Conflictsituaties: ben je dominant en sturend?
Een conflict forceren of afdwingen is soms noodzakelijk, maar in veel situaties doet het afbreuk aan de kwaliteit van de relatie die je met de ander hebt. Wanneer je de conflictstijl forceren en afdwingen vaak gebruikt, ben je wellicht te dominant of te sturend in een conflictsituatie.
Is dat een valkuil die je herkent? Dan is het goed om te onderzoeken wat er met jou gebeurt wanneer de spanning in een conflict oploopt. Want juist gevoelens en emoties bij conflicten kunnen ervoor zorgen dat je sterker gaat sturen dan je eigenlijk wilt.
Wat gebeurt er met jou als de spanning oploopt?
Wanneer de spanning oploopt, kun je de neiging krijgen om meer grip te willen houden. Je wilt duidelijkheid. Je wilt dat de ander jou begrijpt. Je wilt dat het nu wordt opgelost. Misschien voel je irritatie, onmacht of frustratie.
Op zo’n moment kun je sterker gaan sturen dan nodig is. Je merkt dan misschien niet meer hoe dwingend je overkomt op de ander. Wat jij bedoelt als duidelijkheid, kan door de ander worden ervaren als druk, overheersing of afdwingen.

Wanneer wordt forceren of afdwingen te dominant?
Gelukkig staat er in het burgerlijk wetboek geen definitie voor ‘te sturend zijn tijdens conflicten’. Het gaat erom hoe de ander het ervaart en dat is de grens. Wanneer je te nadrukkelijk aanwezig bent en de ander te weinig mogelijkheid ervaart om zijn zegje te doen, dan ben je te sturend.
Heb je de neiging om te sturend aanwezig te zijn tijdens een conflictsituatie? Dit zijn de kenmerken:
- De ander ervaart te weinig ruimte voor inbreng.
- Het gesprek is niet open of gelijkwaardig.
- Je blijft maar argumenteren en wel zodanig dat de ander er niets tegen in kan brengen.
- Je loopt weg en je trekt de deur keihard achter je dicht.
- Je speelt het op de persoon: ‘jij bent nu eenmaal zo’ of ‘jij bent onbetrouwbaar’.
- Je blijft de ander de schuld geven, kleineren of onderuithalen.
- Cynisme: ‘ik wil nog weleens zien wat er van jou terechtkomt’ of ‘ja hoor, haal die oude koeien maar eens weer uit de sloot’.
Een andere manier is wat ik passieve agressie noem:
- ‘Laten we het er maar niet meer over hebben, het heeft toch geen zin.’
- Niks zeggen, niet reageren of de telefoon niet opnemen wanneer de ander je belt.
Dominant of sturend gedrag hoeft dus niet altijd hard of luid te zijn. Soms zit het juist in zwijgen, afstand nemen, niet meer reageren of de ander laten voelen dat het gesprek wat jou betreft klaar is.
Welke persoonlijke valkuilen spelen mee?
Jouw persoonlijke valkuilen kunnen een rol spelen tijdens een conflict. Zeker wanneer je onder druk staat, kunnen ze sterker naar voren komen. Ik noem er een paar:
- Te direct in de communicatie.
- Altijd willen winnen.
- Altijd de woordenstrijd zoeken en redetwisten.
- Geen verschil hebben in gelijk hebben en gelijk krijgen.
Dat laatste is belangrijk. Je kunt inhoudelijk gelijk hebben en toch de verbinding verliezen. Dan win je misschien de discussie, maar verlies je het gesprek.
Conflict oplossen? Blijf in gesprek!
Tijdens een conflictsituatie is het van belang om altijd in gesprek te blijven. Hoe moeilijk het ook is. Wanneer je het conflict wilt oplossen, is de basis wederzijds respect, open communicatie, de ander laten uitpraten, proberen te begrijpen wat de ander bedoelt en voelt, en jouw eigen gedachten en gevoelens onder woorden brengen op een rustige manier.
Dat vraagt dat je niet alleen kijkt naar wat de ander doet, maar ook naar jouw eigen reactie. Word je harder? Ga je duwen? Wil je winnen? Of lukt het je om ruimte te maken voor het verhaal van de ander?
Dominant en sturend gedrag wordt minder nodig wanneer je spanning leert verdragen. Dan hoef je niet meteen te forceren, maar kun je onderzoeken wat er werkelijk speelt.
Heb je vragen over de training conflicthantering?
Heb je vragen of interesse in de training conflicthantering? Neem gerust contact met ons op. Dan kijken we samen wat past bij jouw situatie of leerdoelen.
Veelgestelde vragen over dominant en sturend gedrag in conflictsituaties
Hieronder beantwoord ik een paar vragen over dominant en sturend gedrag tijdens conflicten.
Wanneer ben je te dominant in een conflict?
Je bent te dominant wanneer de ander te weinig ruimte ervaart om iets in te brengen. Het gesprek wordt dan niet meer open of gelijkwaardig. Jij stuurt, drukt of bepaalt te veel.
Waarom ga je sturen wanneer de spanning oploopt?
Vaak wil je grip houden. Je wilt duidelijkheid, erkenning of een oplossing. Wanneer daar frustratie, irritatie of onmacht bij komt, kun je sterker gaan sturen dan je zelf doorhebt.
Is forceren altijd verkeerd?
Nee. Soms is forceren of afdwingen nodig. Maar wanneer je het te vaak doet, te hard doet of zonder oog voor de ander, kan het de relatie beschadigen en het conflict groter maken.
Hoe blijf je in gesprek zonder te overheersen?
Door de ander uit te laten praten, vragen te stellen, je eigen gevoelens rustig onder woorden te brengen en niet alleen bezig te zijn met gelijk krijgen. In gesprek blijven vraagt ook dat je spanning kunt verdragen.
Welke conflictstijl past bij jou? Doe de test!
Hoe reageer jij wanneer er spanning, verschil van mening of conflict ontstaat? Ga je de confrontatie aan, zoek je snel een compromis, beweeg je weg of probeer je het conflict juist op te lossen?
Met de gratis conflictstijlentest krijg je meer inzicht in jouw natuurlijke manier van reageren bij conflicten. Dat helpt je om jezelf beter te begrijpen en om bewuster met conflicten om te gaan.
Training conflicthantering
Wil je beter leren omgaan met conflicten, spanningen of lastige gesprekken? In de training conflicthantering werk je aan jouw eigen leerdoelen. Denk aan grenzen stellen, rustig blijven, duidelijk communiceren, de-escaleren of het gesprek aangaan zonder jezelf te verliezen.
Wij verzorgen de training op maat. Praktisch, persoonlijk en afgestemd op jouw situatie.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 11-05-2014
Update: 6 juli 2026.


