home / persoonlijke ontwikkeling / veranderingen / rouwcoaching / hechting onthechting verlies

Wat is de relatie tussen verlies en hechting?

Verlies en hechting kun je nooit los van elkaar zien. Verlies staat aan de ene kant en aan de andere kant staat hechting. Pas als je ergens aan gehecht bent en dit verliest, kun je rouw ervaren over het verlies. Dat kan een overlijden zijn, maar ook het verlies van een baan, verlies van gezondheid, verlies van vrienden of het verlies van een huisdier, verlies van eigendommen na een brand, verlies van huis en haard of vul zelf maar in.

Hoe verandert gedrag door rouw?

Zeker als de rouw nog vers is, kan het voorkomen dat jouw gedrag (tijdelijk) verandert. Dat is niet erg als je ondertussen jouw rouwproces de ruimte geeft. Dat is anders als je jouw rouw probeert weg te drukken en je gedrag dusdanig verandert dat jouw omgeving daar problemen mee ondervindt. En uiteindelijk ook jij zelf. Dit te herkennen is al moeilijk, maar dit erkennen nog heel veel moeilijker. Aan welke gedragsveranderingen moet je dan denken?

Je terugtrekken

Natuurlijk is het logisch dat je vlak na een verlies nergens zin in hebt. Maar als dit langer aanhoudt en je steeds meer geïsoleerd raakt van jouw omgeving, kunnen er problemen ontstaan. Denk aan eenzaamheid of verwaarlozing.

Excessief gedrag

Soms wil je de realiteit niet onder ogen zien. Dan ga je verdoven. Dat kan zich uiten in overmatig drankgebruik, drugsgebruik of gokken. Alles om de pijn even niet te hoeven voelen. Op de lange termijn brengt dit vaak juist meer problemen.

Woedeaanvallen

Je merkt dat je sneller geïrriteerd bent. En als je boos wordt, is het niet een beetje – je raakt buiten jezelf. In het begin is daar vaak begrip voor. Maar op de lange duur kan dit relaties beschadigen. Je kunt mensen kwijtraken en je steeds meer alleen voelen.

Jezelf begraven in werk of activiteiten

Je blijft bezig. Werken, regelen, doorgaan. Alles om maar niet stil te hoeven staan bij jouw verlies. Soms wordt gezegd dat doorgaan helpt, maar als het een manier wordt om jouw rouw te vermijden, komt het later alsnog terug. Vaak heftiger dan je had verwacht.

Het verlies van hechting ligt vaak onder dit gedrag. Zonder verlies zou dit gedrag er niet zijn geweest. Belangrijk is dat je deze veranderingen leert herkennen – bij jezelf of via jouw omgeving. Al is het moeilijk om dat van anderen aan te nemen. Vaak sta je daar helemaal niet voor open. Probeer toch eerlijk naar jezelf te blijven kijken. Het is geen zwakte als je er niet alleen uitkomt. Hulp vragen en hulp accepteren is juist een stap vooruit.

Welke lichamelijke klachten kunnen ontstaan door rouw?

Behalve verandering van gedrag kan rouw zich ook uiten in lichamelijke klachten. Vlak na het verlies wordt er wel een link gelegd met het verlies, maar als je niets met jouw rouwproces doet kan dit verlies blijven sluimeren. Pas op een later moment kunnen zich lichamelijke klachten voordoen. Vaak wordt er dan geen verband meer gelegd met jouw verlies. Je denkt immers dat deze rouw al naar de achtergrond is geschoven? Dit is het moment waarop jouw lichaam begint te protesteren. Ik som hieronder een aantal bekende klachten op. Misschien herken je er een of meerdere.

• Verhoogde spierspanning

  Je zit rustig televisie te kijken en ineens merk je dat je enorm gespannen bent. Je schouders zitten hoog, je nek wordt stijf. Of je merkt dat je met samengebalde vuisten zit. De nagels drukken in je handpalmen. Dit is een teken van een verhoogd stressniveau.

• Een gejaagd gevoel

  Je voelt je onrustig, bijna zenuwachtig. Bij langdurige stress kun je afvallen, maar ook juist aankomen door een verhoogd cortisolniveau.

• Pijn

  Stress gaat vaak naar jouw zwakke plek. Had je al last van je rug of knie? Dan kunnen deze klachten toenemen. Ook kunnen nieuwe klachten ontstaan, zoals spanningshoofdpijn.

• Emotionaliteit

  Door jouw verlies raakt je lichaam uit balans. Je kunt ineens veel emotioneler reageren dan je gewend bent. Dat kan vervreemdend voelen, omdat je jezelf zo niet kent.

• Burn-out

  Als je signalen blijft negeren, zoals slapeloosheid, irritatie en vermoeidheid, kom je in de reserves van je lichaam terecht. Ga je dan nog door, dan kun je in een burn-out belanden.

• Slapeloosheid

  ’s Nachts komen gebeurtenissen vaak terug. In je hoofd of via nachtmerries. Daardoor begin je vermoeid aan de dag en wordt functioneren steeds zwaarder.

• Depressie

  Onverwerkte rouw kan je in een neerwaartse spiraal brengen. Je verliest ritme, motivatie en levenslust. Opstaan wordt moeilijk, laat staan iets ondernemen.

  • Herken de klachten en zoek eerst uit of er een lichamelijke oorzaak is.
  • Erken dat die klachten te maken hebben met rouw.
  • Ga aan de slag met het verwerken van jouw verlies. Neem de tijd voor jouw rouwproces.
  • Geef jouw verlies een plekje en een betekenis.

Wat ik in mijn praktijk zie bij rouw en lichamelijke klachten

Ik merk in mijn praktijk dat mensen vaak denken dat ze hun verlies al verwerkt hebben. Ze hebben het leven weer opgepakt. Ze werken weer, spreken af met vrienden en proberen door te gaan.

En toch… klopt er iets niet.

Ik spreek regelmatig mensen die zeggen: “Ik snap het niet, het is al een tijd geleden.” Maar ondertussen hebben ze last van spanning in hun lichaam, slecht slapen of een constant opgejaagd gevoel.

Wat er dan vaak gebeurt, is dat de rouw niet echt verwerkt is, maar op de achtergrond is geraakt. Het lijkt weg, maar het zit er nog. En het lichaam begint dan te spreken. Ik zie mensen die zichzelf steeds verder voorbijlopen. Die doorgaan, doorgaan, doorgaan. Tot het lichaam een grens trekt. En dan komt de vraag pas echt binnen: “Waar komt dit vandaan?”

Vaak is het antwoord pijnlijk simpel: het verlies heeft nooit echt de ruimte gekregen.

Waarom rouw zich vastzet in je lichaam

Rouw is niet alleen iets van je hoofd. Het zit ook in je lichaam. Wanneer je jouw gevoel niet toelaat, zoekt het een andere weg. Ik zie het als een soort opgeslagen spanning. Alles wat je niet verwerkt, draag je met je mee. En je lichaam houdt dat vast. Dat kan zich uiten in spanning, vermoeidheid, pijn of onrust. Niet omdat je lichaam ‘stuk’ is, maar juist omdat het je iets probeert te vertellen. Je lichaam liegt niet. Het laat zien wat jij misschien nog niet onder ogen wilt zien.

Wat kun je doen als je deze klachten herkent?

Als je jezelf herkent in deze klachten, is het belangrijk dat je niet alleen naar de symptomen kijkt, maar naar wat eronder ligt. Je hoeft het niet meteen op te lossen. Maar je mag wel beginnen met stilstaan. Sta stil bij wat je verloren bent. Geef ruimte aan jouw gevoel, ook als dat ongemakkelijk is. Neem jouw lichaam serieus en luister naar de signalen. Zoek hulp als je merkt dat je er zelf niet uitkomt.

Rouw vraagt geen snelheid. Het vraagt aandacht. En misschien is dat wel de belangrijkste vraag die je jezelf kunt stellen: Geef ik mijn verlies echt de ruimte?

Veelgestelde vragen – FAQ

Hier tref je enkele veelgestelde vragen.

Hoe weet ik of mijn klachten door rouw komen?

Ik merk dat mensen dit vaak lastig vinden. Als jouw klachten zijn ontstaan na een verlies en blijven terugkomen zonder duidelijke medische oorzaak, is de kans groot dat rouw een rol speelt.

Hoe lang duurt een rouwproces?

Rouw kent geen vaste tijd. Ik zie in mijn praktijk dat het voor iedereen anders is. Het gaat er niet om hoe lang het duurt, maar of je jouw rouw de ruimte geeft.

Is het normaal dat mijn gedrag verandert door rouw?

Ja, dat is heel normaal. Rouw raakt je diep en kan invloed hebben op hoe je denkt, voelt en reageert. Belangrijk is dat het niet vast blijft zitten.

Wat als ik mijn rouw heb weggedrukt?

Dan komt het vaak later alsnog terug. Soms via lichamelijke klachten of gedrag. Je kunt alsnog met jouw rouw aan de slag. Het is nooit te laat.

Wanneer moet ik hulp zoeken bij rouw?

Als je merkt dat je vastloopt, klachten blijven aanhouden of je jezelf kwijtraakt, is het verstandig om hulp te zoeken. Je hoeft het niet alleen te doen.