home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / denker / teveel denken

Te veel denken en te weinig doen: zit je vast in je hoofd?

Denk jij te veel? Zit je vaak in je hoofd? Is het een valkuil dat je te veel denkt en te weinig doet? Kom je moeilijk in actie? Kun je jezelf moeilijk aanzetten om daadwerkelijk in beweging te komen? Weet jij hoe dat komt? Wanneer jij van nature een denker bent, ligt daar een prachtige kwaliteit. Maar je kunt ook zo lang blijven denken dat het doen uit beeld raakt.

In dit artikel ga ik in op de valkuil van te veel denken en te weinig doen. Herken jij je daarin? Lees dan eerst het artikel. Het kan een begin zijn om toch in beweging te komen.

Soorten denkers

Ik beschrijf diverse denkers. Er zijn creatieve denkers, toekomstdenkers, doordenkers, buikdenkers en strategische denkers. Niet iedere denker denkt dus op dezelfde manier. De een analyseert, de ander ziet mogelijkheden en weer een ander denkt vooral vooruit.

Waar het om gaat, is dat denken jouw kracht kan zijn. Je hoeft dus niet opeens iemand te worden die zonder nadenken overal op afstormt. Maar iedere denker komt op een bepaald moment voor dezelfde vraag te staan: wat ga je met jouw gedachten doen?

Wat is het verschil tussen goed nadenken en te veel denken?

Goed nadenken helpt je verder. Je onderzoekt, analyseert, weegt af en komt uiteindelijk tot een conclusie of beslissing. Het denken heeft dan een functie. Het helpt je om iets beter te begrijpen of om een volgende stap te bepalen.

Te veel denken ontstaat wanneer het nadenken zichzelf in stand houdt. Nog een analyse. Nog een mogelijkheid. Nog eens overwegen of je werkelijk alles hebt meegenomen. Je denkt wel verder, maar je komt niet verder. Dan is denken niet meer de voorbereiding op handelen maar een vervanging van handelen geworden.

Daar ligt voor mij de grens. Een denker mag uitgebreid nadenken. Dat hoort bij jou. Maar uiteindelijk moet jouw gedachte ergens landen. Anders blijft de motor draaien terwijl je auto gewoon op dezelfde plek staat.

Wanneer wordt denken een valkuil?

Te veel denken kan dus een valkuil zijn van jouw kwaliteit als denker. De valkuil is de doorgeslagen variant van een prachtige kwaliteit waarover jij beschikt. Je moet alleen balans houden tussen denken en doen. Jouw denkkracht wordt pas op de juiste manier ontwikkeld door het DOEN te ervaren.

Want je kunt vooraf heel veel bedenken, maar pas tijdens het doen ontdek je wat werkelijk werkt. Dan komt er informatie bij die je vanuit jouw stoel, bureau of hoofd nooit had kunnen verzamelen.

Denken als veilige haven

Nu ga ik verdiepen op het onderwerp: te veel denken en te weinig doen. Dat kan voortkomen uit de kwaliteit van de denker zoals ik hiervoor aangaf. Maar er kan ook iets anders zijn. Meestal voelt de denker zich het meest veilig in zijn hoofd. Daar ben je bekend mee. In je hoofd zit je hoog en droog. Daar loop je weinig risico's.

Lees ook wat ik schrijf over in je hoofd leven. Al die praktische mensen die het over DOEN hebben, kunnen tegen jou niet op. Want je hebt vast een analyse, een model, een theorie of beschouwing waaruit blijkt dat het anders is. Maar ondertussen heb je nog steeds niets gedaan.

Wanneer wordt denken een vlucht voor voelen en ervaren?

Soms is denken niet alleen jouw kracht maar ook jouw vluchtweg. Denken is bekend terrein. Je kunt beschouwen, verklaren en analyseren zonder dat je meteen hoeft te ervaren wat er gebeurt wanneer je werkelijk een stap zet.

DOEN leidt tot onzekerheid en geeft jou gevoelens van twijfel. Je weet vooraf niet precies wat de uitkomst is. Misschien lukt het niet. Misschien blijkt jouw analyse niet helemaal te kloppen. Misschien moet je onderweg bijstellen. En juist dat kun je vanuit jouw hoofd niet volledig beheersen.

Soms is denken daarom een vlucht. Wegkruipen voor voelen en ervaren. Je kunt eindeloos nadenken over wat je zou kunnen doen, terwijl de werkelijke ontwikkeling pas begint op het moment dat je het daadwerkelijk probeert.

Gedachten zitten een voet te hoog!

Vroeger zei men vaak: het zit een voet te hoog. Je hebt wel gedacht en misschien klopt het ook nog, maar je hebt nog niet ervaren! Wanneer je blijft beschouwen, ben je als het ware de voetballer die op de tribune naar zijn eigen wedstrijd kijkt. Maar het leidt tot niets, je gaat niet scoren vanaf de tribune.

Je kunt vanaf die tribune uitstekend zien hoe het spel gespeeld zou moeten worden. Je kunt analyseren waar de ruimte ligt, welke speler verkeerd staat en hoe je het doelpunt zou kunnen maken. Alleen moet je voor dat doelpunt uiteindelijk wel het veld op.

Wat zijn de gevolgen van te veel denken en te weinig doen?

Een gevolg kan zijn dat je veel ideeën hebt maar ze gaan nooit de landingsbaan op. Anderen zouden van jou kunnen zeggen dat je een dagdromer bent. Soms zijn denkers onpraktisch ingesteld. En dat is een extra belemmering om te gaan doen.

Er ontstaat bovendien gemakkelijk een cirkel. Je doet weinig omdat je eerst meer zekerheid wilt. Omdat je weinig doet, krijg je weinig nieuwe ervaringen. Omdat die ervaringen ontbreken, blijf je opnieuw nadenken over wat er zou kunnen gebeuren. Zo probeer je vanuit jouw hoofd informatie te verkrijgen die je alleen door ervaring kunt krijgen.

Daarmee kan ook frustratie ontstaan. Je weet misschien heel goed wat je wilt, hebt allerlei mogelijkheden bedacht en kunt precies uitleggen wat er nodig is. Alleen zie je nog weinig resultaat omdat jouw gedachten niet in handelen worden omgezet.

Hoe zet je jouw gedachten om in actie?

Door niet te wachten tot je uitgedacht bent. Dat moment komt misschien helemaal niet. Er is bijna altijd nog iets wat je kunt onderzoeken, bedenken of analyseren. De kunst is om ergens een grens te trekken en te zeggen: ik weet genoeg om de eerste stap te zetten.

Maak die stap niet groter dan nodig. Je hoeft niet jouw hele plan ineens uit te voeren. Probeer iets. Ervaar wat er gebeurt. Kijk daarna opnieuw. Dan gebruik je jouw denken juist heel sterk, want je combineert jouw analyse met informatie uit de praktijk.

Dat is iets anders dan zomaar wat doen. Denken en doen hoeven geen tegenpolen te zijn. Eerst nadenken, vervolgens ervaren en daarna opnieuw nadenken kan juist een uitstekende manier van leren zijn. Alleen moet die middelste stap er wel tussen zitten.

Leer jouw kracht benutten door te ervaren!

Je kunt de vicieuze cirkel doorbreken. Wees de beste denker die je maar kunt zijn. Maar zet jezelf aan tot actie en kom in beweging. Dan ga je resultaat krijgen zoals je niet eerder hebt meegemaakt.

Je hoeft jouw denkkracht dus niet af te leren. Gebruik die kracht om richting te bepalen, mogelijkheden te onderzoeken en ervaringen te begrijpen. Maar blijf niet op de tribune zitten. Ga het veld op. Pas dan ontdek je wat jouw gedachten in de praktijk waard zijn.

Ontwikkeldoelen wanneer je te veel denkt

• Leren herkennen wanneer nadenken je helpt en wanneer het vooral uitstel van handelen wordt.
• Jouw denkkracht combineren met doen, ervaren en onderweg bijstellen.
• In beweging leren komen zonder eerst volledige zekerheid over de uitkomst te verlangen.

Veelgestelde vragen over te veel denken en te weinig doen

Veel nadenken hoeft helemaal geen probleem te zijn. Denken kan juist een enorme kracht zijn. Het wordt lastig wanneer je analyse, overwegingen en gedachten ervoor zorgen dat ervaring en actie steeds worden uitgesteld.

Wanneer denk je te veel?

Je denkt te veel wanneer jouw denken je niet meer verder helpt maar je juist op dezelfde plek houdt. Je blijft analyseren, overwegen of verklaren zonder dat er een beslissing, ervaring of concrete stap volgt.

Is veel nadenken een slechte eigenschap?

Nee. Denkkracht is een kwaliteit. Je kunt logisch redeneren, complexe vraagstukken doorgronden en zorgvuldig conclusies trekken. De valkuil ontstaat wanneer jouw denken doorschiet en het doen voortdurend wordt uitgesteld.

Waarom blijf je zo gemakkelijk in je hoofd zitten?

Omdat jouw hoofd vertrouwd terrein is. Daar kun je nadenken zonder meteen de onzekerheid van het doen te ervaren. In jouw hoofd zit je hoog en droog. Zodra je gaat handelen, weet je niet meer precies hoe alles zal verlopen.

Waarom helpt nog meer nadenken soms niet?

Omdat bepaalde informatie alleen door ervaring ontstaat. Je kunt een situatie uitgebreid analyseren, maar je weet pas wat er werkelijk gebeurt wanneer je iets probeert. Denken kan ervaring voorbereiden maar niet vervangen.

Moet een denker gewoon meer gaan doen?

Je hoeft niet zonder nadenken in actie te komen. Gebruik jouw denkkracht vooral. Maar zorg dat er na het denken ook een moment van doen en ervaren komt. Daarna kun je met die nieuwe ervaring weer verder denken.