home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / doelgericht

Doelgericht als kernkwaliteit

Ben jij doelgericht? Dan steven je recht op jouw doel af. Je maakt niet onnodig allerlei omwegen, maar richt jouw aandacht op datgene wat je wilt bereiken. Je werkt efficiënt, laat je niet gemakkelijk afleiden en probeert geen tijd, energie of aandacht te verspillen aan zaken die weinig bijdragen aan het gewenste eindresultaat.

Niet afgeleid door zijpaden

Doelgericht werken vraagt keuzes en prioriteiten. Niet afgeleid worden betekent dat je je niet laat leiden door zaken die niets of te weinig van doen hebben met het gewenste eindresultaat of de gewenste doelstellingen. Je houdt jouw concentratie op het doel en voorkomt dat iedere interessante zijweg automatisch een nieuwe hoofdweg wordt.

Niet afgeleid door tegenslagen

Soms zit het tegen of nog vaker: soms lijkt het tegen te zitten. De doelen die je gesteld hebt, lijken niet bereikt te worden. Teleurstelling kan ontstaan bij jouw team, bij jouw medewerkers wanneer je leidinggevende bent of natuurlijk bij jezelf. Juist dan is het zaak om de focus scherp te houden op het eindresultaat en je niet volledig mee te laten sleuren in het negatieve.

Niet afgeleid door tegenwerking

Ieder die doelen heeft en deze wil bereiken, ondervindt weleens tegenwerking. Tenminste, dat lijkt vaak zo. Als je het doel niet had gesteld, had je iets misschien ook niet als tegenwerking ervaren. De kunst is om doelgericht met jouw doelstelling en eindresultaat bezig te blijven en je niet door iedere weerstand van jouw koers te laten brengen.

Niet afgeleid door tijdverspillers

Tijdverspillers zijn er genoeg en soms hebben ze zelfs een functie. Je hebt immers ook ontspanning nodig om balans te houden tussen inspanning en ontspanning. Maar ken je jouw eigen tijdverspillers? En weet je welke tijdverspillers binnen jouw team of organisatie voortdurend aandacht wegtrekken van wat werkelijk gedaan moet worden?

Niet afgeleid door energieverspillers

Naast tijdverspillers zijn er ook tal van energieverspillers die jou kunnen afleiden van jouw doelstelling. Wanneer je doelgericht werkt, weet je bij voorkeur waar jouw energie weglekt en waar je die juist voor nodig hebt. Je probeert jouw energie zo in te zetten dat de zaken die werkelijk bijdragen aan het gewenste resultaat voldoende aandacht krijgen.

Doelgericht zijn betekent keuzes maken

Als alles belangrijk is, is er eigenlijk niets belangrijk. Doelgericht werken vraagt daarom dat je keuzes maakt. Wat draagt werkelijk bij aan het doel? Wat moet eerst? Wat kan wachten? En wat lijkt misschien interessant of urgent, maar brengt jou nauwelijks dichter bij het gewenste resultaat? Soms betekent doelgerichtheid daarom ook dat je nee zegt tegen een verzoek, activiteit of idee. Niet omdat het waardeloos is, maar omdat je op dit moment iets anders hebt gekozen.

Dat is ook waarom prioriteren zo belangrijk is. Je kunt niet iedere kans pakken, iedere vraag beantwoorden en ieder zijpad onderzoeken zonder dat dit gevolgen heeft voor jouw oorspronkelijke doelstelling. Doelgericht zijn betekent dus niet alleen weten wat je wilt bereiken. Het betekent ook bereid zijn om daar consequent aandacht, tijd en energie voor vrij te maken.

Doelgericht of resultaatgericht: is er verschil?

De vraag wordt vaker gesteld of er verschil is tussen doelgericht en resultaatgericht. Ik ben voorzichtig om daar een grote theoretische vocabulairediscussie van te maken, want daar schiet je weinig mee op. Maar wanneer je toch onderscheid wilt maken, kun je een gewenst eindresultaat opdelen in doelen en subdoelen.

Stel dat je verkoper bent en jouw gewenste eindresultaat is dat je tweehonderd auto’s per jaar verkoopt. Dan kan jouw doel bijvoorbeeld zijn om gemiddeld vier auto’s per week te verkopen. Het resultaat zegt dan iets over waar je uiteindelijk wilt uitkomen en de doelen helpen je om daar gericht naartoe te werken.

Wanneer wordt doelgerichtheid een valkuil?

Kun je ook te doelgericht zijn? Jazeker. Waar focus jou normaal helpt om koers te houden, kan dezelfde focus doorschieten. Je wilt dan misschien zo graag jouw doel bereiken dat er steeds minder ruimte is voor wat onderweg gebeurt. Je kunt ongeduldig worden, gaan drammen, rechtlijnig worden of alleen nog oog hebben voor het eindresultaat.

Als jouw doel is om een berg te beklimmen, kan het bijvoorbeeld gebeuren dat je zo sterk met de top bezig bent dat je onderweg vergeet om je heen te kijken en nauwelijks meer geniet van de weg ernaartoe. Het doel is bereikt, maar misschien heb je onderweg belangrijke signalen, ervaringen of mensen gemist.

Focus houden is iets anders dan tunnelvisie ontwikkelen

Focus is nodig wanneer je doelgericht wilt werken. Maar focus betekent niet dat alles buiten jouw oorspronkelijke route onbelangrijk is. Wanneer jouw blik zo vernauwt dat je alleen nog ziet wat jouw bestaande doel of overtuiging bevestigt, kan er tunnelvisie als valkuil ontstaan. Je blijft dan wel heel gericht kijken, maar jouw gezichtsveld is te smal geworden.

Een andere valkuil is kortzichtig gaan handelen. Je kijkt dan zo sterk naar het directe doel of resultaat dat je onvoldoende oog houdt voor bredere of langere termijngevolgen. Goed doelgericht werken vraagt daarom twee bewegingen tegelijk: koers houden én blijven waarnemen wat er onderweg verandert.

Is doelgericht zijn voor jou een uitdaging?

Laat je je gemakkelijk afleiden? Begin je met een duidelijke bedoeling, maar merk je dat jouw dag uiteindelijk vooral wordt bepaald door wat er toevallig voorbijkomt? Spring je gemakkelijk van het ene naar het andere onderwerp of vind je het lastig om ergens naartoe te werken totdat het werkelijk klaar is? Dan kan doelgerichtheid voor jou juist een uitdaging zijn.

Vraag jezelf dan wat vaker af: wat wil ik eigenlijk bereiken? Wat draagt daar vandaag werkelijk aan bij? En wat laat ik bewust liggen? Je hoeft niet star te worden of ieder spontaan idee af te wijzen. Doelgerichtheid ontwikkelen betekent vooral dat jij opnieuw leert kiezen waar je jouw aandacht op richt in plaats van dat alles wat voorbijkomt automatisch jouw aandacht krijgt.

Waar kun je je aan ergeren als je doelgericht bent?

Wanneer doelgerichtheid sterk bij jou past, kun je je ergeren aan mensen die alle kanten opgaan, voortdurend nieuwe zijpaden bedenken of weinig gevoel voor prioriteiten lijken te hebben. Je ziet misschien dat een gesprek alweer afdwaalt en denkt: waar waren we eigenlijk mee bezig? Ook besluiteloosheid, getreuzel of steeds opnieuw van richting veranderen kan je irriteren. Tegelijk zit daar jouw spiegel. Een zijpad is niet altijd verspilling en een veranderde koers is niet automatisch gebrek aan doelgerichtheid. Soms komt er onderweg informatie bij waardoor het juist verstandig is om het oorspronkelijke plan bij te stellen.

Welke ontwikkeldoelen passen bij doelgericht zijn?

De kunst is om jouw focus te behouden zonder dat het doel jouw blik vernauwt. Deze drie ontwikkeldoelen kunnen daarbij passen:

• Jouw focus bewust blijven richten op wat werkelijk bijdraagt aan het gewenste resultaat.
• Hoofd- en bijzaken beter onderscheiden, zodat niet alles dezelfde prioriteit krijgt.
• Jouw concentratie beter bewaken zonder relevante signalen uit jouw omgeving uit het oog te verliezen.

Veelgestelde vragen

Doelgerichtheid lijkt op het eerste gezicht eenvoudig: je stelt een doel en gaat erop af. In de praktijk ontstaan er toch vragen over hoe deze kwaliteit werkt en wanneer zij nuttig is.

Moet een doel altijd heel concreet zijn?

Een doel moet voldoende duidelijk zijn om richting te geven. Wanneer je zelf niet weet wat je wilt bereiken, wordt het moeilijk om te beoordelen welke acties eraan bijdragen. Dat betekent niet dat ieder doel tot achter de komma vastgelegd hoeft te zijn. De mate van concreetheid hangt ook af van het soort doel en de situatie.

Kun je doelgericht zijn en toch jouw plan aanpassen?

Jazeker. Doelgericht zijn betekent niet dat je koste wat kost vasthoudt aan een eenmaal gekozen route. Wanneer nieuwe informatie laat zien dat een andere aanpak beter werkt, kun je jouw route veranderen terwijl het uiteindelijke doel nog steeds hetzelfde blijft.

Is doelgerichtheid alleen belangrijk op het werk?

Nee. Ook privé kun je doelgericht zijn. Denk aan een opleiding afronden, sparen voor iets wat je belangrijk vindt, werken aan jouw gezondheid of een persoonlijk plan uitvoeren. De kwaliteit zegt vooral iets over de manier waarop jij naar een gewenst eindpunt toewerkt.

Kan een doelgerichte persoon ook ontspannen?

Natuurlijk. Ontspanning hoeft geen tijdverspilling te zijn. Rust kan juist nodig zijn om jouw energie op peil te houden. Het wordt pas lastig wanneer activiteiten die nauwelijks iets bijdragen voortdurend de tijd innemen die je eigenlijk voor jouw prioriteiten nodig hebt.

Wat doe je wanneer een doel niet meer haalbaar blijkt?

Dan helpt het om opnieuw te kijken naar het doel, de omstandigheden en de gekozen route. Soms moet je jouw aanpak veranderen en soms moet je erkennen dat een doel moet worden aangepast of losgelaten. Doelgericht zijn betekent niet dat je blind moet blijven doorlopen wanneer de werkelijkheid inmiddels veranderd is.