Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Negatief zelfbeeld: hoe kom je er vanaf?

Een negatief zelfbeeld: wat is dat precies, wat zijn de oorzaken en gevolgen en hoe komt u er vanaf? Daarover gaat dit artikel. Merkt u dat u soms een negatief zelfbeeld hebt en dat u vaak negatief over uzelf denkt of praat? Haalt u uzelf soms onderuit en wilt u positief leren denken over uzelf?

Positief leren denken over uzelf?

Een negatief zelfbeeld kan belemmerend werken. Het kan remmend werken in sociale contacten maar ook op uw werk kan het een belemmering zijn. Wellicht kunt u meer dan uzelf denkt en eigenlijk weet u het ook wel. Maar toch diep van binnen twijfelt u daar ook over. Wilt u positief leren denken over uzelf en wilt u gericht werken aan uw eigen leerdoelen? De Steven is specialist in persoonlijke ontwikkeling! We stellen voor u een maatwerktraining samen die precies bij u aansluit.

Maatwerktraining Assertiviteit

Beelden over uzelf: hoe zijn die ontstaan?

Beelden over uzelfHet beeld dat ik over mijzelf heb is ontstaan in mijn jeugd. Deze beelden hebben zich vastgezet in mijn hoofd en zijn doorgaans hardnekkig. Een zelfbeeld ontstaat door twee aspecten namelijk wat anderen over mij zeggen en door mijn eigen ervaring. Voorbeeld:

  • Rianne was in de klas erg stil en bescheiden. Ze vond het moeilijk om zich spontaan te uiten. In het sociale verkeer merkte ze zelf wel op dat andere kinderen dat wel deden. Op de rapportbespreking kwam het aan de orde. De leraar zei tegen de ouders van Rianne dat het hem opviel dat ze een beetje teruggetrokken was. De eigen ervaring van Rianne werd dus bevestigd door de omgeving (ouders en school).
  • Piet kwam uit een groot gezin. Hij had vier broers die glansrijk waren geslaagd voor het VWO. Voor Piet was deze lat te hoog. Hij ging naar het VMBO. De ouders van Piet vertelden regelmatig tijdens de gebruikelijke visites dat Piet eigenlijk nog het minst goed kon leren van de vijf kinderen.
  • Annemarie woonde vroeger buiten het dorp in een boerderijtje. Haar ouders spraken dialect en moesten de kost verdienen door hard te werken. Vaak werd er thuis gezegd: “Wij zijn maar hele gewone mensen”. Later ging Annemarie studeren en ze werd er soms op gewezen dat ze een accent had. Annemarie schaamde zich hiervoor en probeerde haar afkomst te verbergen.

Voorbeelden

We hebben enkele voorbeelden  zoals:

  • ik ben ongeschikt voor deze functie
  • ik vind nooit een andere baan
  • ik zal nooit wennen op de nieuwe afdeling
  • ik ben niet zo’n prater in de groep
  • wij zijn maar gewone mensen (niks mis mee maar vaak wordt bedoeld: de appel valt niet ver van de boom)
  • ik moet nog zien of het wat wordt 
  • ik heb maar een MBO-opleiding
  • och, dit is typisch weer iets voor mij
  • iedereen is tegen mij
  • ik vind mezelf raar of lelijk

Oorzaken

  • Omstandigheden van nu vergelijk ik met situaties en ervaringen van vroeger. (hond aan schrikdraad-effect).
  • Omdat mijn ervaring vroeger negatief was, neem ik aan dat het nu ook zo zal zijn.
  • Wanneer ik ervan uitga dat het nu ook zo is, kan dat reden zijn om negatieve gedachten aan te nemen.
  • Negatieve gedachten werken belemmerend en beperkend. Het kan zover gaan dat ik ga denken voor een ander. Een voorbeeld is: ‘dit voorstel hoef ik niet te doen want dat krijg je er bij ons toch niet door’. Dit zijn irrationele gedachten.

Belemmerende overtuigingen

De vicieuze cirkel van negatief denken over uzelf

Negatief zelfbeeldNegatief denken is een vicieuze cirkel. We proberen het uit te leggen:

  • We gaan even terug naar het voorbeeld van Rianne. Zij was stil in de klas, merkte dat zelf reeds op als ze zichzelf met andere kinderen vergeleek. Het beeld dat ze over zichzelf creëerde, werd bevestigd door de leraar en haar ouders. Het zelfbeeld werd dus extra sterk ingeprent waardoor ze het nog moeilijker vond om spontaan af te stappen op andere kinderen. Ze ging er tegenop zien, hikte tegen nieuwe contacten aan, waardoor het nog stroever ging dan voorheen met als gevolg dat ze dacht: “Zie je wel dat ik het niet goed kan.” Dit beeld werd nogmaals bevestigd door ouders en school.
  • Piet had het beeld overgenomen dat hij niet zo goed kon studeren omdat hij voortdurend vergeleken werd met zijn vier broers. Dit beeld beïnvloedde zijn prestaties en Piet bleef zitten in VMBO 3. “Zie je wel”, dacht Piet, “Ik kan toch niet zo goed leren”.

Jezelf met anderen vergelijken

Vergelijkt u zichzelf vaak met anderen? Altijd maar bezig met wat een ander beter kan? Merkt u dat u dit veel energie kost en dat het ten koste gaat van uw zelfvertrouwen?

  • Vergelijking

    Anderen spelen voortdurend  in uw hoofd. We noemen eens wat voorbeelden. Zit die er van u niet tussen? Maakt u dan zelf uw eigen rijtje maar eens af.

    • anderen hebben meer gestudeerd dan u: ze hebben zelfs een HBO opleiding
    • de ander is welbespraakt en kan zich zo gemakkelijk binnen groepen voortbewegen (in uw ogen)
    • anderen leggen gemakkelijk contact
    • de ander kan zo gemakkelijk studeren
    • de ander kan carrière maken want die heeft zoveel talenten
    • de ander verdient veel geld of heeft zich veel materiele zaken verworven

    Kortom: anderen hebben het gemaakt in uw ogen!

  • Waarom doet u het?

    We noemen een paar redenen waarom u zich altijd spiegelt aan de ander:

    • U voelt zich heel erg klein, u hebt weinig zelfvertrouwen en u voelt zich erg onzeker. In uw hoofd maakt u de ander onnodig erg groot. Maar natuurlijk maakt u zichzelf erg klein
    • U bent afgunstig. De ander heeft iets wat u mist. De ander kan iets wat u niet kan of de ander bezit iets wat u ontbreekt.

Positief over jezelf denken

Positief over jezelf leren denken draagt bij aan een positief gevoel over uzelf maar ook aan de mate van plezier die u in uw leven ervaart. Maar hoe kom je zover?

  • Schrijf eens op welke negatieve gedachten u hebt over uzelf.
  • Werk per negatieve gedachte eens uit hoe u aan dit beeld gekomen bent
  • Vraag uzelf eens af in hoeverre deze gedachte of dit beeld realistisch is: negatieve gedachten over uzelf zijn vaak verre van realistisch namelijk.

Leerdoelen

Welke leerdoelen horen bij een negatief zelfbeeld? Uiteraard: hoe krijg ik een positief zelfbeeld? Maar dat heeft verwantschap met onderstaande leerdoelen:

  • Zelfaanvaarding

    Zelfaanvaarding is een dieper liggend leerdoel wanneer het gaat over positief denken over jezelf. Kan ik mezelf aanvaarden zoals ik ben? Ik kan het ook anders vragen: waarom wijst u zichzelf eigenlijk steeds af? Waarom hebt u voortdurend kritiek op uzelf? Waarom kunt u uzelf niet in de armen sluiten en zegt u: ik ben OK?

  • Zelfwaardering

    Zelfwaardering heeft veel te maken met zelfaanvaarding. Maar de vraag is: haalt u de waardering uit wie u bent als mens? Of haalt u waardering uit wat u doet? Mensen die waardering halen uit wat ze doen, leggen de lat vaak erg hoog voor zichzelf. Ze hebben voortdurend het gevoel dat ze zich bewijzen moeten tegenover zichzelf en tegenover anderen. Maar u hoeft zich niet te bewijzen! U bent zo al OK. Zelfs al zou u er nog 20 diploma's bij halen en zelfs al zou u de hoogste functie bekleden die u maar kunt bedenken. Daarom waarderen anderen u niet. Anderen waarderen u om wie u bent en wat u betekent voor anderen.

  • Realistische kijk op uw eigen kwaliteiten

    Belangrijk is om een realistische kijk op uw eigen kwaliteiten te ontwikkelen, dus op uw eigenschappen, vaardigheden. U hoeft zich niet groter voor te doen dan u bent maar u hoeft u ook niet kleiner te maken dan nodig is.

Leerdoelen assertiviteitstraining

De Steven heeft nog andere leerdoelen ontwikkeld voor de training assertiviteit.

Leerdoelen assertiviteit

Training assertiviteit

Wilt u een training assertiviteit volgen? Aarzel niet! Neem meteen contact op.

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens