Zoeken naar goedkeuring in je relatie
Bij autonomie in relaties gaat het erom dat je verbonden kunt zijn met jouw partner en tegelijkertijd jezelf blijft. Dat wordt moeilijker wanneer je voortdurend goedkeuring nodig hebt van de ander. Moet jouw partner steeds bevestigen dat je het goed doet, dat je niet tekortschiet, dat jouw keuzes verstandig zijn of dat je er gewoon mag zijn? Dan kan de waardering van jouw partner steeds bepalender worden voor hoe jij naar jezelf kijkt.
Wanneer zoek je goedkeuring bij je partner?
Wanneer je sterk gericht bent op de goedkeuring van jouw partner, kan dat op allerlei kleine momenten zichtbaar worden. Misschien wil je voortdurend weten of de ander jouw keuze verstandig vindt of merk je dat jouw enthousiasme snel verdwijnt wanneer jouw partner iets minder interessant vindt. Je kunt bijvoorbeeld behoefte hebben aan bevestiging:
- Dat het goed is wat je doet.
- Dat jouw interesses er mogen zijn.
- Dat je enthousiast mag zijn over iets wat jij belangrijk vindt.
- Dat je goed genoeg bent als mens.
- Dat je er goed genoeg uitziet.
- Dat je met de juiste dingen bezig bent.
- Dat de kleding die je hebt gekocht mooi is.
- Dat jouw schoenen inderdaad bij die broek passen.
- Dat de opleiding die je wilt volgen een goede keuze is.
Op zichzelf is er niets vreemds aan waardering of belangstelling van jouw partner. Het wordt iets anders wanneer je die bevestiging nodig hebt om jouw eigen keuze, gevoel of enthousiasme serieus te kunnen nemen.
Angelique: permissie vragen om wie ik ben
Ik moet denken aan Angelique. Ze zei: ‘Ik maak mezelf ondergeschikt in mijn relatie. Als hij niet zo geïnteresseerd is in bepaalde dingen, dan meen ik dat ik het niet goed doe. Als hij niet zo enthousiast is over een bepaald onderwerp, dan haak ik af. Sterker nog: ik keur mezelf af. Ik vergeet in te checken bij mezelf en ga leven in mijn hoofd.’
Wat Angelique beschrijft, gaat verder dan graag waardering krijgen. De reactie van haar partner wordt als het ware een maatstaf voor haar eigen reactie. Is hij enthousiast, dan mag zij enthousiast zijn. Is hij dat niet, dan begint zij te twijfelen aan zichzelf. Daarmee geeft ze ongemerkt een deel van haar eigen regie uit handen.
Wat is er verkeerd aan behoefte aan goedkeuring?
Voor mij is er niets verkeerd aan de behoefte om gezien, gewaardeerd of bevestigd te worden. Dat zijn menselijke behoeften en binnen een partnerrelatie wil je natuurlijk ervaren dat de ander jou ziet en waardeert. De vraag is vooral hoeveel jouw eigenwaarde ervan afhankelijk wordt.
Wanneer je afhankelijk wordt van de goedkeuring van jouw partner, kan het steeds moeilijker worden om zelf te bepalen wat jij vindt, voelt of wilt. Je voelt je zeker wanneer de ander jou bevestigt en gaat aan jezelf twijfelen wanneer die bevestiging uitblijft. Autonomie betekent juist dat de mening van jouw partner belangrijk voor je mag zijn zonder dat die mening bepaalt wat jij over jezelf moet vinden.
Tekortschieten en schuldgevoel
Tekortschieten en schuldgevoel kunnen dicht bij elkaar liggen. Angelique vertelde: ‘Ik voel me vaak tekortschieten.’ Toen ik vroeg waar dat vandaan kwam, zei ze: ‘Ik ben behaagziek in zeer ernstige vorm. Altijd moet ik de ander behagen en pleasen. En als de ander zich niet goed voelt, betrek ik dat op mezelf. Ik meen dat ik dan tekortschiet en dan voel ik me schuldig.’
Wanneer je dit patroon herkent, kun je gemakkelijk verantwoordelijkheid nemen voor gevoelens die eigenlijk bij jouw partner horen. Is de ander teleurgesteld, stil, boos of gespannen, dan vraag je je meteen af wat jij fout hebt gedaan. Je probeert de sfeer te herstellen, de ander tevreden te stellen of jouw gedrag aan te passen. Zo kan de behoefte aan goedkeuring samengaan met pleasen en een groot verantwoordelijkheidsgevoel voor het welzijn van jouw partner.
Steeds afstemmen op de ander
Wanneer de reactie van jouw partner steeds leidend wordt, kan jouw aandacht voortdurend naar buiten gericht zijn. Wat vindt de ander hiervan? Hoe zal die reageren? Mag ik dit wel willen? Is dit verstandig? Vind ik dit eigenlijk nog wel leuk als mijn partner er niets mee heeft?
Daardoor kun je steeds minder goed voelen wat jij zelf nodig hebt of waar jouw eigen voorkeur ligt. Je stemt zo vaak af op de ander dat het moeilijk wordt om eerst bij jezelf na te gaan wat jij vindt. De paradox is dat je misschien heel gericht bent op de relatie, maar ondertussen steeds minder van jezelf in die relatie inbrengt.
Eigen behoeften serieus nemen
Wat hierboven beschreven staat, komt regelmatig voor in relaties. Je vervult jouw behoefte aan waardering dan vooral via de ander. Je teert op de aandacht en bevestiging die jouw partner geeft en kunt daar steeds afhankelijker van worden. Je past jouw gedrag zo aan dat de ander jou hopelijk ziet zoals jij graag gezien wilt worden.
Een belangrijke stap kan zijn dat je opnieuw leert inchecken bij jezelf. Wat vind ik eigenlijk? Waar heb ik behoefte aan? Wat geeft mij plezier? Welke keuze past bij mij? En kan ik mijn eigen antwoord serieus nemen wanneer mijn partner daar anders over denkt? Dat sluit aan bij het bredere thema persoonlijke behoeften.
Dat betekent niet dat je jouw partner niet meer raadpleegt of dat diens mening er niet toe doet. Autonomie betekent juist dat je in verbinding met de ander jouw eigen positie behoudt. Je kunt advies vragen, luisteren en rekening houden met de ander, terwijl je uiteindelijk ook zelf verantwoordelijkheid neemt voor jouw keuzes.
Van goedkeuring zoeken naar jezelf goedkeuren
De eyeopener komt soms wanneer je ontdekt dat je jarenlang hebt geprobeerd via jouw partner iets te ontvangen wat je jezelf nauwelijks gaf. Je wilde dat de ander jou zag, terwijl je zelf aan jezelf voorbijging. Je wilde dat de ander jouw keuzes serieus nam, terwijl je jouw eigen keuzes voortdurend in twijfel trok. Je wilde horen dat je goed genoeg was, terwijl je jezelf gemakkelijk afkeurde.
Daar ligt ook een ontwikkelvraag. Kun je jezelf leren waarderen zonder voortdurend bewijs van buitenaf nodig te hebben? Kun je jouw enthousiasme serieus nemen wanneer de ander het niet deelt? Kun je een keuze maken die bij jou past zonder dat jouw partner die keuze eerst hoeft goed te keuren? De waardering van jouw partner blijft waardevol, maar wordt dan niet meer de enige bron waaruit jij jouw zekerheid haalt.
Wanneer goedkeuring zoeken overgaat in zelfverlies
Wanneer je jezelf langdurig aanpast aan wat jouw partner prettig, verstandig of wenselijk vindt, kan er meer gebeuren dan alleen onzekerheid. Je kunt steeds meer van jouw eigen voorkeuren, interesses, behoeften en keuzes opzijzetten. Dan komt goedkeuring zoeken dicht bij jezelf verliezen in een relatie.
Dat gebeurt meestal niet ineens. Het kan beginnen met kleine aanpassingen die op zichzelf heel normaal lijken. Je gaat ergens niet meer heen omdat jouw partner het niets vindt. Je praat minder over een interesse omdat de ander er nooit enthousiast op reageert. Je maakt een keuze niet omdat je bang bent dat jouw partner die onverstandig vindt. Wanneer zulke aanpassingen zich opstapelen, kan uiteindelijk de vraag ontstaan: wat wil ik eigenlijk zelf nog?
Goedkeuring en persoonlijke ontwikkeling
Wanneer je veel goedkeuring zoekt bij jouw partner, is het gemakkelijk om vooral naar de reactie van de ander te kijken. Maar voor jouw persoonlijke ontwikkeling is een andere vraag minstens zo belangrijk: wat gebeurt er in mij wanneer die goedkeuring uitblijft? Word ik onzeker? Keur ik mezelf af? Voel ik me schuldig? Pas ik mezelf onmiddellijk aan? Of durf ik bij mijn eigen mening, behoefte of keuze te blijven?
Daarmee wordt goedkeuring zoeken een vraagstuk over autonomie, eigenwaarde, behoeften en verantwoordelijkheid. Het doel is niet dat je ongevoelig wordt voor wat jouw partner vindt. Het gaat erom dat je verbonden kunt blijven met de ander zonder jezelf afhankelijk te maken van diens voortdurende bevestiging.
Persoonlijke ontwikkeling in het dagelijks leven
De behoefte aan goedkeuring kan veel zichtbaar maken over hoe jij naar jezelf kijkt en hoe je jouw plaats inneemt in een relatie. Misschien ontdek je dat je snel aan jezelf twijfelt wanneer jouw partner een andere mening heeft, dat je gemakkelijk verantwoordelijkheid neemt voor het humeur van de ander of dat je jouw eigen wensen pas serieus neemt wanneer iemand anders bevestigt dat ze goed zijn.
Persoonlijke ontwikkeling helpt je om zulke patronen beter te herkennen. Je kunt onderzoeken waar jouw behoefte aan bevestiging vandaan komt, wat er gebeurt wanneer je geen goedkeuring krijgt en hoe je jouw eigen behoeften, gevoelens en keuzes serieuzer kunt nemen. Daarbij gaat het niet om afstand nemen van jouw partner. Het gaat erom dat je verbonden blijft zonder jezelf voortdurend afhankelijk te maken van wat de ander van jou vindt.
Wanneer je steeds beter leert onderscheiden wat van jou is en wat van de ander is, ontstaat er meer ruimte om vanuit jezelf te kiezen. Je kunt waardering ontvangen zonder ervan afhankelijk te worden, rekening houden met jouw partner zonder jezelf steeds weg te cijferen en luisteren naar de ander zonder jouw eigen stem kwijt te raken. Die ontwikkeling kan niet alleen in jouw relatie verschil maken, maar ook in familie, vriendschappen en andere situaties waarin je behoefte hebt aan waardering of bevestiging.
Binnen persoonlijke ontwikkeling vind je meer thema's over autonomie, behoeften, zelfreflectie, grenzen en andere patronen die kunnen helpen om jezelf beter te leren kennen en bewuster keuzes te maken in jouw dagelijks leven.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 13-07-2020
Laatst bijgewerkt: 7 september 2026.
