Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Verlies en hechting horen bij elkaar

Verlies en hechting kunt u nooit los van elkaar zien. Verlies staat aan de ene kant en aan de andere kant staat hechting. Pas als u ergens aan gehecht bent en dit verliest, kunt u rouw ervaren over het verlies. Dat kan een overlijden zijn, maar ook het verlies van een baan, verlies van gezondheid, verlies van vrienden of het verlies van een huisdier, verlies van eigendommen na een brand, verlies van huis en haard of vult u zelf maar in.

Gevolgen

De gevolgen van verlies zijn voor iedereen anders. De een kan een verlies makkelijker accepteren en een plaatsje geven als een ander. Het is zo jammer dat er vaak gekeken wordt naar de ander die dat wel makkelijk kan en proberen we de schijn op te houden dat het prima gaat. Het leven gaat immers door?

Toch kan rouw grote gevolgen hebben in gedrag maar ook in lichamelijke klachten. Soms wordt die directe relatie niet gelegd. Het verlies is immers al een tijdje geleden? U dacht dat u er wel klaar mee was. U hebt uw leven weer opgepakt. Dat blijkt echter soms een complete misvatting te zijn.

Rouw en verandering gedrag

Zeker als de rouw nog vers is, kan het voorkomen dat uw gedrag(tijdelijk) verandert. Dat is niet erg als u ondertussen uw rouwproces de ruimte geeft. Dat is anders als u uw rouw probeert weg te drukken en uw gedrag dusdanig verandert dat uw omgeving daar problemen mee ondervindt. En uiteindelijk ook uzelf. Dit te herkennen is al moeilijk, maar dit erkennen nog heel veel moeilijker. Aan welke gedragsveranderingen moet u dan denken?

  • Allereerst u terugtrekken. Natuurlijk is het logisch dat u vlak na een verlies nergens zin in hebt. Als dit echter langere tijd duurt en u raakt geïsoleerd van uw omgeving kunnen er wel problemen ontstaan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan eenzaamheid of verwaarlozing.
  • Excessief gedrag. Dit heeft te maken met het niet onder ogen willen zien van de realiteit. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in overmatig drankgebruik, drugsgebruik of gokken. Alles om de werkelijkheid van dat moment weg te vagen. Op de lange duur kan dit ernstige problemen geven.
  • Woedeaanvallen. U bent door het minste of geringste geïrriteerd. En u wordt niet een beetje boos, nee u raakt buiten uzelf van woede. Natuurlijk is er vaak begrip van uw omgeving vlak na een verlies. Echter de ervaring leert dat u op de lange duur hierdoor mensen kunt kwijtraken. U krijgt steeds meer het gevoel dat u op een eilandje zit en dat u niet begrepen wordt.
  • Uzelf begraven in werk of andere activiteiten. Alles om maar niet thuis te hoeven zitten. Om niet aan uw verlies te hoeven denken. Vaak wordt gezegd dat het leven oppakken de beste remedie is na een verlies. Dat kan in sommige gevallen zo zijn, maar als dit voorkomt dat u niet bezig bent met uw rouw kan dit op een later moment alsnog in alle hevigheid naar boven komen. Met alle gevolgen van dien.

Alle gedragsveranderingen gaan gepaard met het verlies van hechting. Zonder verlies was deze gedragsverandering niet opgetreden. Belangrijk is dat deze verandering herkend wordt door uzelf of door uw omgeving. Al is het vaak moeilijk om in die omstandigheden iets aan te nemen van uw omgeving. Vaak staat u daar helemaal niet voor open. Probeer toch kritisch naar uzelf te blijven kijken. Het is absoluut geen schande om er niet zelf uit te komen en hierbij hulp te vragen en te accepteren. 

Verliescirkel

VerliescirkelHieronder ziet u een afbeelding van de verliescirkel. In het kort ziet u hier het rouwproces omschreven. De verliescirkel kent geen tijd. Ieder rouwproces is anders en ieder persoon is anders.

Belangrijk is echter wel om het hele rouwproces te doorlopen om uw verlies zo goed mogelijk een plekje te geven.

De verliescirkel ziet er als volgt uit:

  • Het begint met contact maken
  • Daarna ontstaat er verbinding, we gaan de ander vertrouwen, we hechten ons
  • We nemen afscheid van mensen die uit ons leven verdwijnen
  • Na verlies komt rouw: rouw hoort bij een verlieservaring
  • De laatste is betekenis geven aan

Verliescirkel

Rouw en lichamelijke klachten

Behalve verandering van gedrag kan rouw zich ook uiten in lichamelijke klachten. Vlak na het verlies wordt er wel een link gelegd met het verlies, maar als u niets met uw rouwproces doet kan dit verlies blijven sluimeren. Pas op een later tijdstip kunnen zich dan lichamelijke klachten voordoen. Vaak wordt er dan in eerste instantie geen verband gelegd met uw verlies. U denkt immers dat deze rouw al naar de achtergrond is geschoven? Dit is eigenlijk het begin van het protest van uw lichaam. U bent uw gezondheid stelselmatig aan het ondermijnen door de rouw geen aandacht te geven. Ik som hieronder een aantal bekende klachten op. Misschien herkent u er een of een aantal:

  • Verhoogde spierspanning

    U zit lekker naar de televisie te kijken. En ineens wordt u er zich van bewust dat u enorm gespannen bent. U zit met opgetrokken schouders, die uiteindelijk resulteren in een stijve nek of schouders. Of u merkt dat u met samengebalde vuisten zit. De nagels staan in uw handpalmen. Een teken van een enorm verhoogd stressniveau.

  • Een gejaagd gevoel

    U voelt zich enorm ongedurig, bijna zenuwachtig. Bij een hoog stressgehalte kunt u in gewicht afvallen of u kunt juist in gewicht toenemen door een verhoogd cortisolgehalte.

  • Pijn

    Stress gaat altijd op uw zwakke plek zitten. Heeft u altijd al last van bijvoorbeeld uw rug of knie, dan kan door onverwerkte rouw uw pijnklachten toenemen. Ook kunnen er nieuwe pijnklachten ontstaan zoals spanningshoofdpijn.

  • Emotionaliteit

    Door uw verlies is uw lichaam uit balans. U kunt hierdoor erg emotioneel reageren. Ook als u voor het verlies helemaal geen emotioneel type was. Het kan u van uw lichaam vervreemden, omdat u uzelf zo niet kent.

  • Burnout

    Als u alle signalen van uw lichaam negeert, zoals o.a. slapeloosheid, irritatie, lage belastbaarheid en vermoeidheid hebt u grote kans dat u uiteindelijk in de reserves van uw lichaam beland. Doet u dan nog niets, dan raken ook de reserves van uw lichaam op en kunt u in een burn out belanden.

  • Slapeloosheid

    Vaak worden in de nachtelijke uurtjes gebeurtenissen nog eens opnieuw beleefd. Dat kan in uw hoofd, maar ook door nachtmerries. U kunt dan niet uitgerust aan de nieuwe dag beginnen. Eens een keertje slecht slapen is niet erg, maar als dit eerder regelmaat als uitzondering is dan kan dit uw belastbaarheid overdag ernstig ondermijnen. U begint dan al moe aan de dag. Uw enige gedachte is dan in de ochtend hoe u in vredesnaam de dag doorkomt.

  • Depressie

    Door onverwerkte rouw kunt u steeds meer in een neerwaartse spiraal terechtkomen. U heeft steeds meer moeite om een dagritme te vinden. U vindt het leven niet of nauwelijks meer de moeite waard en u hebt steeds meer moeite om in de ochtend op te staan, laat staan dat u nog activiteiten onderneemt. Dan kan het zijn dat u in een depressie bent geraakt. Lichamelijke klachten kunnen het gevolg zijn van een onverwerkt verlies. Juist als de klachten in een later stadium ontstaan wordt er vaak ontkend dat het te maken heeft met een verlies. Toch zullen deze klachten blijven terugkomen als u niets doet met het onderliggende probleem: de verwerking van uw rouw.

    • Herken de klachten en zoek eerst uit of er een lichamelijke oorzaak is.
    • Erken dat die klachten te maken hebben met rouw.
    • Ga de strijd aan met het verwerken van uw verlies. Neem de tijd voor uw rouwproces.
    • Geef uw verlies een plekje en een betekenis.

Verwerking van verliesgebeurtenissen

Rouwcoaching en verliesbegeleiding kan u helpen tijdens het rouwproces. 

Rouwcoaching

Rouw en verliesverwerking

Lees onze artikelen over rouw en verliesverwerking.

Rouw- en verliesverwerking

Auteur

Dit artikel is geschreven door Gea van der Veen.

Gea van der Veen: presentatietrainer, spreekcoach, verliesexpert