Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Natuurlijk leiderschap? Wat is dat?

Natuurlijk leiderschap: wat is dat precies? Een vraag die wij vaak voorgeschoteld krijgen en waar we in dit artikel op ingaan.  Maar graag scherpen we het aan: de vraag veronderstelt dat er ook onnatuurlijk leiderschap is.

Natuurlijk leiderschap

Verwarring alom

We kunnen rustig constateren dat er verwarring alom is. De ene hype gaat en de ander komt. Weer een nieuw woord. We hebben ’t over natuurlijk leiderschap, dienend leiderschap, modern leiderschap, inspirerend leiderschap. En pas zei een manager van een grote organisatie: ‘we hebben al 6 dagen heidesessie gehad en ik weet nog niet wat ik ermee moet’.

Zat van de bazen: dat zijn we!

Duidelijk is dat we in Nederland BV zat zijn van de bazen. Medewerkers laten zich op basis van hiërarchie niet meer vertellen wat er moet.  En gelijk krijgt u niet omdat u manager bent of directeur. Autoritair leiderschap is taboe.  Waar we ook zat van zijn dat is spreadsheet management. Wij noemen dat: leidinggeven vanuit Excel, vanuit de KPI’s, kengetallen en grafieken. We zoeken leiders die meer vanuit het hart opereren.

Leiderschap komt uit het hart

De roep alom is om leiders die vanuit hun hart opereren. We hebben ’t over bezieling, passie, vertrouwen,  bevlogenheid, verbinding, openheid en intuïtie.  We zoeken dus een tegenpool op de ratio. Want al deze elementen komen niet zozeer uit ons verstand voort maar uit ons gevoel, hart en emotie.

Verschil leider en manager

Criteria

Wat zijn de criteria voor een natuurlijk leider? We noemen er een aantal:

  • Een natuurlijk leider geeft geen leiding op basis van macht en hiërarchie maar op basis van autoriteit en authenticiteit
  • Is verbindend: dat wil zeggen dat hij/zij de verbinding zoekt en samen met anderen wat probeert te bereiken
  • Staat niet als leider zodanig in het middelpunt dat de teamleden onzichtbaar zijn geworden maar kan zich dienstbaar opstellen (dat is wat anders dan ongeschikt)
  • Weet vooral ook zichzelf te leiden: persoonlijk leiderschap is de basis
  • Neemt verantwoordelijkheid en kan verantwoordelijkheid bij de ander laten liggen
  • Kent de eigen organisatiebehoeften maar begrijpt en kent ook de medewerker behoeften en weet deze voortdurend op elkaar af te stemmen

Is er ook onnatuurlijk leiderschap?

Gaan we weer naar de eerste vraag terug. Ja er is ook een vorm van onnatuurlijk leiderschap. Dat is te leren op de managmenttraining (met simulaties, acteurs, rollenspel en vaardigheden training). Onnatuurlijk leiderschap omvat het volgende en daar zit meteen de pijn:

  • Je kunt leren om interesse te tonen in de medewerker (zonder interesse te hebben)
  • Je kunt jezelf allerlei competenties eigen maken maar dat is geen natuurlijk gedrag
  • Je kunt leren om medewerkers te waarderen, te complimenteren (en daarna het lijstje afvinken zodat je aan de gedragscriteria voldaan hebt)

En zo zijn er de laatste jaren heel wat opgeleid. Alles maken we SMART: specifiek, meetbaar en realistisch. Dat is onnatuurlijk leiderschap.

Conclusie

  • onnatuurlijk leiderschap heeft niets met leiderschap te maken
  • als leiderschap niet natuurlijk is, is er geen sprake van leiderschap

Waar zit de pijn?

De pijn zit voor een deel in dat we aangenomen hebben dat het meeste met vaardigheden te maken heeft. Echter leiderschap is te ontwikkelen en vaardigheden zijn te trainen.

Het tweede waar de pijn zit: we zijn verwijderd van onze kernkwaliteiten en hebben competentiemanagement ingevoerd. O.i. het verschil tussen aangeleerd gedrag en natuurlijke kwaliteiten. Kernkwaliteiten zijn die kwaliteiten die van nature bij ons passen. Daar hoeft u ook geen moeite voor te doen. Het gaat vanzelf. Iemand die van nature besluitvaardig en doortastend is, hoeft niet gepusht te worden om dit gedrag te laten zien. Iemand die niet besluitvaardig is van nature, kun je 100 dagen trainen en hij/zij kan ook progressie maken op dit onderdeel. Echter: hoe je ’t wendt of keert: van nature is hij/zij niet besluitvaardig.

Alles wat van nature is, is natuurlijk

Alles wat van nature in ons zit, wat vanzelf gaat, is natuurlijk gedrag. En de rest niet.

Is leiderschap te ontwikkelen?

We houden het nu bij de conclusie: als leiderschap niet natuurlijk is, is er geen sprake van leiderschap. Dan doen we een kunstje, voeren we een act op en zijn we wel genoodzaakt om terug te grijpen op tal van sturingsmechanismen want we hebben ook niets anders in huis.

Leiderschap is te ontwikkelen bij mensen die het in zich hebben. Mensen die niet muzikaal zijn, kun je naar het conservatorium sturen en het probleem is dat ze ook nog de vaardigheid aanleren om noten te lezen. Maar ’t wordt geen muziek.  Muzikaal talent gaat het niet om de noten. Dat is bijzaak. Iemand die muzikaal is, speelt ook wat er niet staat. En dat maakt het verschil.

Leiderschapsvorm

Dit artikel is geschreven in de serie over leiderschapsvormen.

Leiderschapsvormen

Leiderschapsprogramma

Wilt u meer weten over onze leiderschapsprogramma’s?

Leiderschapsprogramma

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens