Inschikkelijk: ben jij dat?
Ben jij inschikkelijk? Ik noem dat een kwaliteit. Dat betekent dat jij bereidwillig bent, gedienstig en gemakkelijk. Je bent toegeeflijk en toegevend. Het is echt een kwaliteit in hoe je met mensen omgaat. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat inschikkelijkheid over de ruimte die jij de ander kunt geven zonder dat je jezelf hoeft kwijt te raken. In dit artikel leg ik uit wat inschikkelijk is en waar de begrenzing ligt.
Wat is inschikkelijk?
Wanneer je inschikkelijk bent, dan schik jij je snel in een bepaalde situatie. Je stemt toe in een bepaald voorstel. Je bent toegevend naar de ander. Je bent niet zo moeilijk en je staat niet op je strepen.
Integendeel, je bent gewillig, bereidwillig en meegaand van aard. Je kunt de ander zonder moeite tegemoetkomen en je bent plooibaar, tolerant, schappelijk en mild. Wanneer je inschikkelijk bent, dan heb jij vaak een hoog aanpassingsvermogen. Je bent bovendien vaak gemoedelijk in de omgang.

Herken je het?
Herken je een beetje mijn uitleg en omschrijving van inschikkelijkheid? En zie je dat ook als een kwaliteit? Welke kwaliteit? Ik zeg het zo: wie inschikkelijk is, kan zich met gemak ten dienste stellen van andere mensen, van het team of de organisatie. Je bent dienstbaar, verdraagzaam naar anderen en flexibel. Je bent niet iemand die overmatig kritisch is of op elke slak zout legt. Je bent geen muggenzifter, miereneuker of iemand waar alles op de weegschaal moet worden afgewogen. Heerlijk!
Inschikkelijk zijn betekent ruimte kunnen geven zonder jezelf weg te geven
De kracht van inschikkelijkheid zit in de ruimte die je een ander kunt geven. Je hoeft niet altijd jouw zin te krijgen en je hoeft niet overal een strijdpunt van te maken. Je kunt je gemakkelijk ten dienste stellen van een ander, een team of een organisatie en je kunt iets laten wanneer dat voor jou niet zo zwaar weegt. Dat maakt je soepel en gemakkelijk in de omgang. Maar jezelf weggeven is iets anders. Inschikkelijkheid blijft een kwaliteit zolang jij ook weet wat voor jou belangrijk is.
Tegemoetkomen is iets anders dan overal in meegaan
Inschikkelijk en meegaand liggen dicht bij elkaar, maar er zit wel een nuance in. Wanneer je inschikkelijk bent, kun je iemand bewust tegemoetkomen. Je geeft ruimte, stemt ergens mee in of past je aan omdat dat voor jou kan. Meegaand zijn legt meer nadruk op gemakkelijk met de richting van een ander meegaan. Je kunt dus inschikkelijk zijn en toch een eigen standpunt houden.
Dat onderscheid is belangrijk. Inschikkelijkheid betekent niet dat jij automatisch overal ja op zegt. Je kunt bewust ruimte geven omdat het onderwerp voor jou minder zwaar weegt of omdat je de ander iets gunt. Zodra je instemt terwijl je eigenlijk niet wilt, wordt het iets anders. Dan geef je niet meer bewust ruimte, maar ga je over jouw eigen wensen, waarden of grenzen heen.
Waar ligt de begrenzing van inschikkelijkheid?
Begrenzing van inschikkelijkheid is wel belangrijk. Het is mooi dat je kneedbaar bent en welwillend. Maar het gaat te ver wanneer het ten koste van jezelf gaat. Dan kom je terecht in de valkuil. Dan word je zo gedwee dat je niet helder bent over jouw standpunt. Dan ga je zoete broodjes bakken terwijl je het eigenlijk niet wilt. Dan laat je de ander over jouw grens gaan en geef je anderen een kans om misbruik te maken van jouw goedheid. Dan word je leeggezogen en als je niet oppast voel je je futloos en lusteloos.
Andere valkuilen zijn:
- Je waait met alle winden mee.
- Je laat sociaal wenselijk gedrag zien.
- Je stelt je onderdanig op.
Waar ligt jouw allergie?
Weet je wat jouw allergie is? Wanneer mensen onbuigzaam of star zijn of wanneer anderen altijd moeilijk doen over iets. Het irriteert jou wanneer de ander onhandelbaar is, niet bereidwillig, eigenwijs of eigengereid. Jij kunt gemakkelijk wat ruimte geven en begrijpt soms niet waarom een ander zo hardnekkig aan zijn eigen positie blijft vasthouden.
Wat is jouw leerdoel?
Jouw leerdoel is om helder te zijn en te blijven over grenzen, over jouw waarden, over jouw normen. Jouw leerdoel is om je te blijven uitspreken over die zaken waar jij voor gaat en waar jij voor staat. De kwaliteit hoeft dus niet weg. Het gaat erom dat jouw bereidwilligheid een bewuste keuze blijft en niet iets wordt waarmee je jezelf voortdurend opzijzet.
Is inschikkelijk zijn voor jou een uitdaging?
Misschien herken je juist het tegenovergestelde. Je geeft niet gemakkelijk toe, houdt stevig vast aan jouw eigen standpunt of vindt het lastig om je naar een ander te schikken. Dan kan inschikkelijkheid voor jou een uitdaging zijn. Dat betekent niet dat je jouw mening of waarden moet loslaten. De ontwikkeling zit erin dat je kunt onderzoeken wanneer iets werkelijk belangrijk voor je is en wanneer je zonder probleem wat ruimte kunt geven aan de ander.
Welke ontwikkeldoelen passen bij inschikkelijk zijn?
Wanneer inschikkelijkheid sterk bij je past, zit jouw ontwikkeling vooral in duidelijk blijven over wat voor jou belangrijk is. Deze drie ontwikkeldoelen kunnen daarbij passen:
- Jouw grenzen helder leren aangeven, zodat jouw bereidwilligheid niet ten koste gaat van jezelf.
- Jouw mening duidelijk durven geven, ook wanneer die afwijkt van wat de ander graag wil.
- Meer ruggengraat leren tonen bij zaken waar jij voor gaat en waar jij voor staat.
Eigenschappenanalyse: rapport en webinar
Wil je beter zicht krijgen op jouw kwaliteiten, persoonskenmerken en valkuilen? Met de eigenschappenanalyse krijg je een rapport. Daarnaast kun je een webinar van een uur bekijken waarin de analyse en het rapport worden uitgelegd.
E-books over talenten, kwaliteiten en valkuilen
Wil je verder de diepte in? In mijn e-books Talenten en kwaliteiten: jouw houvast en zekerheid, De Kwaliteitenbibliotheek en De Valkuilenbibliotheek krijg je woorden voor wat jou van nature typeert, waar jouw kracht ligt en wat er gebeurt wanneer een kwaliteit doorschiet.
Veelgestelde vragen over inschikkelijk zijn
Inschikkelijkheid wordt gemakkelijk verward met meegaandheid, zwakte of onderdanigheid. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen over deze kwaliteit.
Is inschikkelijk zijn een teken van zwakte?
Nee. Bewust ruimte kunnen geven kan juist een kracht zijn. Je hoeft niet over ieder verschil een strijd te voeren. Het wordt pas een probleem wanneer je niet meer durft te zeggen wat jij wilt of belangrijk vindt.
Is inschikkelijkheid hetzelfde als meegaand zijn?
Niet helemaal. De kwaliteiten liggen dicht bij elkaar. Bij inschikkelijkheid ligt het accent op bereid zijn om iemand tegemoet te komen of iets toe te geven. Bij meegaandheid ligt het accent sterker op gemakkelijk met de richting, wensen of voorstellen van anderen meegaan.
Kan inschikkelijkheid op het werk een kwaliteit zijn?
Ja. In samenwerking kan het prettig zijn wanneer iemand niet overal een punt van maakt, ruimte kan geven en bereid is rekening te houden met collega's of het team. Daarbij blijft het belangrijk dat jouw eigen inbreng niet verdwijnt.
Kun je in de ene situatie inschikkelijker zijn dan in de andere?
Ja. Je kunt op bepaalde onderwerpen gemakkelijk ruimte geven en op andere zaken juist heel duidelijk weten waar jouw grens ligt. Het hangt er mede vanaf hoeveel waarde je aan iets hecht.
Wanneer wordt inschikkelijkheid onderdanigheid?
Dat gebeurt wanneer je niet meer bewust tegemoetkomt, maar jezelf structureel ondergeschikt maakt. Je zegt dan ja terwijl je nee bedoelt, spreekt jouw standpunt niet uit of laat anderen steeds bepalen wat er gebeurt.
Inschikkelijkheid in balans
Inschikkelijkheid maakt dat je ruimte kunt geven, kunt toegeven en anderen gemakkelijk tegemoet kunt komen. De balans zit erin dat je dit doet vanuit een bewuste keuze. Je blijft bereidwillig, verdraagzaam en soepel in de omgang, maar je weet ook waar jouw grens ligt en waar jij voor staat.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 21-01-2023
Update: 11 augustus 2026.


