home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / ad rem

Ad rem is een kernkwaliteit

Ad rem zijn is een van jouw kernkwaliteiten als het bijzonder bij jou past, alsof het in jouw genen zit opgesloten. In dit artikel ga ik in op de kwaliteit ad rem en bijbehorende valkuilen.

Ad rem is meer dan snel reageren

Bij ad rem denk je al snel aan iemand die onmiddellijk een antwoord klaar heeft. Maar snelheid alleen maakt je nog niet ad rem. Het antwoord moet ook ergens op slaan. Het moet raak zijn, ter zake doen en passen bij wat er op dat moment wordt gezegd of gevraagd.

Daar zit voor mij een belangrijk verschil. Je kunt heel snel reageren en toch de plank misslaan. Wie ad rem is, schakelt niet alleen snel maar weet die snelheid ook te verbinden aan een treffend antwoord. Soms is dat scherp, soms geestig en soms heel eenvoudig. Maar het raakt wel de zaak waar het op dat moment over gaat.

Introvert of extravert

Volgens mij past de kwaliteit ad rem zijn vooral bij extraverte mensen. Vind jij dat ook? Dat sluit aan bij de vraag of je door training of coaching meer ad rem kunt worden. Mensen willen dat graag, vooral als ze wat geslotener of introverter zijn en moeite hebben om direct te reageren op anderen. Natuurlijk helpt training en coaching om wat sneller te reageren. Maar ad rem zijn vraagt meer dan communicatieve vaardigheden. Wanneer je ad rem bent, kun je snel schakelen en ben je doortastend en slagvaardig. Bovendien beschik je over een ruime vocabulaire.

Wanneer je niet ad rem bent, reageer je vooral secundair. Dat betekent dat je meer tijd nodig hebt om een antwoord te geven. Is dat erg? Nee, je moet vooral doen wat bij jou past.

Ad rem, gevat of grappig: wat is het verschil?

Ad rem zijn kan heel goed samengaan met gevatheid en humor, maar het is niet hetzelfde. Een grappige reactie kan vooral bedoeld zijn om mensen aan het lachen te maken. Een gevat antwoord is vaak slim of geestig. Bij ad rem komt daar iets bij: jouw antwoord moet ook passen bij de zaak die op dat moment aan de orde is.

Je hoeft dus niet de komiek van het gezelschap te zijn om ad rem te zijn. Soms is een korte, rake constatering veel meer ad rem dan een grappige opmerking. En andersom kan een geestige reactie heel leuk zijn, terwijl die inhoudelijk weinig met de kwestie te maken heeft.

De valkuil

Valkuilen zijn de doorgeslagen variant van de kwaliteit ad rem. Die zijn er zeker:

• Te direct zijn in de communicatie.
• De ander beledigen door niet geestig te zijn, maar een ander voor schut te zetten.
• De ander onderuithalen door grof te zijn.
• De ander op een onbehoorlijke wijze van repliek dienen.
• Zo snedig zijn dat de ander gekleineerd wordt.

Wanneer wordt ad rem te scherp?

De kracht van ad rem zit juist in het snelle en rake antwoord. Maar daar zit ook meteen het risico. Omdat jij jouw antwoord al klaar hebt, kan de ander nauwelijks tijd krijgen om na te denken of te reageren. En omdat jouw woorden raak kunnen zijn, kunnen ze ook harder aankomen dan je misschien bedoelt.

Er is daarom verschil tussen iemand op een treffende manier van repliek dienen en iemand verbaal onderuithalen. Je hoeft jouw slagvaardigheid niet kwijt te raken. De vraag is vooral of jouw reactie nog past bij de situatie en of je respect houdt voor degene die tegenover je staat.

Irritatie en ergernis

Mensen die ad rem zijn, ergeren zich vaak wanneer het te lang duurt voor een ander antwoord heeft of wanneer de ander dichtklapt.

Welke ontwikkeldoelen passen bij ad rem zijn?

Het leerdoel is en blijft: respect houden voor de ander. Wel ad rem zijn, de slagvaardigheid niet verliezen, maar toch respect betrachten bij wat je zegt. Deze ontwikkeldoelen kunnen daarbij passen:

• Tactvol leren communiceren, zodat je jouw rake reactie kunt behouden zonder de ander onnodig te kwetsen.
• Herkennen wanneer je te direct communiceert, zodat snedig of slagvaardig reageren niet omslaat in hard of aanvallend communiceren.
• De ander blijven respecteren, ook wanneer jij jouw antwoord al klaar hebt en de ander meer tijd nodig heeft.

Vragen over ad rem zijn

Ad rem reageren heeft ook kanten die niet direct gaan over snelheid, scherpte of de valkuilen hierboven. Hieronder ga ik in op vijf aanvullende vragen die kunnen helpen om deze kwaliteit nog wat beter te plaatsen.

Kun je ad rem zijn zonder veel te praten?

Ja. Ad rem zijn zegt niet dat je voortdurend aan het woord moet zijn. Je kunt juist weinig zeggen en op het juiste moment met één rake opmerking komen. Het gaat dus niet om de hoeveelheid woorden, maar om wat je op het juiste moment weet te zeggen.

Kun je ook schriftelijk ad rem zijn?

Dat kan. Ook in een e-mail, bericht of schriftelijke discussie kun je snel en treffend reageren op wat er wordt gezegd. Het verschil is natuurlijk dat je bij schriftelijke communicatie meestal iets meer tijd hebt om jouw woorden te kiezen dan in een rechtstreeks gesprek.

Heeft ad rem zijn met intelligentie te maken?

Niet automatisch. Snel verbanden zien en woorden kunnen vinden kan helpen, maar ad rem zijn is daarmee nog niet hetzelfde als intelligent zijn. Het gaat om een specifieke manier van reageren waarbij snelheid, taal en het kunnen raken van de kern samenkomen.

Kun je ad rem zijn in een taal die niet jouw moedertaal is?

Dat kan, maar het kan lastiger zijn. Wanneer je woorden moet zoeken of eerst moet nadenken over de juiste formulering, verdwijnt een deel van de snelheid die bij ad rem reageren hoort. Naarmate je een taal beter beheerst, kan ook die spontaniteit gemakkelijker ontstaan.

Kan een ad-remreactie ook ontwapenend werken?

Jazeker. Een rake opmerking hoeft niet scherp of aanvallend te zijn. Soms kan een onverwachte, treffende reactie juist spanning uit een gesprek halen. Vooral wanneer er ook humor of relativeringsvermogen in zit, kan een ad-remreactie ervoor zorgen dat een gesprek weer wat lucht krijgt.