home / persoonlijke ontwikkeling / conflicthantering

Training conflicthantering

Conflicthantering betekent dat je leert omgaan met spanning, meningsverschillen, botsende belangen, emoties en lastige gesprekken. Niet door conflicten altijd te vermijden. Ook niet door harder te worden of jouw gelijk af te dwingen. Conflicthantering begint bij begrijpen wat er speelt: waar gaat het conflict werkelijk over, wat gebeurt er met jou en wat is een passende reactie?

Op deze pagina lees je wat conflicthantering inhoudt, waarom conflicten soms lastig zijn, welke persoonlijke patronen een rol kunnen spelen en hoe je jouw conflictvaardigheden kunt ontwikkelen. Ook lees je hoe De Steven jou daarin kan begeleiden via individuele coaching, groepstraining of incompany training.

Wat bedoelen we met conflicthantering?

Conflicthantering is het vermogen om conflicten te herkennen, te begrijpen en op een bewuste manier te hanteren. Een conflict hoeft niet altijd een openlijke ruzie te zijn. Soms begint het met irritatie, spanning, terugtrekgedrag, stilzwijgen, verwijten, cynisme of het gevoel dat je steeds om hetzelfde punt heen draait. Bij conflicthantering gaat het om vragen als:

• Wat is hier precies aan de hand?
• Gaat het om de inhoud, de relatie, belangen, grenzen, waarden of verwachtingen?
• Wat is het verschil tussen een meningsverschil, ruzie en een conflict?
• Welke emoties spelen mee?
• Welke rol speelt mijn eigen reactiepatroon?
• Wat helpt om het conflict bespreekbaar en hanteerbaar te maken?

Conflicthantering is dus niet hetzelfde als altijd de lieve vrede bewaren. Het is ook niet hetzelfde als winnen of gelijk krijgen. Het gaat om bewust omgaan met verschil, spanning en botsende belangen. Soms betekent dat vertragen en luisteren. Soms betekent het juist duidelijker worden, grenzen aangeven of een gesprek aangaan dat je liever zou vermijden.

Waarom is conflicthantering belangrijk?

Conflicten komen overal voor waar mensen samenwerken, beslissingen nemen, verwachtingen hebben of afhankelijk van elkaar zijn. Dat kan op het werk zijn, in klantcontact, in samenwerking, in projectgroepen of in privésituaties. Een conflict hoeft niet verkeerd te zijn. Soms maakt een conflict zichtbaar wat eerder onbesproken bleef: een grens, een verschil in behoefte, een onduidelijke afspraak of een botsing in belangen.

Het wordt lastig wanneer conflicten worden genegeerd, vermeden of persoonlijk gemaakt. Dan kan spanning zich opstapelen. Mensen gaan elkaar vermijden, praten over elkaar in plaats van met elkaar of reageren steeds feller. Goede conflicthantering helpt je om:

• Spanning eerder te herkennen.
• Misverstanden en aannames te verminderen.
• Duidelijker te communiceren over belangen en grenzen.
• Conflicten niet onnodig te laten escaleren.
• De samenwerking werkbaar te houden.
• De relatie niet verder te beschadigen.
• Jouw eigen aandeel en invloed beter te zien.

Waarom vinden mensen conflicthantering soms lastig?

Veel mensen vinden conflicten ongemakkelijk. Je kunt bang zijn om de ander te kwetsen, de relatie te beschadigen, afgewezen te worden of de controle kwijt te raken. Misschien slik je veel in om de sfeer goed te houden. Of je merkt juist dat je fel reageert wanneer je je niet gehoord voelt. Conflicthantering wordt lastig wanneer je:

• Conflicten liever uit de weg gaat.
• Te lang wacht met zeggen wat je dwarszit.
• Snel in de verdediging schiet.
• Boosheid of spanning moeilijk verdraagt.
• Te snel wilt overtuigen of gelijk krijgen.
• Jouw eigen grens pas aangeeft wanneer de irritatie al hoog zit.
• De ander verantwoordelijk maakt voor jouw gevoel.
• Niet goed weet hoe je een lastig gesprek moet beginnen.

Daarom begint conflicthantering vaak bij zelfinzicht. Wat gebeurt er met jou wanneer een conflict ontstaat? Ga je vermijden, pleasen, zwijgen, vechten, rationaliseren, domineren of sussen?

Voor wie is de training conflicthantering bedoeld?

De training conflicthantering is bedoeld voor iedereen die beter met conflicten wil omgaan. Je kunt kiezen voor individuele coaching wanneer je persoonlijk wilt werken aan jouw eigen leerdoelen. Wil je met meerdere collega’s werken aan conflictvaardigheden? Dan verzorgen wij de training conflicthantering als groepstraining of incompany training. De training is geschikt voor jou wanneer je:

• Jouw conflictvaardigheden wilt vergroten.
• Effectiever met conflicten wilt omgaan.
• Meer inzicht wilt krijgen in hoe conflicten ontstaan en verlopen.
• Assertiever wilt reageren in conflictsituaties.
• Conflicten niet langer uit de weg wilt gaan.
• Jouw communicatie tijdens conflicten wilt verbeteren.
• Zelfverzekerder wilt overkomen tijdens een conflict.
• Inzicht wilt krijgen in jouw conflictstijl en reactiepatronen.
• Verschillende soorten conflicten beter wilt herkennen.
• Een conflict meer als kans wilt leren zien en minder als bedreiging.
• Wilt begrijpen waarom je regelmatig in conflictsituaties terechtkomt.
• Beter wilt leren begrenzen, onderhandelen of de-escaleren tijdens een conflict.

Routekaart conflicthantering binnen persoonlijke ontwikkeling

Daarom besteden we binnen de kennisbank over persoonlijke ontwikkeling apart aandacht aan conflicthantering. Je vindt hier een routekaart met informatie over conflicten herkennen, begrijpen en hanteren. De routekaart is verdeeld over zes hoofdthema’s. Elk hoofdthema verwijst naar een eigen verdiepend cluster binnen conflicthantering.

Zo kun je gericht verder lezen over het onderwerp dat bij jouw situatie past. Je hoeft niet te zoeken tussen losse artikelen, maar kunt stap voor stap ontdekken waar jouw vraagstuk zit en wat jou helpt om beter met conflicten om te gaan.

Conflict herkennen en duiden

Een conflict begint niet altijd met ruzie. Soms ontstaat het uit irritatie, onduidelijkheid, verschil in verwachting of een gevoel van onrecht. Misschien merk je dat je iemand uit de weg gaat. Misschien wordt een bepaald onderwerp steeds opnieuw aangeraakt. Of misschien voel je spanning, maar weet je nog niet goed waar die vandaan komt. Bij conflict herkennen en duiden leer je beter kijken naar wat er gebeurt. Is er sprake van een meningsverschil? Ben je het gewoon oneens met elkaar? Is er trammelant of gedoe? Of ligt er een dieper conflict onder de oppervlakte? Wie het conflict beter leert duiden, reageert minder automatisch en kan bewuster kiezen wat nodig is. In dit thema gaat het bijvoorbeeld over:

• Het verschil tussen ruzie, conflict en meningsverschil herkennen.
• Onderhuidse spanning herkennen.
• Zien waar het conflict werkelijk over gaat.
• Onderzoeken welke belangen, verwachtingen of grenzen meespelen.
• Voorkomen dat je te snel oordeelt of invult.
• Begrijpen wanneer een conflict bedreigend voelt en wanneer het juist kansen biedt.

Conflictfasen, escalatie en de-escalatie

Conflicten ontwikkelen zich vaak stapsgewijs. Eerst is er irritatie of verschil van inzicht. Daarna kan de communicatie verharden. Mensen luisteren minder goed, herhalen hun standpunt, zoeken medestanders of trekken zich terug. Wanneer een conflict escaleert, wordt het steeds moeilijker om nog rustig te onderzoeken wat er nodig is. Daarom is inzicht in conflictfasen, escalatie en de-escalatie belangrijk. Je leert herkennen wanneer een gesprek nog open is, wanneer het vastloopt en welke interventie past. Soms helpt vertragen. Soms helpt samenvatten. Soms moet je een grens stellen. En soms is het verstandig om een gesprek tijdelijk te onderbreken om later beter verder te kunnen. In dit thema gaat het bijvoorbeeld over:

• Herkennen hoe een conflict zich ontwikkelt.
• Het verschil zien tussen een latent conflict en zichtbare escalatie.
• Signalen herkennen dat een conflict verhardt.
• Begrijpen wat er gebeurt wanneer partijen stelling nemen.
• Escalatie eerder herkennen.
• Leren wat helpt om een conflict te de-escaleren.

Soorten conflicten

Niet ieder conflict is hetzelfde. Soms gaat het om een verschil in doel. Soms om botsende belangen, behoeften of waarden. Soms ontstaat spanning doordat mensen loyaal zijn aan verschillende personen of partijen. En soms lijkt het te gaan over gedrag, terwijl er eigenlijk iets anders onder zit.

Bij soorten conflicten leer je beter onderscheiden waar het conflict werkelijk over gaat. Dat helpt, omdat een doelenconflict iets anders vraagt dan een methodeconflict, een belangenconflict, een loyaliteitsconflict of een normen- en waardenconflict. In dit thema gaat het bijvoorbeeld over:

• Doelenconflicten herkennen.
• Behoeften- en belangenconflicten onderscheiden.
• Methodeconflicten herkennen.
• Loyaliteitsconflicten herkennen.
• Gedragsconflicten herkennen.
• Normen- en waardenconflicten herkennen.

Conflictstijl en reactiepatronen

Hoe reageer jij wanneer er spanning ontstaat? Ga je het gesprek aan of trek je je terug? Word je stil, fel, zakelijk, dominant, verdedigend of juist meegaand? Iedereen heeft een eigen manier van reageren op conflicten. Die reactie is vaak begrijpelijk, maar niet altijd effectief.

Door jouw conflictstijl en reactiepatronen te onderzoeken, ontdek je wat je automatisch doet wanneer het spannend wordt. Misschien probeer je de lieve vrede te bewaren. Misschien wil je vooral duidelijk maken dat jij gelijk hebt. Misschien ga je analyseren, sussen, forceren, vermijden of afhaken. In dit thema gaat het bijvoorbeeld over:

• Doordrukken, forceren of afdwingen.
• Wegbewegen, ontwijken of sussen.
• Conflictvermijdend gedrag herkennen.
• Struisvogelpolitiek herkennen.
• Conflicten oplossen.
• Compromissen sluiten.

Gevoelens, emoties en spanning bij conflicten

Conflicten raken zelden alleen de inhoud. Boosheid, teleurstelling, onzekerheid, schaamte, angst, frustratie of machteloosheid kunnen meespelen. Wanneer je die gevoelens negeert, verdwijnen ze meestal niet. Ze komen terug in verwijten, afstand, stilzwijgen, cynisme of een uitbarsting op een later moment. Daarom besteden we apart aandacht aan gevoelens, emoties en spanning bij conflicten. Je leert herkennen wat er met jou gebeurt wanneer de spanning oploopt en hoe je jouw gevoelens kunt benoemen zonder dat het conflict verder escaleert. In dit thema gaat het bijvoorbeeld over:

• Dominant en sturend gedrag in conflictsituaties herkennen.
• De lieve vrede willen bewaren.
• De kool en de geit willen sparen.
• Spanning verdragen.
• Gevoelens onder woorden brengen.
• Rustiger reageren wanneer emoties oplopen.

Conflictvaardigheden en conflicten hanteren

Een conflict begrijpen is belangrijk, maar uiteindelijk moet je er ook iets mee kunnen. Conflicthantering vraagt vaardigheden. Je moet kunnen luisteren, samenvatten, doorvragen, benoemen wat je ziet, grenzen aangeven, gevoelens erkennen, belangen onderzoeken en duidelijke afspraken maken. Bij conflictvaardigheden en conflicten hanteren gaat het om de praktische kant. Hoe open je een lastig gesprek? Hoe reageer je op verwijten? Hoe voorkom je dat je in discussie blijft hangen? Hoe houd je het gesprek open wanneer de ander defensief wordt? En hoe maak je afspraken zonder het conflict onder het tapijt te schuiven? In dit thema gaat het bijvoorbeeld over:

• Conflictvaardigheden ontwikkelen.
• Een lastig gesprek openen.
• Rust houden bij spanning.
• Vragen stellen en luisteren.
• Duidelijk zijn zonder te forceren.
• Omgaan met de geest en de letter van regels.

Goede conflictvaardigheden helpen je om niet meteen te vermijden, te verdedigen of te forceren. Je leert rustiger kijken, beter luisteren en duidelijker zeggen wat nodig is. Niet om het conflict weg te poetsen, maar om het hanteerbaar te maken.

Herken jij deze situaties?

Misschien herken je een of meer van de volgende situaties:

• Je gaat conflicten liever uit de weg.
• Je bewaart te vaak de lieve vrede en zegt niet wat je werkelijk vindt.
• Je wordt fel wanneer je je niet gehoord voelt.
• Je vindt het lastig om rustig te blijven wanneer de ander emotioneel wordt.
• Je weet achteraf precies wat je had willen zeggen.
• Je voelt spanning, maar je weet niet goed hoe je het gesprek moet openen.
• Je wilt duidelijker zijn zonder hard of dominant te worden.
• Je probeert de kool en de geit te sparen, maar komt daardoor zelf klem te zitten.
• Je wilt leren de-escaleren voordat een gesprek ontspoort.
• Je wilt beter begrijpen waarom bepaalde conflicten steeds terugkomen.

Dan is het zinvol om gericht aan jouw manier van conflicthantering te werken.

Combineren met andere leerdoelen

Voorkom dat je meerdere losse trainingen moet volgen. Bij De Steven kun je leerdoelen combineren tot een maatwerktraject. Conflicthantering staat zelden op zichzelf. Vaak raakt het aan communicatie, assertiviteit, feedback geven, grenzen stellen, onderhandelen, persoonlijke effectiviteit en omgaan met spanning of emoties.

In een individueel traject stemmen we de inhoud af op jouw vraag. Misschien wil je leren om minder conflictvermijdend te zijn. Misschien wil je juist rustiger reageren wanneer je boos wordt. Misschien wil je duidelijker communiceren, beter luisteren, grenzen aangeven of steviger optreden in lastige gesprekken. Staat jouw leerdoel er niet letterlijk tussen? Geen probleem. We werken vanuit jouw situatie.

Ook bij een groepstraining of incompany training kunnen leerdoelen worden gecombineerd. Denk aan duidelijk communiceren, feedback geven, aanspreken, omgaan met weerstand, luisteren, samenwerken of beter afstemmen wanneer belangen verschillen. Bekijk ook het overzicht met persoonlijke leerdoelen.

Veelgestelde vragen over conflicthantering

Hier tref je veelgestelde vragen over conflicthantering en de training conflicthantering.

Wat is conflicthantering?

Conflicthantering is het bewust omgaan met conflicten, spanning, meningsverschillen, botsende belangen en emoties. Je leert herkennen wat er speelt en kiest een reactie die past bij de situatie.

Kan ik leren om beter met conflicten om te gaan?

Ja. Conflicthantering is voor een groot deel te ontwikkelen. Binnen persoonlijke ontwikkeling gaat het vaak om bewustwording van jouw eigen reactiepatronen, spanning leren hanteren en duidelijker leren communiceren. Dat zijn precies de onderdelen die bij conflicthantering belangrijk zijn.

Wat leer ik in de training conflicthantering?

Je leert jouw conflictstijl herkennen, conflicten beter duiden, spanning en emoties hanteren, de-escaleren en conflictvaardigheden toepassen in concrete situaties uit jouw eigen praktijk.

Is de training individueel of in een groep?

Beide vormen zijn mogelijk. De Steven verzorgt de training conflicthantering als groepstraining of incompany training voor meerdere collega’s. Daarnaast bieden wij individuele coaching gericht op conflicthantering.

Hoe lang duurt de groepstraining conflicthantering?

De groepstraining conflicthantering duurt één dag. De inhoud wordt afgestemd op de deelnemers, de organisatie en de conflictsituaties die zij in de praktijk tegenkomen.

Individuele coaching gericht op conflicthantering

De Steven kan de training conflicthantering ook individueel voor jou uitvoeren. Dat is een maatwerktraject waarbij jouw situatie, jouw conflictstijl en jouw leerdoelen optimaal aandacht krijgen.

Een individueel coachingstraject bestaat uit vijf sessies. De frequentie en planning stemmen we in overleg af op jouw leerdoelen, agenda en praktijksituatie.

In de coaching werk je met praktijksituaties die voor jou herkenbaar zijn. We onderzoeken wat er gebeurt, welke patronen meespelen en welke reactie beter past bij de situatie. Daarbij gaat het niet alleen om inzicht, maar ook om oefenen, toepassen en bijsturen in jouw dagelijkse praktijk.

Wat als ik conflicten meestal vermijd?

Dan werken we aan zelfinzicht, moed, timing en taal. Je leert eerder benoemen wat je merkt, zonder dat je meteen hard of aanvallend hoeft te worden.

Wat als ik juist snel fel reageer?

Dan werken we aan vertragen, luisteren en het herkennen van jouw spanning. Je leert stevigheid combineren met rust en respect voor de ander.

Kan ik eigen conflictsituaties inbrengen?

Ja. Bij individuele coaching vormen jouw eigen situaties de basis van het traject. Bij groepstraining of incompany training werken we met herkenbare situaties uit de praktijk van de deelnemers.

Is conflicthantering hetzelfde als conflicten oplossen?

Niet altijd. Sommige conflicten kun je oplossen. Andere conflicten vragen vooral om duidelijkheid, grenzen, betere afspraken of acceptatie van verschil. Conflicthantering betekent dat je leert bepalen wat nodig is.

Kan de training ook incompany?

Ja. De Steven verzorgt de training conflicthantering incompany in heel Nederland. De training kan ook plaatsvinden op onze locaties in Amersfoort of Hoogeveen.

Geven jullie ook training conflicthantering voor leidinggevenden of managers?

Ja. Voor leidinggevenden en managers hebben wij een aparte training ontwikkeld waarin conflicthantering wordt gekoppeld aan leidinggeven, teamdynamiek, probleemanalyse en het omgaan met spanningen op de werkvloer. Bekijk hiervoor de training conflicthantering voor leidinggevenden.

Wat kost de training conflicthantering?

De investering hangt af van de gekozen vorm, locatie en aanpak. Op basis van jouw vraagstelling maken wij een gerichte en vrijblijvende aanbieding.