home / leiderschapsontwikkeling / basiscursus leidinggeven / starten leidinggeven

Starten met leidinggeven: hoe pak je je nieuwe rol aan?

Ben jij beginnend leidinggevende? Dan schrijf ik dit artikel voor jou! Allereerst gefeliciteerd met jouw benoeming. Gaaf! Een forse stap maak je nu.

Welke misverstanden kom je tegen als beginnend leidinggevende?

Een misverstand waar veel beginnende leidinggevenden mee worstelen wil ik graag onder de aandacht brengen:

• Bestaat de perfecte leidinggevende?

  Een weetje dat belangrijk is: je hoeft niet perfect te zijn. En nog een weetje: je bent niet perfect! Maar veel starters willen het zo goed doen, leggen de lat derhalve erg hoog voor zichzelf, dat ze al snel vinden dat het tegenvalt. Ook jij bent kwetsbaar, ook jij ziet dingen weleens verkeerd, ook jij kunt jezelf ontwikkelen.

• Je hoeft niet alwetend te zijn!

  Een tweede is: je hoeft niet alwetend te zijn, je hoeft niet alles te weten. Als het goed is heb je medewerkers die veel weten en wellicht weet je samen alles wat je moet weten. Schakel je medewerkers in! Doe een beroep op ze!

• Moet je als leidinggevende alles kunnen?

  Een derde is dat je niet alles hoeft te kunnen. Je hebt medewerkers die veel kunnen. Ook hier zeg ik: schakel ze in! Je motiveert ze alleen maar wanneer je ze benut!

• Moet je het iedereen naar de zin maken als leidinggevende?

  Als leider hoef je het niet iedereen naar de zin te maken. Dat moeten mensen zelf doen. Dat kun jij niet in je eentje. Beter is dat je zinvol werk creëert samen met jouw medewerkers. Dan krijg je vanzelf dat mensen het naar hun zin hebben.

Wat betekent leidinggeven: sturen of loslaten?

Wat kom je tegen in je eerste weken als leidinggevende?

Ik merk in mijn gesprekken met startende leidinggevenden hoe spannend die eerste weken zijn. Je komt op maandagochtend binnen en ineens kijken mensen anders naar je. Gisteren was je nog collega, vandaag ben jij degene die besluiten neemt. Dat schuurt. Je voelt dat je gezien wordt, maar je weet nog niet precies waarop.

Misschien herken je dit: je wilt het goed doen. Je wilt niemand teleurstellen. Je wilt laten zien dat je deze stap waard bent. En ondertussen vraag je je af of je niet te streng bent, of juist te voorzichtig. Ik zie vaak dat beginnende leidinggevenden zichzelf inhouden, omdat ze bang zijn om de relatie te beschadigen. Of juist te veel gas geven, omdat ze willen laten zien dat ze leiding kunnen geven.

Wat ik dan benoem is dit: onzekerheid in het begin is geen teken van ongeschiktheid, maar van betrokkenheid. Je voelt dat deze rol ertoe doet. Gun jezelf de tijd om te landen. Leidinggeven leer je niet in één week. Het ontstaat in het doen, in het maken van fouten en in het durven reflecteren.

Wat verandert er als je leidinggevende wordt van je eigen collega’s?

Van collega naar leidinggevende gaan is misschien wel de lastigste overgang. Ik hoor vaak: ‘Gisteren dronken we samen koffie en nu moet ik haar aanspreken.’ Dat voelt ongemakkelijk. En toch ontkom je er niet aan.

Wat er verandert, is niet wie jij bent, maar wat er van je verwacht wordt. Jij draagt nu verantwoordelijkheid voor het geheel. Dat vraagt dat je duidelijk bent, ook als dat schuurt. Niet duidelijk zijn uit loyaliteit, is uiteindelijk niet loyaal. Het maakt onveilig.

Ik vind dat je dit eerlijk mag benoemen naar je team. Zeg dat je moet wennen aan je nieuwe rol. Zeg ook dat je fouten zult maken. Juist door dat uit te spreken, neem je spanning weg. Leidinggeven vraagt niet om afstand, maar om helderheid. En helderheid is vaak vriendelijker dan vaag blijven.

Veelgestelde vragen van beginnende leidinggevenden

Ik krijg in trainingen en coaching vaak dezelfde vragen. Misschien herken jij jezelf hierin.

Hoe weet ik of ik geschikt ben als leidinggevende?

Die vraag stellen is al een goed teken. Geschiktheid zit niet in alles weten of alles kunnen, maar in bereidheid om te leren, te luisteren en verantwoordelijkheid te dragen. Leidinggeven is geen trucje, het is een proces. Lees ook: past een leidinggevende functie bij mij?

Wat als ik fouten maak in mijn nieuwe rol?

Dan ben je mens. Fouten maken hoort bij ontwikkelen. De vraag is niet of je fouten maakt, maar wat je ermee doet. Kun je erop reflecteren en ervan leren?

Hoe ga ik om met onzekerheid richting mijn team?

Door het niet te verstoppen achter een masker. Onzekerheid mag er zijn, zolang je maar duidelijk bent in je keuzes. Mensen kunnen beter omgaan met een eerlijke leider dan met een ongrijpbare.

Wanneer is het verstandig om hulp of coaching in te schakelen?

Veel leidinggevenden wachten te lang. Terwijl juist aan het begin begeleiding enorm helpend kan zijn. Het voorkomt dat je vastloopt op patronen die je jezelf aanleert.

Hoe ontwikkel ik mijn eigen leiderschapsstijl?

Niet door iemand te kopiëren, maar door te onderzoeken wat bij jou past. Dat vraagt zelfinzicht, reflectie en soms een spiegel van buitenaf.