij zelf verantwoordelijkheid moet nemen voor jouw keuzes.

Het gareel kan bovendien bij jouw vertrouwde wereld horen. Misschien heb je geleerd dat een goede zoon, dochter, partner, werknemer of ouder zich op een bepaalde manier gedraagt. Wanneer jij daarvan afwijkt, kan dat bijna voelen alsof jij niet alleen iets anders doet maar ook ontrouw bent aan de mensen of waarden waarmee je bent opgegroeid.

Daarom is buiten het gareel stappen niet altijd een vrolijk bevrijdingsfeest. Het kan schuldgevoel, onzekerheid en spanning oproepen. Ineens kun je niet meer zeggen: zo hoort het nu eenmaal. Je zult zelf moeten onderzoeken: wat vind ík eigenlijk? Welke regels passen bij mij? Welke wil ik behouden en welke niet meer?

Of word jij juist rebels van het gareel?

Het kan ook zijn dat jij je onmiddellijk verzet zodra je het gevoel krijgt dat iemand jou in een gareel probeert te krijgen. Je wordt er rebels van. Je wilt je vrijheid niet kwijt en anderen hoeven jou niet tot de orde te roepen of te dicteren wat goed en kwaad is. Je bepaalt zelf wel wat goed en kwaad is en dopt jouw eigen boontjes wel.

Je weigert je aan te passen. En ik begrijp jou goed. Misschien heb je lang genoeg meegemaakt dat anderen precies wilden voorschrijven hoe jij moest denken, leven of handelen. Dan kan iedere nieuwe regel onmiddellijk dezelfde reactie oproepen: dat maak ik zelf wel uit.

Maar hier zit ook een interessante vraag. Ben je werkelijk vrij wanneer jij automatisch het tegenovergestelde doet van wat iemand van jou vraagt? Wanneer iemand links zegt en jij daardoor per definitie rechts gaat, heeft die ander nog steeds bijzonder veel invloed op jouw richting.

Waarom is je afzetten tegen het gareel nog geen vrijheid?

Wanneer je je afzet tegen de slaafsheid van het gareel dan ben je er nog mee bezig. Dan is het gareel nog steeds de baas over jou. Je gedrag wordt nog steeds bepaald door datgene waartegen jij strijdt. Alleen loop je nu niet braaf mee, maar trek je voortdurend de andere kant op.

Dat bedoel ik wanneer ik zeg dat je afzetten tegen iets ook een vorm van je laten leiden door kan zijn. De rebel lijkt vrij, maar wanneer zijn keuze hoofdzakelijk wordt bepaald door waar hij tegen is, is hij nog niet werkelijk los. Hij heeft alleen een andere positie ten opzichte van hetzelfde gareel ingenomen.

Weet je wat je zou mogen doen? Ga je eigen weg, vaar je eigen koers, volg je hart en gebruik je verstand! Niet afzetten tegen als een rebel en niet de slaafse opvolging van de burgerlijkheid. Laat het gareel achter je en loop je vrijheid tegemoet.

Wanneer gaat aanpassen ten koste van jezelf?

Niet iedere aanpassing is verkeerd. Dat zou een onleefbare wereld worden. In een relatie houd je rekening met elkaar. Op het werk zijn afspraken nodig. In het verkeer kun je moeilijk zeggen dat verkeersregels jouw persoonlijke vrijheid beperken en daarom voor jou niet gelden. Samenleven vraagt altijd een zekere mate van aanpassing.

Het wordt anders wanneer jij structureel jouw eigen wensen, opvattingen of waarden inslikt omdat je bang bent voor afwijzing, conflict of commentaar. Wanneer jij voortdurend denkt aan wat hoort en nauwelijks nog weet wat jij zelf wilt. Of wanneer je zo gewend bent geraakt aan de voorschriften van anderen dat de vraag 'wat wil jij?' je bijna overvalt.

Dan is het goed om opnieuw onderscheid te maken. Welke afspraken onderschrijf ik zelf? Welke normen passen werkelijk bij mijn waarden? Waar kies ik bewust voor en waar gehoorzaam ik alleen omdat ik nooit geleerd heb dat er iets te kiezen viel? Dat zijn veel interessantere vragen dan simpelweg: ben ik braaf of ben ik rebels?

Hoe kies je je eigen koers zonder overal tegen te zijn?

Door niet langer alleen te reageren op wat anderen voorschrijven. Je hoeft niet eerst toestemming te krijgen om jouw eigen mening te onderzoeken. Maar je hoeft ook niet voortdurend te bewijzen hoe vrij je bent door tegen iedere afspraak aan te schoppen. Vrijheid zit voor mij juist in het vermogen om zelf te kiezen.

Soms kies je ervoor om mee te gaan. Niet omdat je zwak bent maar omdat de afspraak verstandig is of omdat je rekening wilt houden met een ander. Soms kies je ervoor om nee te zeggen omdat iets werkelijk niet bij jou past. En soms luister je naar een regel, norm of advies en besluit je na nadenken dat je die gewoon goed vindt. Ook dat kan jouw eigen keuze zijn.

Jouw eigen koers varen betekent dus niet: niemand heeft mij iets te vertellen. Het betekent dat je verantwoordelijkheid neemt voor wat jij doet. Je kunt luisteren zonder automatisch te gehoorzamen. Je kunt afwijken zonder van ieder verschil een opstand te maken. En je kunt meebewegen zonder jezelf kwijt te raken.

Dan ben je uit het gareel zonder voortdurend tegen het gareel te schoppen. Je bent niet meer bezig met braaf zijn en ook niet met rebels zijn. Je bent bezig met jouw eigen richting.

Ontwikkeldoelen wanneer het gareel jou bezighoudt

• Leren onderscheiden wanneer je bewust meebeweegt en wanneer je vooral voldoet aan verwachtingen van anderen.
• Onderzoeken welke regels, normen en overtuigingen werkelijk bij jou passen en welke je alleen hebt overgenomen.
• Jouw eigen koers leren kiezen zonder automatisch gehoorzaam te worden of juist overal tegenin te gaan.

Veelgestelde vragen over in het gareel lopen

In het gareel lopen gaat over gehoorzamen, aanpassen en je bewegen binnen verwachtingen die door anderen of door jouw omgeving zijn neergelegd. Dat is iets anders dan bewust rekening houden met andere mensen.

Wat betekent in het gareel lopen?

In het gareel lopen betekent dat je doet wat er van je verwacht of gevraagd wordt en weinig van de voorgeschreven richting afwijkt. Je volgt regels, instructies of sociale verwachtingen en blijft netjes binnen het bekende spoor.

Is meegaand zijn hetzelfde als in het gareel lopen?

Nee. Meegaand zijn kan een bewuste keuze zijn waarbij je rekening houdt met anderen en gemakkelijk afstemt. In het gareel lopen krijgt meer de betekenis dat je vooral gehoorzaamt of je aanpast aan wat een ander voorschrijft.

Waarom vinden sommige mensen het moeilijk om uit het gareel te stappen?

Omdat regels en verwachtingen ook zekerheid en houvast geven. Bovendien kun je van huis uit geleerd hebben wat wel en niet hoort. Daarvan afwijken kan daardoor schuldgevoel, onzekerheid of angst voor afwijzing oproepen.

Ben je vrij wanneer je altijd rebels reageert?

Nee. Wanneer je automatisch het tegenovergestelde doet van wat een ander van jou vraagt, laat je jouw gedrag nog steeds door die ander bepalen. Werkelijke vrijheid betekent dat je zelf kunt kiezen of je meegaat, afwijkt of een andere koers kiest.

Hoe kom je los van het gareel?

Door te onderzoeken welke normen en verwachtingen jij zelf werkelijk onderschrijft. Ga niet automatisch gehoorzamen maar ook niet automatisch in verzet. Gebruik jouw verstand, voel wat bij jou past en neem verantwoordelijkheid voor jouw eigen keuzes.