Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Hulpbronnen bij stress: werk en persoonlijk

Hulpbronnen bij stress zijn bepalend en doorslaggevend in het omgaan met stress en stressoren. Stressoren zelf veroorzaken dus niet altijd ziekte, maar het onvermogen om de stressoren te begrijpen, er vat op te krijgen en ze te beheersen alsmede om gemotiveerd te blijven om deze stressoren te overwinnen kan wel een negatieve impact hebben op gezondheid.Het gaat dus om stressoren en hulpmiddelen om met stress om te gaan.Mensen die veel hulpmiddelen ter beschikking hebben zijn in staat om flexibel en creatief te reageren op uitdagingen en bedreigingen. De hulpmiddelen stellen hen in staat om te begrijpen wat hen overkomt, geven een gevoel de situatie te kunnen beheersen en geven motivatie om door te gaan.

Stressoren

Wat zijn stressoren en werkstressoren?

Stressoren

Hulpbronnen in het werk

Onder werkhulpbronnen worden aspecten van het werk verstaan waaruit geput kan worden wanneer men geconfronteerd wordt met stressoren, wanneer werkdoelen gehaald moeten worden, of wanneer men zichzelf wil verbeteren of ontwikkelen.

Hulpbronnen bevinden zich op:

  • het niveau van de organisatie (o.a. ontwikkeling- en loopbaanmogelijkheden),
  • het team (o.a. steun van collega’s en waardering vanuit de leidinggevende),
  • de organisatie van het werk (o.a. participatie in de besluitvorming en een duidelijke werkrol)
  • de taakuitvoering zelf (o.a. autonomie en feedback).

Persoonlijke hulpbronnen

Persoonlijke hulpbronnen zijn energiebronnen die als het ware binnen de persoon zelf aanwezig zijn . Daarbij kan gedacht worden aan:

Hoe pak je stress op het werk nu aan?

Ten eerste is het zaak om inzicht te krijgen in de stressoren en hulpbronnen. Dat kan doormiddel van een  vragenlijst onderzoek maar een goed gesprek met een coach kan ook. De uitkomsten geven aan of er ‘veel of weinig’ stressoren zijn en of er  ‘veel of weinig’  hulpbronnen beschikbaar zijn. De combinatie tussen de hoeveelheid stressoren en hulpbronnen  bepaalt de kans op stressreacties en burn-out. We sshetsen een viertal situaties.

  • Hulpbronnen bij stressWeinig stressoren en weinig hulpbronnen (situatie 1)

    De op één na slechtste combinatie is: weinig stressoren en weinig hulpbronnen. Zowel voor de productiviteit als tevredenheid is dit geen goede combinatie. Je hebt weinig te doen, de zinvolheid is ook niet helemaal duidelijk, je hebt geen ontwikkelingsmogelijkheden, mag niet meedenken over wat anders of beter kan en hoort ook nooit of het goed gaat. Deze combinatie werkt  verveeldheid en apathie in de hand met een grote kans op het ontstaan van de tegenhanger van Burn-out;  Bore-out.

  • Veel werkstressoren en weinig hulpbronnen (situatie 2)

    De slechtste combinatie is: Veel werkstressoren en weinig hulpbronnen. Bij deze combinatie is de kans op overbelasting en burn-out het grootst. Je hebt erg veel te doen, wordt vaak gestoord tijdens je werk, taken zijn niet duidelijk, je krijgt nauwelijks feedback en kunt ook niet terugvallen op hulp. Dit is de hoogste alarmfase. De beste oplossing is hulpbronnen toevoegen en werkstressoren aanpakken.

  • Weinig stressoren en veel hulpbronnen (situatie 3)

    Een op het eerste gezicht interessante combinatie is: weinig stressoren en veel hulpbronnen. Je hebt niet zoveel te doen,  je hebt niet al veel taken en ook niet al te moeilijke taken en ook nog eens veel hulp. Je mag zelf bepalen wat je doet en wanneer.  Ideale combinatie zou je zeggen. Toch is ook dit niet wenselijk. Medewerkers belanden dan al gauw in een ‘comfort zone’ en komen in de weerstand en zijn niet voorbereid als er veranderingen nodig zijn. (veranderingen komen er altijd)

  • Veel goede stressoren en veel hulpbronnen (situatie 4)

    De beste combinatie is: Veel goede stressoren en veel hulpbronnen. Optimale productiviteit en werkplezier ontstaat als je voldoende uitdaging hebt in het werk, makkelijke en moeilijke taken hebt, indien nodig terug kunt vallen op hulp, sociale steun ervaart, waardering krijgt voor je werk, betrokken bent besluitvorming en zelf mag bepalen hoe je de taken uitvoert en wanneer.

Is stress nu goed of slecht voor je?

Niet alle stressoren zijn slecht en een beetje stress is goed mits je voldoende hulpbronnen hebt om met de stressoren om te gaan. Als je geen hulpbronnen ter beschikking hebt en er zijn veel stressoren in je werk, is de kans op een burn-out groot en dat is heel slecht voor je gezondheid. Stressoren volledig uitbannen is echter geen goede optie. Ziekte voorkom je er niet mee en werkplezier wordt ondermijnt.

Werkdruk en werkstress

Dit artikel is geschreven in de serie over werkdruk en werkstress in organisaties. Bekijk ook de leerdoelen: omgaan met stress.

Werkdruk en werkstress

Gezondheidsmanagement

Duurzame inzetbaarheid is onderdeel van ons programma  gezondheidsmanagement. Bekijk ook onze artikelen over duurzame inzetbaarheid.

Gezondheidsmanagement

Auteur

Dit artikel is geschreven door: Peter Weustink

Peter Weustink trainer - coach