home / persoonlijke ontwikkeling / communicatie / te direct / explosief communiceren

Explosief zijn in jouw communicatie

Ben je explosief in jouw communicatie? Of merk je dat anderen vinden dat je explosief bent? Wil je er wat aan doen? Ben je gemotiveerd om aan jouw ontwikkelpunten te werken? Explosief communiceren is een valkuil binnen te direct communiceren.

Wat is het?

Explosief communiceren is een vorm van te directe communicatie. Het is een primaire reactie waarbij je in een split second jouw zelfbeheersing verliest. En ja, dan zeg je dingen die je anders niet gezegd had. Misschien word je zelfs beledigend of kwetsend. De volgende dag heb je er wellicht spijt van. Je hebt al vaak geprobeerd om het te voorkomen, maar dat lukt je niet. Daarom heb je misschien een keer andere hulp nodig.

Een explosieve reactie kan ook overkomen als aanvallend communiceren. De ander hoort dan niet alleen jouw boodschap, maar ervaart vooral jouw boosheid, felheid of heftigheid.

Hoe ontstaat het?

Ik zei al: het ontstaat ‘soms’. Dat is het kenmerk. Er kunnen allerlei redenen zijn. Je bent verontwaardigd, nijdig, pisnijdig of boos. Je voelt je:

• Aan de kant gezet.
• Gepasseerd.
• Gefrustreerd.
• Teleurgesteld.
• Machteloos.
• Onrechtvaardig behandeld.
• In de hoek gedrukt.
• Tekortgedaan.
• Niet gezien of niet gehoord.
• In gevaar gebracht.
• Benadeeld omdat jouw belangen niet gezien of meegewogen zijn.

Het kan ook ontstaan wanneer je overprikkeld bent en in de overdrive zit. De spanning is dan al opgelopen voordat de uiteindelijke aanleiding zich voordoet. Jouw reactie kan daardoor veel heftiger zijn dan de situatie op zichzelf verklaart.

Herken je dat?

Herken je dat het een ‘soms’ is? Dan is er wat aan te doen. Of anders gezegd: dan kunnen wij je helpen. Ben je gemotiveerd om eraan te werken? Dan gaan we een traject aan dat kort en krachtig is en gericht op doorbraak.

Het helpt wanneer je leert herkennen wat er vlak vóór de explosieve reactie gebeurt. Je kunt dan eerder ingrijpen voordat je jouw stem verheft, woorden gebruikt waar je later spijt van hebt of onveiligheid in de communicatie veroorzaakt.

Veelgestelde vragen over explosief communiceren

Hieronder vind je aanvullende antwoorden over explosieve reacties, boosheid en het effect daarvan op anderen.

Is explosief communiceren hetzelfde als boos zijn?

Nee. Boosheid is een emotie. Explosief communiceren is de manier waarop je die emotie plotseling en ongecontroleerd uit. Je kunt boos zijn zonder te schreeuwen, te kwetsen of de ander te overrulen.

Waarom gebeurt het alleen in bepaalde situaties?

Omdat bepaalde situaties een gevoelig punt raken. Je voelt je bijvoorbeeld gepasseerd, machteloos, onrechtvaardig behandeld of niet gehoord. Ook vermoeidheid en overprikkeling kunnen een rol spelen.

Waarom schrikken anderen zo van een explosieve reactie?

Omdat jouw stem, mimiek, woorden en houding plotseling veranderen. De ander weet niet hoe ver jouw reactie zal gaan en kan zich daardoor onveilig voelen.

Kun je een explosieve reactie leren voorkomen?

Vaak wel. Het begint met het herkennen van de eerste signalen van spanning en de situaties waarin jij de controle dreigt te verliezen. Daardoor kun je eerder vertragen of het gesprek tijdelijk onderbreken.

Wat doe je nadat je explosief hebt gereageerd?

Neem verantwoordelijkheid voor jouw reactie en benoem concreet wat je hebt gedaan. Erken het effect op de ander zonder jouw gedrag direct te verdedigen of goed te praten.