home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / eenvoud

Eenvoud als kernkwaliteit en kernwaarde

Eenvoud is een kwaliteit en kan ook een kernwaarde zijn. En laat ik met de deur in huis vallen: eenvoud is wat anders dan simpelheid of gebrek aan intelligentie. Binnen het overzicht van kernkwaliteiten gaat eenvoud juist over het vermogen om zaken terug te brengen tot wat werkelijk nodig is. Je maakt het niet ingewikkelder dan het is, komt tot heldere oplossingen en blijft graag gewoon en natuurlijk. Past eenvoud bij jou? Of past eenvoud bij jouw team als kernwaarde? Daarover gaat dit artikel.

Eenvoud is niet hetzelfde als simpelheid

Een eenvoudige oplossing hoeft helemaal niet eenvoudig bedacht te zijn. Soms moet je een vraagstuk juist behoorlijk goed doorzien voordat je kunt bepalen waar het werkelijk om gaat. Je moet hoofd- en bijzaken kunnen onderscheiden, overbodige ingewikkeldheid herkennen en zien welke stappen werkelijk nodig zijn. Dat is iets anders dan een ingewikkeld vraagstuk simpelweg afdoen met een gemakkelijke oplossing. Eenvoud gaat voor mij dus niet over oppervlakkigheid. Het gaat erom dat je ingewikkeldheid kunt terugbrengen tot iets wat helder, begrijpelijk en bruikbaar is.

Eenvoud als talent: ingewikkelde zaken terugbrengen tot de kern

Eenvoud kan ook een talent zijn. Sommige mensen hebben het vermogen om naar een ingewikkeld vraagstuk te kijken en vrij snel te zien waar de kern zit. Ze ontwarren, ordenen en halen weg wat niet nodig is. Wat voor een ander een wirwar aan informatie, regels, uitzonderingen en mogelijkheden is, kunnen zij terugbrengen tot een begrijpelijke lijn. Op de pagina over eenvoud als talent werk ik juist dit vermogen verder uit: zaken naar de eenvoud terugbrengen.

Dat talent is bijzonder waardevol wanneer anderen vastlopen in ingewikkeldheid. Je kunt een moeilijk verhaal begrijpelijk maken, een onoverzichtelijk proces terugbrengen tot enkele duidelijke stappen of een probleem zo ontwarren dat ineens zichtbaar wordt waar het werkelijk om gaat. De eenvoudige oplossing ligt soms voor de hand, maar iemand moet hem wel zien.

De kunst van eenvoud is weglaten wat niet nodig is

Eenvoud heeft daarom veel te maken met onderscheid maken. Wat hebben we werkelijk nodig? Welke stap draagt iets bij? Welke regel helpt ons verder en welke regel bestaat vooral omdat we hem ooit hebben bedacht? Welke informatie maakt een verhaal duidelijker en welke informatie leidt alleen maar af? Je kunt iets niet altijd eenvoudiger maken door er zomaar onderdelen uit te halen. De kunst is juist dat je weglaat wat overbodig is terwijl je behoudt wat wezenlijk is.

Doe maar gewoon en doe het maar gewoon!

De boodschap van deze kernwaarde is in de eerste plaats: ‘doe maar gewoon, zoals jij bent’. Doe je niet anders, mooier, groter of beter voor dan je bent. Pimp jezelf niet op en profileer je niet op een onnatuurlijke wijze. Maar er zit voor mij nog een tweede boodschap in: ‘doe het maar gewoon, stop met beschouwingen’. Je kunt er uren over praten, beren op de weg creëren en ingewikkelde modellen maken, maar op een gegeven moment moet je beginnen. Doe het maar gewoon.

Het ligt dichtbij!

Eenvoud is een kracht. Ik moet denken aan een veranderingstraject dat ik mocht begeleiden. Wegens inkrimping was verandering van de organisatie noodzakelijk, maar er werden vooral ingewikkelde en moeilijke oplossingen bedacht. Dan krijg je al snel de ver-van-mijn-bedshow. Er worden oplossingen bedacht die op papier misschien mooi lijken, maar die weinig doeltreffend zijn omdat ze te ver afstaan van de dagelijkse werkelijkheid. Eenvoud is juist krachtig omdat het ertoe doet, de vinger op de zere plek kan leggen en omdat het helpend en uitvoerbaar is.

Wanneer wordt eenvoud een valkuil?

Natuurlijk kan eenvoud ook doorschieten. Je kunt een vraagstuk te gemakkelijk maken en zeggen: ‘zo moeilijk is het toch niet?’ terwijl er wel degelijk meer speelt. Niet ieder probleem heeft een eenvoudige oplossing en niet iedere situatie kun je rechttoe rechtaan benaderen. Soms zijn er verschillende belangen, oorzaken of omstandigheden waarmee je rekening moet houden. Wanneer je die te gemakkelijk weglaat, wordt eenvoud versimpeling. Dan breng je een vraagstuk niet terug tot de kern, maar haal je er juist iets uit wat nodig was om het goed te begrijpen.

Is eenvoud voor jou een uitdaging?

Maak je zaken gemakkelijk ingewikkelder dan nodig? Kun je lang praten over iets wat misschien in een paar zinnen gezegd kan worden? Bouw je modellen, procedures, uitzonderingen en voorwaarden terwijl de oorspronkelijke vraag steeds verder uit beeld raakt? Of wil je iets zo compleet en doordacht maken dat het uiteindelijk nauwelijks meer uitvoerbaar is? Dan kan eenvoud voor jou juist een uitdaging zijn. Vraag jezelf eens af: wat is hier nu werkelijk aan de hand, wat is werkelijk nodig en wat kan ik weglaten? Eenvoud ontwikkelen betekent niet dat je oppervlakkiger moet denken. Het kan juist betekenen dat je leert om sneller tot de essentie te komen.

Past eenvoud als kernwaarde bij jouw team?

Eenvoud kan behalve een persoonlijke kwaliteit ook een kernwaarde zijn voor een team of organisatie. Wanneer je eenvoud wilt opnemen bij de kernwaarden van jouw team of organisatie, laat ieder dan eens opschrijven wat hij of zij daaronder verstaat. De één denkt misschien aan eenvoudige procedures, de ander aan heldere communicatie en weer een ander aan gewoon doen zonder opsmuk of dikdoenerij. Door daar samen woorden en gedrag aan te koppelen ontstaat gezamenlijkheid en krijgt de kernwaarde werkelijk betekenis.

Welke ontwikkeldoelen passen bij eenvoud?

Wanneer eenvoud sterk bij jou past, zit jouw ontwikkeling niet in het ingewikkelder maken van zaken. Het gaat er vooral om dat je blijft aanvoelen wanneer terugbrengen tot de kern helpt en wanneer een onderwerp meer verdieping vraagt.

• Blijven onderscheiden wat werkelijk overbodig is en wat noodzakelijk blijft.
• Ruimte houden voor verdieping wanneer een vraagstuk niet eenvoudig op te lossen is.
• Helderheid creëren zonder belangrijke informatie of nuance weg te laten.

Veelgestelde vragen over eenvoud

Eenvoud kan zowel iets zeggen over de manier waarop jij denkt en problemen oplost als over de manier waarop jij jezelf opstelt. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen.

Is eenvoud een kernkwaliteit of een talent?

Het kan allebei zijn. Als kernkwaliteit zegt eenvoud iets over jouw natuurlijke manier van denken, werken en zijn. Je houdt zaken graag helder, doelmatig en ongekunsteld. Als talent ligt de nadruk sterker op jouw vermogen om ingewikkelde vraagstukken te ontwarren en terug te brengen tot een begrijpelijke kern.

Is eenvoud hetzelfde als pragmatisch zijn?

Nee, maar er is wel overlap. Wanneer je pragmatisch bent, kijk je sterk naar wat praktisch werkt en uitvoerbaar is. Bij eenvoud zit daarnaast de neiging om overbodige ingewikkeldheid weg te halen en tot een heldere, natuurlijke oplossing te komen.

Waarom kan een eenvoudige oplossing moeilijk te bedenken zijn?

Omdat je daarvoor vaak eerst goed moet begrijpen wat er speelt. Wie onvoldoende inzicht heeft, kan een vraagstuk simpel maken. Wie het goed doorziet, kan soms juist bepalen welke onderdelen werkelijk belangrijk zijn en welke ingewikkeldheid niet nodig is.

Kan eenvoud ook een kernwaarde van een organisatie zijn?

Jazeker. Dan is het wel belangrijk dat je samen bepaalt welk concreet gedrag bij eenvoud hoort. Denk bijvoorbeeld aan duidelijke communicatie, begrijpelijke processen, weinig bureaucratie of oplossingen die dichtbij de dagelijkse praktijk blijven.

Wanneer maak je iets te eenvoudig?

Dat gebeurt wanneer je bij het vereenvoudigen wezenlijke informatie, belangen of oorzaken buiten beschouwing laat. Eenvoud helpt wanneer zij helderheid brengt. Zij werkt tegen je wanneer de werkelijkheid zo sterk wordt teruggebracht dat de oplossing niet meer past bij wat er werkelijk speelt.