home / persoonlijke ontwikkeling / hoogbegaafd coaching / slimmer baas

Ben jij slimmer of intelligenter dan jouw leidinggevende?

Ben jij slimmer dan je baas? Merk je dat? Dat is niet altijd eenvoudig. Ten eerste wordt dat niet door iedere baas gewaardeerd. Je kunt zelfs een bedreiging zijn voor hem/haar. En ten tweede is het voor jou ook minder aantrekkelijk. Je wordt immers onvoldoende uitgedaagd.

Dit artikel schrijf ik in de serie over hoogbegaafdheid en problemen op het werk.

Wat doe je als jouw leidinggevende met jouw ideeën aan de haal gaat?

Karel (43) kwam bij me voor een coachingstraject. Hij is een zeer intelligente man en ik denk dat hij de creatieve geest van een uitvinder heeft. Op zijn technische ideeën werd soms zelfs patent aangevraagd. Hij merkte dat dit frictie gaf tussen hem en de manager. Enerzijds had de manager hem nodig vanwege zijn briljante ideeën. Anderzijds kon de manager hem niet uitstaan omdat Karel veel productiever, sneller, efficiënter en genialer was dan de manager.

Dus moest Karel de training persoonlijke ontwikkeling volgen. Tenminste, dat vond de manager. Volgens de leiding waren er allerlei negatieve aspecten bij Karel qua communicatie en attitude. Maar feitelijk komt het hierop neer: de manager kon niet uitstaan dat Karel zo briljant was. Soms ging de manager er met zijn ideeën vandoor. Dan presenteerde hij die in het managementteam alsof hij ze zelf bedacht had. En dat irriteerde Karel. Hij noemde dit: ‘pronken met mijn veren’.

Waarom is slimmer zijn dan je baas ingewikkeld?

Wanneer je slimmer bent dan je baas, kan dat leiden tot ingewikkelde situaties. Zelf heb ik 4 leidinggevenden gehad in mijn leven. De eerste was geniaal. Hij begreep wie ik was en wat ik kon. En hij gaf me vrijheid en ruimte. Hij bood kaders aan en voor de rest kon ik doen en laten wat ik wou.

De tweede was een aardige man en hij gaf me zeker de ruimte. Maar begrijpen wat ik voor ogen had, was voor hem moeilijk. De derde en de vierde leidinggevende hebben weinig anders gedaan dan proberen me in ’t gareel te krijgen, te beknotten, te controleren en te demotiveren. Dat gaf voor mij de doorslag om ondernemer te worden. Toen kwam ik in aanraking met een ander fenomeen. Werd ik vroeger soms geremd door mijn baas, als ondernemer werd ik soms geremd door mijn personeel. Lees ook mijn artikel over hoogbegaafdheid en ruzie met je leidinggevende.

Waarom kun je je onzeker voelen als je slimmer bent dan je baas?

Je kunt je wellicht soms rot voelen omdat je hiertegenaan loopt. Je wordt er misschien onzeker van. Want je wil verre van arrogant zijn, je wil niet de betweter uithangen en je voelt je zeker niet meer dan je baas. Daar gaat het niet om.

Toch kan het verschil in denksnelheid, inzicht of overzicht veel met je doen. Zeker wanneer jouw leidinggevende jouw ideeën niet begrijpt, jouw bijdrage onvoldoende waardeert of zichtbaar onzeker reageert. Je kunt dan aan jezelf gaan twijfelen, terwijl het probleem niet per se bij jou ligt.

Je merkt die onzekerheid bijvoorbeeld wanneer:

• Je jouw ideeën steeds voor je houdt, omdat je bang bent dat je te veel bent.
• Je jouw woorden voortdurend afweegt om niet arrogant over te komen.
• Je jezelf kleiner maakt om jouw leidinggevende niet onzeker te maken.
• Je gaat twijfelen aan jouw eigen waarneming, terwijl je vaak achteraf gelijk blijkt te hebben.
• Je je schuldig voelt omdat je sneller denkt of eerder een oplossing ziet.
• Je bang bent dat jouw leidinggevende jou als lastig, dominant of betweterig ziet.
• Je steeds meer bevestiging nodig hebt voordat je een idee durft uit te spreken.
• Je jouw eigen talent onvoldoende benut om conflicten of irritatie te voorkomen.

Dat kan op den duur veel energie kosten. Je bent dan niet alleen bezig met jouw werk, maar ook voortdurend met de vraag hoe jij overkomt en hoeveel van jezelf je kunt laten zien. Daardoor kun je steeds verder verwijderd raken van jouw natuurlijke manier van denken en werken.

Wat doe je als jouw leidinggevende jouw ideeën niet begrijpt?

Wanneer jouw leidinggevende jouw ideeën niet begrijpt, is de eerste reactie misschien dat je nog meer gaat uitleggen. Toch helpt meer informatie niet altijd. Soms wordt jouw verhaal juist ingewikkelder, omdat jij allerlei verbanden benoemt die voor jou vanzelfsprekend zijn, maar voor de ander nog niet zichtbaar zijn.

Begin daarom bij het probleem dat je wilt oplossen. Leg vervolgens uit welke gevolgen jij ziet en kom daarna pas met jouw voorstel. Op die manier neem je jouw leidinggevende stap voor stap mee in jouw gedachtegang.

Vraag ook waar jouw leidinggevende afhaakt. Misschien is jouw idee niet onduidelijk, maar ontbreekt er achtergrondinformatie. Misschien denkt jouw leidinggevende vanuit andere belangen, risico’s of verantwoordelijkheden. Door dat eerst te onderzoeken, voorkom je dat jij alleen maar harder gaat uitleggen.

Je hoeft jouw intelligentie niet te verbergen of jouw idee kleiner te maken. Wel helpt het om na te denken over timing, taal en de hoeveelheid informatie die de ander op dat moment nodig heeft. Goede communicatie betekent niet dat jij minder diep denkt. Het betekent dat je jouw gedachtegang zo overbrengt dat de ander jou kan volgen.

Lees ook mijn artikel over communicatie en hoogbegaafdheid.

Veelgestelde vragen - FAQ

Wanneer jij slimmer of sneller denkt dan jouw leidinggevende, kunnen er vragen ontstaan over communicatie, erkenning en jouw positie op het werk. Hieronder beantwoord ik zes veelgestelde vragen.

Hoe weet je of je slimmer bent dan jouw leidinggevende?

Dat merk je meestal niet aan één gesprek of één meningsverschil. Het wordt zichtbaarder wanneer jij structureel sneller verbanden legt, eerder risico’s overziet, verder vooruitdenkt en merkt dat jouw leidinggevende jouw gedachtegang regelmatig niet kan volgen.

Waarom voelt een leidinggevende zich soms bedreigd door een slimme medewerker?

Een leidinggevende kan onzeker worden wanneer een medewerker sneller denkt, betere ideeën heeft of veel invloed krijgt binnen een team. Dat hoeft niet altijd bewust te gebeuren. Het wordt vooral lastig wanneer die onzekerheid leidt tot controle, kleineren of het afremmen van initiatief.

Moet je jouw ideeën doseren wanneer jouw leidinggevende je niet kan volgen?

Doseren kan helpen, maar dat betekent niet dat jij jezelf kleiner moet maken. Breng jouw idee stap voor stap over, begin bij het probleem en geef de ander tijd om jouw redenering te volgen.

Wat doe je als jouw leidinggevende met jouw ideeën aan de haal gaat?

Maak duidelijk welke bijdrage jij hebt geleverd en leg belangrijke voorstellen en afspraken schriftelijk vast. Bespreek het gedrag rechtstreeks wanneer dit vaker gebeurt. Blijf daarbij bij de feiten en benoem wat het met jouw vertrouwen en motivatie doet.

Wanneer is het tijd om een andere leidinggevende of werkplek te zoeken?

Dat moment komt in beeld wanneer je structureel wordt afgeremd, gecontroleerd, gekleineerd of onvoldoende wordt uitgedaagd en gesprekken geen verbetering opleveren. Onderzoek dan of een andere functie, leidinggevende of organisatie beter past bij jouw manier van denken en werken.

Hoe ga je je eigen weg als je slimmer bent dan je leidinggevende?

Loop je hier vaak tegenaan? Belangrijk is het om jouw eigen weg te gaan!