Innovatief of vernieuwend is een kernkwaliteit
Ben je innovatief of vernieuwend? Wist je al dat dit een kwaliteit is? Het is echt een kwaliteit in hoe je denkt: je ziet mogelijkheden voor vernieuwing, volgt ontwikkelingen en durft bestaande werkwijzen ter discussie te stellen. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat innovatief zijn niet alleen over nieuwe ideeën bedenken, maar ook over verder kijken dan wat er al is en onderzoeken hoe het anders of beter kan.
Betekenis en definitie: wat is innovatief?
Wat is innovatief? Wanneer je innovatief bent, ben je vernieuwend. Je denkt vernieuwend en je kunt jouw nieuwe ideeën invoeren bij diensten, werkprocessen, productie- of logistieke processen. Maar jouw innovatieve denkkracht kun je misschien ook kwijt op technisch gebied of in marketing en sales. Eigenlijk doet het vakgebied er niet veel toe. Wat ertoe doet, zijn de kenmerken:
- Je bent leergierig en nieuwe ontwikkelingen hebben snel jouw interesse.
- Je bent onderzoekend ingesteld.
- Je hebt interesse in trends en ontwikkelingen binnen of buiten jouw vakgebied.
- Je zorgt ervoor dat je altijd geïnformeerd bent.
- Je kunt bepaalde ontwikkelingen vertalen naar jouw organisatie. Ontwikkelingen signaleren is fijn, maar je kunt ze ook concretiseren richting de dienstverlening die jouw organisatie biedt.
- Soms heb je een afwijkende mening: je denkt namelijk verder dan jouw neus lang is.
- Je spreekt graag met vakgenoten en gelijkgezinden.
- Je durft best nieuwe wegen in te slaan. Je loopt niet op gebaande wegen, maar je baant nieuwe wegen.
- Je kunt out of the box denken.
- Je kunt anderen overtuigen van jouw nieuwe ideeën.
- Brainstormsessies zijn wel aan je besteed: je denkt graag buiten de geijkte patronen.
- Je ziet snel kansen in plaats van problemen.

De kracht van innovatie
Innovatieve personen zijn over het algemeen grensverleggend. Ze denken creatief, ze durven af te wijken van de gevestigde orde en ze kunnen een vraagstuk verrassend anders bekijken dan heel veel andere mensen doen. Daarom zijn ze soms onnavolgbaar en verfrissend. Andere talenten die wellicht passen, zijn ideeën genereren en creatief denken.
Innovatief zijn is meer dan nieuwe ideeën bedenken
Nieuwe ideeën hebben is een belangrijk onderdeel van innovatie, maar daarmee ben je er nog niet. Iemand kan een hoofd vol ideeën hebben zonder dat er ooit iets verandert. Bij innovatief zijn zit er ook beweging in jouw denken: je ziet een ontwikkeling, onderzoekt wat die kan betekenen en zoekt naar mogelijkheden om er iets mee te doen. Daarin verschilt vernieuwend denken van alleen ideeën produceren. Je wilt niet uitsluitend iets nieuws bedenken, maar je ziet ook hoe een nieuwe gedachte betekenis kan krijgen voor jouw werk, organisatie, dienstverlening of vakgebied.
Vernieuwing krijgt waarde wanneer je haar naar de praktijk kunt vertalen
Ontwikkelingen signaleren is één ding. Ze vertalen naar de praktijk is iets anders. Daar ligt vaak een belangrijke kracht van innovatieve mensen. Je ziet bijvoorbeeld een ontwikkeling in jouw vakgebied en vraagt je meteen af: wat betekent dit voor onze klanten, onze dienstverlening of onze manier van werken? Je kunt een abstracte ontwikkeling concreet maken en ziet mogelijkheden die voor anderen nog niet direct zichtbaar zijn. Vernieuwing krijgt daardoor handen en voeten. Een goed idee hoeft niet meteen volledig uitgewerkt te zijn, maar er moet uiteindelijk wel een verbinding ontstaan tussen de gedachte en de praktijk.
Jouw ergernis en irritatie
Jouw irritatie ontstaat vaak wanneer er nauwelijks ruimte is voor beweging en vernieuwing. Je ziet mogelijkheden, maar merkt dat de omgeving vooral redenen zoekt waarom iets niet zou kunnen. Dat kan behoorlijk schuren wanneer vernieuwend denken voor jou vanzelfsprekend is.
- In een bureaucratische omgeving waar ieder idee en voorstel gewikt en gewogen wordt door twintig commissies.
- In de ja-maar-cultuur: ‘ja maar we deden het altijd zo’.
- In een omgeving waar men alles bij het oude wil laten.
- In een cultuur waar jouw vrije geest wordt vastgebonden aan werkprocessen, richtlijnen, voorschriften en procedures.
Valkuilen van innovatief en vernieuwend zijn
Horen er ook valkuilen bij? Zeker. Juist doordat jij gemakkelijk mogelijkheden ziet en vooruitdenkt, kun je soms sneller gaan dan jouw omgeving kan volgen. Vernieuwing kan dan doorschieten in steeds weer iets anders willen, terwijl afronding, haalbaarheid of draagvlak onvoldoende aandacht krijgen. Ik noem een paar valkuilen:
- Je kunt te vernieuwend zijn, dat wil zeggen: je kunt te snel gaan voor de organisatie waar je werkt.
- Ongeduld.
- De neiging hebben om onrealistisch te worden.
- Wel de ideeën hebben, maar vergeten om het af te maken.
- Een hoofd vol ideeën hebben en er niets mee doen. Zonde hoor!
- Je kunt chaotisch worden wanneer nieuwe ideeën elkaar voortdurend opvolgen en structuur ontbreekt.
De kracht van innovatie is dat je beweging brengt. Wanneer die kwaliteit doorschiet, kan juist die voortdurende beweging ervoor zorgen dat anderen afhaken of dat ideeën elkaar te snel opvolgen. Niet iedere vernieuwing hoeft vandaag ingevoerd te worden en niet ieder goed idee hoeft tegelijkertijd uitgevoerd te worden.
Is vernieuwend denken voor jou een uitdaging?
Misschien herken je juist het tegenovergestelde. Je werkt graag met bewezen methoden, kiest liever voor vertrouwde oplossingen en ziet niet meteen waarom iets wat goed werkt veranderd zou moeten worden. Dan kan vernieuwend denken voor jou een uitdaging zijn. Dat betekent niet dat je plotseling alles anders moet gaan doen. De ontwikkeling kan al beginnen bij nieuwsgierigheid: welke ontwikkelingen zie ik, welke nieuwe mogelijkheden ontstaan er en waar houd ik misschien vooral aan iets vast omdat we het altijd zo hebben gedaan?
Welke ontwikkeldoelen passen bij innovatief zijn?
Wanneer innovatief en vernieuwend denken sterk bij je passen, hoef je jouw vernieuwingsdrang niet af te remmen. De ontwikkeling zit vooral in het verbinden van vernieuwing met realisme, uitvoering en de mensen die ermee moeten werken.
- Nieuwe ideeën toetsen op haalbaarheid en bruikbaarheid voordat je alweer naar het volgende idee gaat.
- Vernieuwing vertalen naar concrete stappen zodat een goed idee ook werkelijk uitgevoerd kan worden.
- Rekening houden met het tempo en draagvlak van anderen zonder jouw vernieuwende blik kwijt te raken.
Eigenschappenanalyse: rapport en webinar
Wil je beter zicht krijgen op jouw kwaliteiten, persoonskenmerken en valkuilen? Met de eigenschappenanalyse krijg je een rapport. Daarnaast kun je een webinar van een uur bekijken waarin de analyse en het rapport worden uitgelegd.
E-books over talenten, kwaliteiten en valkuilen
Wil je verder de diepte in? In mijn e-books over talenten, kwaliteiten en valkuilen krijg je woorden voor wat jou van nature typeert, waar jouw kracht ligt en wat er gebeurt wanneer een kwaliteit doorschiet.
Veelgestelde vragen over innovatief en vernieuwend zijn
Innovatief zijn gaat over meer dan creativiteit of zomaar iets nieuws bedenken. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen over vernieuwend denken en de manier waarop deze kwaliteit zich kan uiten.
Is innovatief zijn hetzelfde als creatief zijn?
Nee. De kwaliteiten liggen dicht bij elkaar, maar bij creativiteit ligt het accent sterker op originele gedachten, associaties en nieuwe invalshoeken. Bij innovatie gaat het ook om de vertaalslag: wat kunnen we met een nieuw idee of een nieuwe ontwikkeling en hoe kan die in de praktijk waarde krijgen?
Moet je technisch zijn om innovatief te kunnen zijn?
Nee. Innovatie kan technisch zijn, maar ook betrekking hebben op dienstverlening, communicatie, marketing, samenwerking, werkprocessen of organisatievraagstukken. Het vakgebied doet er minder toe dan jouw vermogen om nieuwe mogelijkheden te zien en te vertalen.
Waarom botsen innovatieve mensen soms met hun omgeving?
Omdat zij vaak eerder mogelijkheden zien en sneller verandering willen dan anderen. Wat voor jou een logische volgende stap lijkt, kan voor iemand anders onzeker, onnodig of te snel voelen. Daardoor kan verschil ontstaan in tempo en behoefte aan zekerheid.
Kun je innovatief zijn en toch behoudend omgaan met bepaalde zaken?
Ja. Een kwaliteit hoeft niet in iedere situatie even sterk zichtbaar te zijn. Je kunt op jouw vakgebied voortdurend vernieuwen en tegelijkertijd op andere terreinen juist veel waarde hechten aan vertrouwde manieren en zekerheid.
Kun je innovatief denken ontwikkelen?
Je kunt jezelf trainen om nieuwsgieriger naar ontwikkelingen te kijken, vaker andere invalshoeken te onderzoeken en bewuster de vraag te stellen hoe iets anders zou kunnen. Voor sommige mensen ontstaat vernieuwend denken vanzelf, terwijl anderen het vooral ontwikkelen door zichzelf uit bekende patronen te halen.
Innovatief en vernieuwend in balans
Innovatief zijn helpt je vooruit te kijken en mogelijkheden te zien die nog niet vanzelfsprekend zijn. De balans zit in het verbinden van die vernieuwende blik met realisme, uitvoering en draagvlak. Dan blijft jouw behoefte aan vernieuwing niet hangen in ideeën, maar kan zij daadwerkelijk iets in beweging brengen.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 11-08-2016
Update: 11 augustus 2026.


