home / persoonlijke ontwikkeling / communicatie / overtuigingskracht / gelijk hebben krijgen

Gelijk hebben, gelijk krijgen of gelijk zijn?

Gelijk hebben of gelijk krijgen: dat is nogal een verschil. De volksmond zegt terecht: soms heb je wel gelijk, maar je krijgt het niet. En natuurlijk begrijp ik de pijn. Gelijk hebben en geen gelijk krijgen voelt als onrechtvaardig. Toch zit er nog een andere vraag onder: gaat het om gelijk hebben, gelijk krijgen of om gelijk zijn? Gaat het om je gelijk of om gelijkwaardigheid? Gaat het om jouw ongelijk of gaat het over ongelijkheid? Ik denk namelijk dat gelijk zijn ook een belangrijk aspect is. Vandaar dit artikel. Bij overtuigingskracht ontwikkelen gaat het immers niet alleen om staan voor jouw boodschap, maar ook om ruimte laten voor de ander.

Wat betekent je verongelijkt voelen?

Geen gelijk krijgen roept een gevoel op. En dat is het gevoel van ‘ik voel me verongelijkt’. In dat woord zit alles besloten denk ik. Want wat voel je dan? Je voelt dat:

• Jou onrecht is aangedaan.
• Je onbillijk bent behandeld.
• Het anders is dan men zegt.
• Je boos wordt omdat anderen liegen of misbruik van je maken.

Het voelt als onrechtvaardig wanneer je wel gelijk hebt of wanneer je in je recht staat en je krijgt het niet. Ik zwak het niet af. Het voelt niet alleen als onrecht, het is onrecht. Dat roept tal van bruisende gevoelens op zoals boosheid, teleurstelling, woede en verdriet. Zeker wanneer je door anderen benadeeld wordt. Tegelijkertijd kan het gevoel verharden wanneer erkenning uitblijft en je blijft vechten om alsnog jouw gelijk te krijgen.

Wanneer heb je gelijk?

Wanneer heb je gelijk? Wanneer de feiten waarop je je baseert kloppen met de werkelijkheid. Maar nu gaat het over feiten en cijfers. En daar heb je wel gelijk. Een meter is geen twee meter en € 1,10 is geen € 1,30. Klopt als een bus. Vaak gaat het echter ook over meningen, gevoelskwesties, principes of normen en waarden. Zoals je weet wordt daarover verschillend gedacht. Bij feiten kun je controleren wat klopt. Bij meningen, waarden en overtuigingen ligt dat veel minder eenvoudig.

Wat gebeurt er wanneer je geen gelijk krijgt?

Soms krijg je geen gelijk maar je hebt het wel. Het kunnen ook zaken zijn die er niet heel erg toe doen. Beetje onbeduidend zeg maar. Het wordt natuurlijk anders wanneer er andere belangen op het spel staan. Ik pak een willekeurig voorbeeld:

• Je ziet het helemaal misgaan in dat ene project. Bij herhaling heb je het management erop gewezen waar de knelpunten zitten. Toch geeft men er geen gehoor aan. Kortom: je hebt wel gelijk maar je krijgt het niet.

Een andere dimensie is wanneer er sprake is van onrecht. Stel je eens voor:

• Je wordt ontslagen en het is volkomen onterecht. De verwijten die men maakt slaan helemaal nergens op. Je weet dat er een spelletje met je gespeeld wordt. Kortom: je weet dat je gelijk hebt, maar je krijgt het niet. Dat doet pijn!

Dus geen gelijk krijgen terwijl je het wel hebt, kan meerdere lagen aansnijden. Wanneer je wordt beschuldigd van iets wat niet terecht is of men verwijt jou dingen die onterecht zijn, dan doet het pijn!

Kun je slecht tegen onrecht?

Kun je slecht tegen onrecht? Heb je een sterk rechtvaardigheidsgevoel? Neem je het snel op voor de zwakkere in de groep? Of voor mensen die benadeeld worden? Dat is een nobel streven maar blijf wel relativeren. Ik begrijp dat je tegen dubbele agenda’s of verborgen agenda’s ageert, maar blijf de zaken in de juiste proporties zien. Jij gaat de wereld niet redden en ook niet bevrijden van onrecht.

Opkomen tegen aantoonbaar onrecht is iets anders dan ieder verschil van mening behandelen als een principiële strijd. Bij onrecht kan spreken noodzakelijk zijn. Bij een verschil in inzicht vraagt de situatie soms juist om luisteren, onderzoeken en verdragen dat de ander tot een andere conclusie komt.

Waarom gaan sommige mensen altijd de strijd aan?

Ik laat even de situatie van onrecht los. Soms gaan mensen ook altijd het gevecht aan om hun gelijk te halen. Ze moeten altijd winnen, ze gaan graag de discussie aan en ze hebben graag het laatste woord. Herken je jezelf daarin? Dat je altijd de strijd aangaat voor jouw gelijk? Weet dan dat je weerstand oproept bij anderen! Je wordt als vervelend, koppig, betuttelend of betweterig ervaren.

In ieder geval: je neemt de ander niet mee in jouw boodschap. Je overrulet de ander en daar zit niemand op te wachten. Wanneer je de ander met jouw woorden geen werkelijke ruimte meer geeft, ligt het verschil tussen overtuigen en overreden of overrulen gevaarlijk dicht bij elkaar.

Waarom is gelijkwaardigheid belangrijker dan gelijk krijgen?

Vertrouwen is de bakermat voor communicatie. Daarom zeg ik: gelijkheid en gelijkwaardigheid zijn vaak nog belangrijker dan gelijk krijgen. En dan verlaat ik het terrein van € 1,30 of € 1,25. Dat noem ik maar even een feitenrelaas. Ik neem je graag mee naar een andere dimensie van meningen, gevoelskwesties, principes of normen en waarden.

Gelijkwaardigheid betekent niet dat iedereen gelijk heeft. Het betekent dat ieders menswaardigheid, stem en ervaring serieus worden genomen. Jij kunt een andere verantwoordelijkheid, functie of mening hebben zonder dat de ander daardoor minderwaardig wordt.

Hoe vaak proberen wij anderen te overtuigen van ons gelijk maar dan op de manier van: ik zie, ik zie wat jij ook moet zien. Ik geloof, ik geloof wat jij ook moet geloven. Ik vind, ik vind wat jij ook zou moeten vinden. Volgens mij zit de wereld hier vol van. Zoals ik het zie, zoals ik geloof, zoals ik denk: zo is het! Maar het gaat nog verder: zoals ik het zie en zoals ik het geloof, zo moet jij ook zijn. Mijn normen en waarden moeten jouw normen en waarden zijn. En als je aan al die voorwaarden voldoet, dan doe je het goed.

Wanneer wordt acceptatie voorwaardelijk?

Jij bent anders dan ik. Ik ben anders dan jij. Je voelt de dingen anders aan dan ik. Je beleeft en ervaart het leven anders. Je hebt andere normen en waarden. Jouw overtuigingen zijn anders. Maar als jij anders bent dan ik, ontstaat er vaak moeite. We weten dan niet hoe we met elkaar moeten omgaan. Voel je al wat eraan komt? Dat zijn de woorden ‘voorwaardelijke liefde’. Jij moet net zo zijn als ik. Jij moet de dingen hetzelfde ervaren en beleven als ik doe. Je moet geloven wat ik geloof, je moet dezelfde normen en waarden hebben als ik. Acceptatie wordt voorwaardelijk wanneer de ander alleen welkom is zolang hij hetzelfde denkt, voelt of gelooft. En als je het niet zo voelt en ervaart, dan wijs ik je af: ik negeer je, ik zwijg je dood. Of ik molesteer je.

Wat betekent overtuigend overkomen?

Regelmatig hebben mensen als leerdoel dat ze overtuigender willen overkomen. Iemand vroeg me pas: ‘Heb jij ook technieken waardoor ik de ander kan dwingen om een bepaalde keuze te maken?’ Mijn antwoord was: ‘Dat heet manipulatie.’

Overtuigend overkomen begint bij overtuigd zijn! Een innerlijke overtuiging hebben betekent dat je ergens voor gaat en voor staat. Je staat erachter. Het is dus iets wat bij jou past, bij wie je bent. Wanneer je innerlijk overtuigd bent dan is dat voelbaar. Dat is de vibe in je stem. Daar zit uitdrukkingskracht in, en dat is soms nog beter dan uitdrukkingsvaardigheid. Daar zit jouw ziel achter, mag ik het zo zeggen? Het is wat je gelooft en omarmt. Andere mensen voelen dat! Ze voelen als het ware dat jij het écht meent wat je zegt. Kijk, daar heb je die woorden weer: ECHT en OPRECHT.

Maar het is daarna ook loslaten. Diegene die je overtuigen wilt, beslist wat hij met jouw standpunten doet. Je hoeft niet door te drammen. Je hoeft niet te proberen om iemands gedachten, mening of zienswijze te beheersen. Sterker nog: het doet alleen maar afbreuk aan vertrouwen. Wil je overtuigend overkomen? Dan moet je getuigen. Vertellen hoe jij het ziet, voelt en ervaart. En dat is meer dan genoeg.

Hoe communiceer je wanneer er verschil is?

Communiceren komt van het woord ‘commune’ en commune betekent ‘delen’. Je deelt met anderen. Je kunt van alles met anderen delen. Denk eens aan het delen van:

• Kennis en inzichten.
• Feiten.
• Nieuws.
• Gevoelens.
• Een mening ergens over.
• Beschouwingen.
• Gedachten.
• Idealen.
• Muziek.
• Dromen.

Soms is er verschil van inzicht. Je verschilt dus van idee, mening, opinie of geloof. Je kunt ook gevoelens verschillend beleven. Weet je dat delen dan moeilijk is en dat we dat maar amper hebben geleerd? In gesprek blijven, oftewel connectie houden, is juist van belang als je verschilt van inzicht. Kun je dan de ander ook ontvangen zonder veroordeling, zonder verwijt of beschuldiging? Dan gaat het niet om gelijk hebben of gelijk krijgen. Daar ligt de sleutel.

• Vertel hoe jij het ziet.
• Vraag hoe de ander het ziet.
• Maak het verschil bespreekbaar.
• Zoek niet meteen naar winst.
• Houd de relatie open.
• Laat de ander eigenaar van zijn standpunt.

Als er gelijkheid is, ontstaat er vertrouwen en leren we luisteren naar elkaar. Wanneer we leren luisteren naar elkaar en we leren elkaar verstaan, dan ontstaan er nieuwe woorden en ontstaat er nieuwe taal. Er komen nieuwe zinnen en het geeft ons bestaan zin.

Wat gebeurt er wanneer je de waarheid in pacht denkt te hebben?

Gelijk zijn, gelijkwaardig zijn speelt nu juist een rol bij maatschappelijke kwesties. Dan kom je bij de waarheid in pacht hebben terecht. Dat is: mijn waarheid, zoals ik het zie en geloof, zo is het! Of het nu over zwarte piet gaat, voor of tegen, de Oostvaardersplassen, maatregelen rond corona, voor of tegen vaccineren, antimilitarisme, vegetarisch of juist niet: het gaat om de wijze waarop je jouw inzichten met de ander deelt. Het gaat erom dat de ander op den duur geen ruimte meer ervaart om adem te halen in zijn eigen standpunten.

Wanneer laat je jouw gelijk los?

Loslaten betekent niet dat je toegeeft dat je ongelijk hebt. Het betekent dat je stopt met trekken, duwen en beheersen wanneer jouw boodschap helder is gegeven. Je hebt verteld hoe jij het ziet, waarop jij jouw standpunt baseert en waarom het voor jou belangrijk is. Daarna is de ander verantwoordelijk voor wat hij daarmee doet.

Je kunt jouw recht blijven zoeken wanneer aantoonbaar onrecht speelt. Maar bij meningen, waarden en overtuigingen helpt het vaak niet om eindeloos meer druk te zetten. Op een gegeven moment mag je zeggen: dit is hoe ik het zie, ik heb het uitgelegd en nu laat ik het bij jou.

Welke valkuilen en leerdoelen zijn er?

Gelijk hebben en krijgen: daar zit verschil in. Je kunt er niet altijd alles aan doen maar je hebt wel invloed. Je kunt leren op een andere manier de dialoog aan te gaan. Je kunt voorkomen dat je:

• Te stellig bent in je communicatie.
• Koppig of halsstarrig overkomt.
• Te principieel bent.
• Je zin te veel wilt doordrijven.
• De ander te weinig ruimte geeft in jouw communicatie.

Veelgestelde vragen over gelijk hebben en gelijk krijgen

Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over gelijk hebben, erkenning, onrecht en gelijkwaardigheid.

Wat is het verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen?

Gelijk hebben betekent dat jouw feiten of redenering kloppen. Gelijk krijgen betekent dat een ander jouw gelijk erkent of jou in het gelijk stelt.

Waarom doet geen gelijk krijgen zoveel pijn?

Omdat het kan voelen alsof jou onrecht wordt aangedaan, jouw ervaring wordt ontkend of jouw belangen niet serieus worden genomen.

Wat betekent gelijkwaardig zijn?

Gelijkwaardig zijn betekent dat de ander niet minder is omdat hij anders denkt, voelt, gelooft of kiest. Gelijkwaardigheid betekent niet dat iedereen gelijk heeft.

Wanneer moet je blijven strijden voor jouw gelijk?

Wanneer sprake is van aantoonbaar onrecht, ernstige benadeling, veiligheid of integriteit kan het nodig zijn om te blijven opkomen voor jouw recht. Niet ieder verschil van mening vraagt echter om strijd.

Hoe laat je jouw gelijk los?

Door jouw standpunt helder uit te leggen en daarna te stoppen met trekken, duwen en beheersen. Loslaten betekent niet dat je toegeeft dat je ongelijk hebt.