Heilige huisjes: onaantastbare waarheden
Heilige huisjes kun je in de samenleving, in jouw persoonlijke leven maar ook in bedrijven en organisaties aanduiden als onaantastbare waarheden. Ze kunnen ook leiden tot weerstand in de communicatie. En je weet het: je mag niet tegen heilige huisjes aanschoppen. Waar komt dit vandaan en wat betekent het?
Wat betekent heilig?
Wat is heilig? Ik leg het uit als: ‘afgezonderd’ en daardoor onaantastbaar, apart gezet, sacraal en verheerlijkt. Een heilig huisje is dus een opbergplaats voor gedachten, waarden of normen die voor jou heel belangrijk zijn. Je wilt ze niet kwijt en daarom zet je ze apart. Het is dus een bewaarplaats voor zaken die ertoe doen.
Daar is toch niets mis mee? Ik vind van niet! Ze mogen er zijn. Ze hebben dus ook een functie. Wat voor jouw en mijn persoonlijke ontwikkeling goed is, is weten wat je hebt opgeborgen in dat heilige huisje. Wat liggen daar nu voor waarden, die zo belangrijk voor jou zijn dat je ze niet kwijt wilt? En waarvan je vindt dat een ander daar niet aan mag komen?

Welke rol speelt een taboe in een heilig huisje?
Een speciaal kamertje in de heilige huisjes is de kamer van de taboes in de communicatie. Dat zijn de onderwerpen die je angstvallig verzwijgt, voor je houdt, verstopt of waarover jij je niet in staat voelt te praten. Lees ook mijn artikel over taboes.
Wat is de schaduwzijde van heilige huisjes?
Ik ga meteen ook naar de schaduwzijde van een heilig huisje. Je mag er niet tegenaan schoppen, dat is een bekende uitspraak. Nu heeft schoppen ook bijzonder weinig zin. Er zit een les in het heilige huisje. De eerste noemde ik al: de bewustwording van wat jij belangrijk vindt en hebt opgeborgen in dat huisje. De tweede is: beginselen en waarden bewaar je niet door ze te conserveren. Wanneer geloof een dogma wordt, wanneer je je laat leiden door alleen de letter van de wet en niet meer door de geest van de wet, dan verstar je. Lees ook over iemand die meent dat hij de waarheid in pacht heeft. Beginselen en waarden bewaar je door ze uit te dragen, door ze te doorleven, te beleven en ze te delen. Waardoor anderen de fakkel overnemen en het samen met jou ook zo beleven.
Wanneer wordt een heilig huisje een belemmering?
Een heilig huisje wordt een belemmering wanneer een waarde of overtuiging zo onaantastbaar wordt dat er geen ruimte meer is om vragen te stellen. Wat eerst bescherming en houvast bood, kan dan leiden tot verstarring, defensief gedrag en weerstand tegen ieder ander geluid. Het gesprek gaat dan niet meer over wat belangrijk is, maar over wie er gelijk heeft. Mensen voelen zich aangevallen zodra iemand het onderwerp ter discussie stelt. Daardoor wordt het steeds moeilijker om te onderzoeken of een overtuiging nog past bij de situatie, de tijd of de mensen die erbij betrokken zijn.
Veranderen heilige huisjes ook?
Waarden en beginselen veranderen ook. Naarmate de tijd verstrijkt, naarmate jij ouder wordt, naarmate jouw oog milder wordt, naarmate jouw hart wijzer wordt: zo verander jij mee in de tijd. Waarden en beginselen zijn niet statisch, star en stram. Dan zijn het koude dogma’s geworden. En dogma’s in de kerk zijn procedures op het werk.
Hoe bescherm je waarden en beginselen?
Wanneer je ergens voor staat, is het zaak om dat te beschermen. Maar hoe bescherm je nu geloof, opvattingen en waarden? Nogmaals, niet door ze in de vriezer te stoppen. Uitdragen, beleven, herbeleven, samen doorleven. Dat is wat ik communicatie noem.
Hoe ga je om met heilige huisjes in een gesprek?
Begin niet meteen met schoppen tegen wat voor de ander belangrijk is. Onderzoek eerst welke waarde, overtuiging of ervaring achter het heilige huisje ligt. Stel vragen en luister naar wat de ander probeert te beschermen. Dat betekent niet dat je iedere overtuiging moet overnemen of kritiekloos moet respecteren. Je kunt duidelijk zijn en tegelijk voorkomen dat je de ander meteen in de verdediging duwt. Wanneer er voldoende veiligheid is, ontstaat er ruimte om samen te onderzoeken wat nog waardevol is en waar verstarring het gesprek belemmert.
Waarom zijn veilige huisjes beter dan heilige huisjes?
Uitdragen van beginselen lukt alleen als er veiligheid is. Is er dat niet, dan voel je je onveilig en kun je ze niet delen. Beginselen bewaar je dus in veilige huisjes en niet in heilige huisjes.
Doe de gratis communicatietest
Wil je inzicht krijgen in jouw sterke punten en valkuilen wanneer het over communicatie gaat? Met de communicatietest ontdek je jouw belangrijkste communicatie-ontwikkeldoelen.
E-book authentiek communiceren
Wil je leren hoe je moeilijke onderwerpen bespreekbaar maakt zonder jezelf of de ander te veroordelen? In dit e-book lees je hoe willen, kunnen en zijn samenkomen in authentieke communicatie.
Webinar over communicatie
Wil je meer inzicht in jouw communicatiepatronen, valkuilen en ontwikkelmogelijkheden? Bekijk dan het webinar over persoonlijke communicatie.
Veelgestelde vragen over heilige huisjes
Hieronder beantwoord ik enkele veelgestelde vragen over heilige huisjes, overtuigingen en weerstand in gesprekken.
Wat wordt bedoeld met een heilig huisje?
Een heilig huisje is een waarde, overtuiging, gewoonte of waarheid die als onaantastbaar wordt beschouwd. Mensen willen er niet aan tornen omdat het onderwerp voor hen veel betekenis heeft.
Waarom hebben mensen heilige huisjes?
Heilige huisjes bieden houvast en bescherming. Ze bewaren wat iemand belangrijk vindt en helpen om grenzen, waarden en overtuigingen vast te houden.
Wanneer wordt een heilig huisje een probleem?
Dat gebeurt wanneer er geen ruimte meer is voor vragen, andere standpunten of verandering. Een overtuiging kan dan leiden tot verstarring, defensief gedrag en vastlopende communicatie.
Hoe kun je een heilig huisje bespreekbaar maken?
Onderzoek eerst welke waarde of ervaring erachter ligt. Stel open vragen, luister en voorkom dat je de ander meteen veroordeelt. Zo ontstaat meer ruimte voor een eerlijk gesprek.
Wat is het verschil tussen een heilig huisje en een taboe?
Een heilig huisje is een onaantastbare overtuiging of waarde. Een taboe is een onderwerp waarover niet of nauwelijks gesproken mag worden. Een taboe kan onderdeel zijn van een heilig huisje.
Omgaan met weerstand in de communicatie
Heilige huisjes kunnen duidelijk maken welke waarden en overtuigingen voor iemand belangrijk zijn. Tegelijkertijd kunnen ze een gesprek blokkeren wanneer er geen ruimte meer is voor vragen, andere inzichten of verandering. Het is niet altijd eenvoudig om te bepalen wat je beter kunt respecteren en wat je toch bespreekbaar moet maken. Wil je bewuster leren omgaan met weerstand, overtuigingen en defensieve reacties? Dan kan het helpen om jouw eigen communicatiepatronen te onderzoeken en te oefenen met het openhouden van het gesprek.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

datum: 23-07-2022
Update: 31 juli 2026.


