Leidinggeven op gevoel: hoe ver kom je daarmee?
Ze had al jaren ervaring in een leidinggevende rol. Niet op papier opgeleid, maar wel met beide voeten in de klei. Vanuit de praktijk gegroeid, eerst als accountmanager, later als salesmanager. Zonder cursus of training. Gewoon gedaan. Met gevoel. En met hart voor de zaak en voor de mensen.
Hoe voel je je team aan als leidinggevende?
In haar functie werkt ze deels op kantoor, deels onderweg. Dat vraagt om schakelen: tussen klantcontact en teamcontact, tussen focus op resultaat en oog voor de mens. Ze heeft een klein team om zich heen en ze ziet verschillen. De een neemt graag verantwoordelijkheid, maar raakt gespannen als het te veel wordt. De ander is onzeker en stelt duidelijke grenzen. En dan is er nog iemand met een meer teruggetrokken houding, die lastig te doorgronden is.
Wat haar drijft, is een positieve benadering. Ze wil geen controle uitoefenen, maar vertrouwen geven. Ze wil het samen doen. Niet als politieagent, maar als mens. Vanuit betrokkenheid, niet vanuit macht.

Doe de leiderschapstest
Wil je inzicht in jouw natuurlijke stijl van leidinggeven (online test)? Wil je weten waar jouw individuele leiderschapskwaliteiten liggen?
Wil je jouw persoonlijke ontwikkeldoelen leren kennen?
Training basisvaardigheden
Bekijk de training basisvaardigheden leidinggeven voor leidinggevenden en managers. Zowel individueel aanbod als groepstraining wanneer meerdere leidinggevenden uit jouw organisatie deze training willen volgen.
Waarom zou je een training volgen als het al goed loopt?
Want het loopt toch goed? Ze krijgt positieve feedback, het team draait, de sfeer is rustig. Waarom dan alsnog een training volgen?
Omdat leidinggeven op gevoel waardevol is, maar het geen garantie biedt voor groei. Omdat elke leider ook een mens is, met eigen valkuilen en blinde vlekken. En omdat het helpen ontwikkelen van anderen begint bij jezelf. Ze zei het treffend: “Ik wil mensen in hun kracht zetten, maar ook dat ze daar zelf in geloven.” En juist daarin wilde ze groeien.
Wat betekent leidinggeven aan vrijheid en verantwoordelijkheid?
Een treffende omschrijving van haar stijl: leidinggeven aan vrijheid en verantwoordelijkheid. Dat vraagt iets anders dan managen op cijfers of regels. Het vraagt om sensitief zijn voor onderstromen. Lichaamstaal kunnen lezen. Het juiste gesprek voeren. Grenzen bewaken. Vertrouwen geven en helder zijn in wat je verwacht.
Maar hoe doe je dat? Hoe breng je balans aan tussen empathie en richting geven? Hoe ga je om met spanningen in het team of met je eigen neiging om alles goed te willen doen?
Waarom persoonlijke ontwikkeling bij leidinggeven nooit stopt
In de gesprekken met haar kwam het vaak terug: persoonlijke ontwikkeling stopt niet. Leidinggeven leer je niet uit een boekje. Je leert het door te doen, te reflecteren, te vallen en weer op te staan. En soms is het gewoon fijn als iemand even met je meeloopt. Om te spiegelen, te sparren en nieuwe inzichten aan te reiken.
Dat doet deze basiscursus: het is geen klassikale opleiding met standaardtheorie. Het is een individueel traject, waarin we jouw praktijk als uitgangspunt nemen. Jouw vragen. Jouw mensen. Jouw stijl.
Want leidinggeven begint bij jezelf. En dat mag je gerust op gevoel doen, maar met wat extra houvast wordt het net wat krachtiger.
Wat zijn de valkuilen van leidinggeven op gevoel?
Ik merk dat leidinggeven op gevoel vaak wordt gezien als iets vanzelfsprekends. Alsof het altijd klopt, zolang je intenties maar goed zijn. En ja, gevoel is een enorme kracht. Het maakt je benaderbaar, menselijk en betrokken. Maar precies daar zitten ook de valkuilen.
Wat ik in de praktijk zie, is dat leidinggevenden die sterk op gevoel sturen, spanningen soms te lang laten sudderen. Niet omdat ze het niet zien, maar omdat ze het ongemak willen vermijden. Je voelt dat er iets schuurt, maar je hoopt dat het vanzelf weer overgaat. Of je verzacht je boodschap, omdat je niemand wilt kwetsen.
Het gevolg is vaak dat onduidelijkheid ontstaat. Medewerkers weten niet precies waar ze aan toe zijn. Verwachtingen blijven impliciet. En wat niet wordt uitgesproken, gaat ondergronds. De sfeer lijkt rustig, maar onder de oppervlakte bouwt spanning zich op.
Een andere valkuil is over-verantwoordelijkheid. Vanuit betrokkenheid neem je dingen over. Je vangt op, denkt mee, lost op. Tot het moment dat je merkt dat jij degene bent die moe wordt. En dat het team minder zelf draagt dan je eigenlijk zou willen.
Leidinggeven op gevoel vraagt dus niet alleen empathie, maar ook moed. Moed om helder te zijn. Om grenzen te stellen. En om te verdragen dat dat soms even schuurt.
Leidinggeven vanuit wie je bent
Ik vind dat leidinggeven pas echt klopt wanneer het aansluit bij wie je bent. Niet bij een rol, niet bij een functieomschrijving, maar bij jouw mens-zijn. Dat betekent dat je niet hoeft te worden wie je niet bent. Wel dat je jezelf beter leert kennen.
In mijn werk kijk ik altijd naar drie lagen: wie je bent, wat je wilt en wat je kunt. Jouw stijl van leidinggeven komt voort uit die combinatie. Wanneer je sterk bent in aanvoelen, luisteren en verbinden, dan is dat geen trucje. Dat is wie je bent.
Tegelijkertijd vraagt die stijl om vaardigheden die haar ondersteunen. Duidelijk communiceren. Verwachtingen expliciet maken. Grenzen bewaken zonder hard te worden. Dat zijn geen tegenpolen van gevoel, maar aanvullingen erop.
Wat ik vaak terug hoor van leidinggevenden zoals zij, is: “Ik wil mezelf blijven, maar ik wil ook steviger worden.” Dat is een mooie wens. Want stevigheid betekent niet dat je je gevoel verliest. Het betekent dat je het leert dragen.
Wanneer je leidinggeeft vanuit wie je bent, ontstaat er rust. Voor jezelf en voor je team. Je hoeft niets te spelen. Je mag groeien in bewustzijn, zonder je eigenheid kwijt te raken.
Veelgestelde vragen over leidinggeven op gevoel
Ik merk dat veel leidinggevenden met dezelfde vragen rondlopen, maar ze zelden hardop stellen. Twijfels over hun stijl, over hun zachtheid, over hun stevigheid. In deze vragen en antwoorden ga ik in op wat ik in de praktijk het vaakst hoor. Misschien herken jij jezelf erin.
Is leidinggeven op gevoel professioneel genoeg?
Ik hoor deze vraag vaak. Alsof professionaliteit alleen zit in modellen, cijfers en afstand. Mijn ervaring is dat leidinggeven op gevoel juist heel professioneel kan zijn, mits het gedragen wordt door helderheid. Gevoel zonder richting wordt vaag. Richting zonder gevoel wordt kil. De combinatie maakt je geloofwaardig.
Wat als mijn team misbruik maakt van mijn betrokkenheid?
Dan is dat geen fout van jouw gevoel, maar een signaal dat grenzen onvoldoende expliciet zijn. Ik zie dat empathische leidinggevenden vaak te veel aannemen en te weinig uitspreken. Door verwachtingen duidelijk te maken, help je niet alleen jezelf, maar ook je team.
Hoe blijf ik dichtbij mezelf en toch duidelijk?
Duidelijkheid betekent niet dat je iemand afwijst. Het betekent dat je eerlijk bent. Ik merk dat veel leidinggevenden bang zijn om hard over te komen, terwijl ze eigenlijk bang zijn voor afwijzing. Juist door jezelf te blijven en helder te spreken, ontstaat er veiligheid.
Wanneer is leidinggeven op gevoel niet meer genoeg?
Wanneer je merkt dat je moe wordt, dingen gaat vermijden of steeds harder werkt om de boel bij elkaar te houden. Dat zijn momenten waarop gevoel nog steeds belangrijk is, maar ondersteuning nodig heeft. Dan is het tijd om te reflecteren en jezelf serieus te nemen.
Is deze training geschikt voor mij als ik al ervaring heb?
Juist dan. Deze training is niet bedoeld om je iets af te leren, maar om je bewuster te maken van wat je al doet. Ervaren leidinggevenden ontdekken vaak dat ze sterker worden door minder te veranderen en meer te verdiepen.
Training leidinggeven voor het middenkader
Voor het middenkader hebben wij een aantal trainingen ontwikkeld zoals:
- basiscursus leidinggeven
- training praktisch leidinggeven
- maatwerktraject individuele coaching
- training van collega tot leidinggevende
Leerdoelen
Bekijk leerdoelen voor de training basisvaardigheden leidinggeven. Geschikt voor startende leidinggevenden en voor doorgegroeide leidinggevenden.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 01-04-2025
Laatste update: 27 december 2025.



