Hard op de inhoud en zacht op de relatie? Wat is dat?
Dit artikel over hard op de inhoud en zacht op de relatie maakt deel uit van de serie over duidelijk communiceren. De uitspraak wordt nogal eens gebruikt als leerdoel voor een communicatietraining. Maar wat bedoelt men ermee? Ik probeer het in dit artikel uit te leggen.
Hard zijn: wat is dat?
Je kent het vast wel: mensen die zeggen dat je wat harder zou mogen zijn. Zie je dat het taal is?
Je mag je wel wat harder opstellen of je moet harder zijn naar de ander. Of we praten over een keiharde onderhandelaar. Maar ja, wat is dat dan? Ik denk dat een wat zakelijker houding synoniem kan zijn voor hard.
Misschien komen we dan een stap verder in de duiding van het woord. In ieder geval heeft het niets te maken met de volumeknop.
Een goede aansluiting vind ik ook in het woord duidelijkheid. Duidelijk zijn in de communicatie en niet uit bescherming van de relatie eromheen draaien.
Wanneer wordt deze uitspraak gebruikt?
Er zijn situaties waarin deze uitspraak gebruikt wordt. Ik pak er zo een paar uit de losse pols. De uitspraak dat je hard moet zijn op de inhoud en zacht op de relatie wordt bijvoorbeeld gebruikt:
- Wanneer iemand aangesproken moet worden op bepaald gedrag.
- Wanneer iemand aangesproken moet worden op onvoldoende functioneren.
- Wanneer problemen bespreekbaar moeten worden gemaakt.
Waarom wordt deze uitspraak gebruikt?
Achter de uitspraak zit een bedoeling. Degene die de boodschap moet overbrengen probeert men iets duidelijk te maken. Er mankeert blijkbaar iets aan de manier waarop diegene het vertelt. Hij of zij is niet hard genoeg op de inhoud of juist te hard op de relatie.
Niet hard genoeg op de inhoud
- Men is onduidelijk in de communicatie: de boodschap komt niet over.
- Men draait om de hete brij heen en gaat de pijnpunten uit de weg.
- De essentie en kern van de boodschap worden weggemoffeld.
Te hard op de relatie
- De persoon wordt aangesproken of onderuitgehaald: het wordt op de man of vrouw gespeeld.
Wie te hard op de relatie is, bespreekt niet langer alleen gedrag of feiten. De boodschap wordt persoonlijk, veroordelend of aanvallend. Lees daarover meer in het artikel over hard overkomen in communicatie.
Waar gaat het om?
Hoe goed de bedoelingen ook mogen zijn, ik zou het zelf anders verwoorden. Duidelijk zijn in de communicatie is zeggen wat je bedoelt en bedoelen wat je zegt. Dat betekent dat jouw boodschap voor één uitleg vatbaar is. Je draait dus niet om de hete brij heen, maar benoemt precies waar het over gaat.
Daarnaast spreek je over gedrag. Je maakt gedrag bespreekbaar of spreekt iemand aan op gedrag. Je benoemt wat je anders zou willen zien en laat jouw mening over de persoon in kwestie los. Anders gezegd: je laat het oordeel over de ander achterwege.
Hoe ben je hard op de inhoud en zacht op de relatie?
Je bent hard op de inhoud wanneer je concreet benoemt wat je waarneemt, welke afspraak niet is nagekomen of welk gedrag niet werkt. Je zegt duidelijk waar het probleem zit en wat je anders verwacht. Je maakt de boodschap niet kleiner om de relatie te beschermen en je draait niet om het pijnpunt heen.
Je bent zacht op de relatie wanneer je de ander als persoon blijft respecteren. Je veroordeelt niet, haalt de ander niet onderuit en speelt het niet op de man of vrouw. Je laat ruimte voor een reactie en onderzoekt samen wat er nodig is. Dat is ook de kern van confronteren als gespreksstijl: stevig zijn over gedrag of feiten zonder de ander als persoon te beschadigen.
Voorbeeld van iemand aanspreken op gedrag
Onderstaand zie je het verschil tussen oordelen of op de persoon spelen en iemand aanspreken op concreet gedrag.
Oordelen of op de persoon spelen
- Ik zie dat je voor de zoveelste keer te laat komt. Je bent ook wel heel erg gemakkelijk ingesteld.
- Dit is de zoveelste fout in twee weken: ben je er wel bij of slaap je overdag?
- Wat zat jij er ongeïnteresseerd bij tijdens het werkoverleg. Wat is er met jou aan de hand?
Aanspreken op gedrag
- Ik wil dat je je aan de werktijden houdt. We beginnen ’s ochtends om 8.00 uur.
- Ik zie dat er de laatste tijd een aantal fouten zijn gemaakt, zoals... Benoem vervolgens concreet welke fouten je bedoelt.
- Zag ik het goed dat jouw aandacht verslapte bij bepaalde onderwerpen tijdens het werkoverleg?
Bij iemand aanspreken op gedrag en afspraken blijf je dus bij wat je hebt waargenomen. Je benoemt de afspraak, het gedrag en het effect daarvan, zonder de persoon een etiket op te plakken.
Wat is het leerdoel?
Uiteraard zit er een leerdoel achter deze boodschap in het kader van een communicatietraining. Maar dat leerdoel zal eerder zijn: gedrag bespreekbaar maken, duidelijk leren communiceren of iemand leren aanspreken zonder de relatie te beschadigen.
Doe de gratis communicatietest
Wil je weten wat jouw sterke punten en valkuilen zijn wanneer het over communicatie gaat? Doe dan de gratis communicatietest.
Bekijk het webinar over communicatie
Wil je meer inzicht in jouw manier van communiceren? Bekijk dan het webinar over communicatiepatronen, valkuilen en ontwikkelmogelijkheden.
Veelgestelde vragen over hard op de inhoud en zacht op de relatie
Hieronder lees je aanvullende antwoorden over duidelijkheid, respect en het bespreekbaar maken van gedrag zonder de relatie te beschadigen.
Betekent hard op de inhoud dat je streng moet zijn?
Nee. Hard op de inhoud betekent dat je duidelijk en concreet bent over gedrag, feiten, afspraken of resultaten. Het gaat niet om strengheid of een harde toon.
Kun je zacht op de relatie zijn en toch nee zeggen?
Ja. Je kunt een duidelijke grens stellen of een verzoek afwijzen en tegelijk respectvol blijven. Zacht op de relatie betekent niet dat je overal mee instemt.
Wat doe je wanneer de ander zich toch aangevallen voelt?
Vraag wat jouw boodschap bij de ander oproept en controleer of je voldoende bij gedrag en feiten bent gebleven. Dat de ander de boodschap vervelend vindt, betekent niet automatisch dat jij verkeerd hebt gecommuniceerd.
Waarom draaien mensen soms om de boodschap heen?
Vaak zijn ze bang voor conflict, afwijzing of beschadiging van de relatie. Daardoor wordt de inhoud afgezwakt en blijft onduidelijk wat werkelijk besproken moet worden.
Is deze manier van communiceren alleen belangrijk voor leidinggevenden?
Nee. Ook collega’s, partners, teamleden en familieleden hebben baat bij duidelijkheid over de inhoud en respect voor de relatie.
E-book over authentiek communiceren
Wil je je verder verdiepen in persoonlijke communicatie? Bekijk dan het e-book over authentiek communiceren.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 31-07-2016
Update: 30 juli 2026.
