home / persoonlijke ontwikkeling / communicatie / oordelen / ander de maat nemen

De ander de maat nemen: doe jij dat snel?

De ander de maat nemen, wat is dat? En merk je dat je dat snel doet? Ben je geneigd om anderen snel de maat te nemen? In dit artikel leg ik uit wat het is en wat het betekent. Dit artikel hoort bij de serie over oordelen en veroordelen.

Wat is het verschil tussen beoordelen en de maat nemen?

Beoordelen doe je soms op basis van gedrag, afspraken of resultaten. Je kijkt dan bijvoorbeeld of iemand heeft gedaan wat is afgesproken of dat het resultaat aan een bepaalde eis voldoet. De ander de maat nemen gaat verder. Dan leg je jouw eigen normen, waarden en overtuigingen als meetlat over de ander heen. Wat jij goed, fatsoenlijk of juist vindt, wordt de norm waaraan de ander moet voldoen.

Hoe neem je de ander de maat?

Hoe neem je een ander de maat? Dat is een goeie vraag. Zal ik eens een rijtje maken? Door de ander:

• Te wegen en er vaak achter te komen dat hij te licht bevonden is.
• Te meten door jouw meetlat over het geweten van de ander te leggen.
• Te labelen en in hokjes te stoppen waar hij of zij niet thuishoort.
• Te onderwerpen aan jouw morele keuring.
• Te beoordelen en uiteindelijk te veroordelen als niet goed of niet goed genoeg.

Wat zit er achter iemand de maat nemen?

Waarom nemen mensen elkaar de maat? Omdat ze:

• Gewetensvol of consciëntieus zijn.
• Principieel zijn.
• Menen de waarheid in pacht te hebben.
• Een moraalridder zijn.
• Te snel zijn met hun oordelen.

Je kunt sterk overtuigd zijn van jouw normen en waarden. Misschien heb je duidelijke principes en vind je het belangrijk dat mensen zorgvuldig, eerlijk of verantwoordelijk handelen. Daar is niets mis mee. Het wordt lastig wanneer jouw norm automatisch de maat voor iedereen wordt.

Wanneer wordt de maat nemen veroordelen?

De maat nemen wordt veroordelen wanneer je niet alleen gedrag afkeurt, maar de persoon zelf als niet goed, niet deugdelijk of minderwaardig neerzet. Dan gaat het niet meer over wat iemand deed, maar over wie iemand volgens jou is. Je zegt dan niet: ‘Ik vind dat je deze afspraak niet bent nagekomen.’ Je zegt of suggereert: ‘Jij bent onbetrouwbaar.’ Daarmee wordt een gedraging een oordeel over de hele persoon.

Van daaruit kun je de ander ook gemakkelijk de les gaan lezen. Je vertelt dan niet alleen wat jij vindt, maar ook hoe de ander zich volgens jou zou moeten gedragen.

Wat betekent: oordeelt niet?

In de christelijke kring is de bekende uitspraak: ‘Wie van u zonder zonde is, werpe de eerste steen op haar.’ Het ging over een vrouw die niet voldeed aan de zedelijke norm van destijds. Mensen hadden daar een mening over. Ze veroordeelden dat. Ik heb van deze uitspraak maar gemaakt: ‘Wie van u zonder zonde is, werpe de eerste steun.’ Waarom? Omdat die steun meestal hard nodig is. De veroordeling is meestal zo keihard dat mensen in eenzaamheid belanden.

Waarom gaat de ander de maat nemen over communicatie?

Elkaar de maat nemen heeft deels met communicatie te maken. Je zendt wie je bent, zeg ik altijd. Dus je zendt ook jouw overtuigingen, normen en waarden. Niks mis mee! Maar met de veroordeling van de ander is wel wat mis. Bovendien bereik je er helemaal niets mee. Het gaat niet om gelijk hebben of gelijk krijgen. Het gaat eerder om gelijkwaardigheid en elkaars gelijke zijn. Bescheidenheid is hier passend. Weet dat jouw oordeel over de ander alles over jezelf zegt.

Hoe stop je met anderen de maat nemen?

Je hoeft jouw normen en waarden niet los te laten. De uitdaging is dat je ze niet automatisch als universele meetlat over een ander heen legt. Deze vragen en stappen kunnen helpen:

• Onderzoek welke norm van jou wordt geraakt.
• Maak onderscheid tussen gedrag en persoon.
• Vraag naar de bedoeling of context.
• Besef dat jouw meetlat niet voor iedereen geldt.
• Spreek gedrag aan zonder de ander moreel af te keuren.

Je kunt dus duidelijk zijn over gedrag, afspraken of grenzen zonder de persoon af te wijzen. Dan blijf je trouw aan wat voor jou belangrijk is en houd je tegelijk ruimte voor het perspectief van de ander.

Veelgestelde vragen over de ander de maat nemen

Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over normen, beoordelen en veroordelen.

Wat betekent de ander de maat nemen?

De ander de maat nemen betekent dat je iemand beoordeelt vanuit jouw eigen normen, waarden, principes en overtuigingen. Jouw meetlat wordt dan de maat waaraan de ander moet voldoen.

Is iemand beoordelen hetzelfde als de maat nemen?

Nee. Beoordelen kan nodig zijn op basis van concrete afspraken, gedrag of resultaten. De maat nemen gaat verder, omdat je jouw persoonlijke normen en waarden gebruikt om de ander als persoon te beoordelen.

Waarom nemen mensen anderen de maat?

Mensen doen dit vaak omdat ze principieel, gewetensvol of sterk overtuigd zijn van hun eigen zienswijze. Soms denken ze dat hun norm de enige juiste norm is.

Wanneer wordt de maat nemen veroordelen?

Dat gebeurt wanneer je niet alleen gedrag afkeurt, maar de persoon zelf neerzet als slecht, minderwaardig of niet goed genoeg.

Hoe voorkom je dat je anderen de maat neemt?

Onderzoek welke persoonlijke norm wordt geraakt, maak onderscheid tussen gedrag en persoon en vraag naar de context. Spreek concreet gedrag aan zonder de hele persoon moreel af te keuren.