home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / ideeen generator

Ideeëngenerator: zit je altijd vol ideeën?

Zit je altijd vol ideeën? Heb je vaak nieuwe ideeën? Mag je graag nieuwe dingen bedenken? Wist je dat dit een talent is? Het is het talent van de ideeëngenerator. Het is echt een kwaliteit om voortdurend nieuwe mogelijkheden, verbindingen en ideeën te zien. Jouw hoofd legt gemakkelijk verbanden, koppelt bestaande informatie aan iets nieuws en komt daardoor op gedachten waar een ander misschien nog niet aan heeft gedacht. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten heeft dit vooral te maken met de manier waarop je denkt. In dit artikel ga ik in op de kracht en de zwakte van de ideeëngenerator.

Ideeën kunnen binnen, buiten of zonder vaste kaders ontstaan

Als ik kijk naar de verschillende soorten van de ideeëngenerator, dan kom ik tot drie:

• In-of-the-box: ideeën genereren binnen bestaande situaties, kaders of ruimte.
• Out-of-the-box: ideeën genereren buiten de kaders en bestaande ruimte.
• Zonder box: the sky is the limit en je droomt weg, je fantaseert, filosofeert of mijmert over tal van onderwerpen, denkwijzen en visies zonder dat daar praktisch nut aan verbonden hoeft te zijn.

Vaak wordt gedacht dat de ideeëngenerator out of the box moet denken. Ik vind dat onterecht. Wanneer je ideeën binnen bestaande kaders kunt bedenken, ben je ook een ideeëngenerator. Niet ieder nieuw idee hoeft alle bestaande structuren omver te werpen. Soms zit de vernieuwing juist in een andere oplossing binnen de ruimte die er al is.

Kun je jouw talent als ideeëngenerator kwijt in jouw werk?

Herken je de beschrijving? Ben je een ideeëngenerator? Kun je dat ook in je beroep kwijt? Wordt daar gebruik van gemaakt? Word je betrokken bij innovatieprojecten? Weet de leidinggevende dat dit een talent van jou is? Een omgeving waarin nooit ruimte is om mee te denken, alternatieven te onderzoeken of met nieuwe voorstellen te komen, kan voor jou behoorlijk beperkend zijn. Je hebt juist iets nodig met jouw ideeën. Dat hoeft overigens niet te betekenen dat ieder idee uitgevoerd moet worden. Brainstormen, sparren, een vastgelopen vraagstuk openbreken of nieuwe mogelijkheden aandragen kan op zichzelf al een waardevolle bijdrage zijn.

Een ideeëngenerator ziet verbanden en mogelijkheden die anderen nog niet zien

De kracht van een ideeëngenerator zit niet alleen in de hoeveelheid ideeën. Je ziet vaak verbanden tussen informatie, ervaringen, vraagstukken en bestaande concepten. Dingen die voor een ander los van elkaar staan, kunnen in jouw hoofd ineens bij elkaar komen. Daar ontstaat weer een nieuw idee uit. Dat hangt sterk samen met creatief denken en nieuwe oplossingen bedenken. Je kijkt niet automatisch alleen naar de gevestigde orde of naar de manier waarop iets altijd is gedaan. Soms kijk je buiten de oevers van de rivier en soms zie je juist binnen die oevers iets wat anderen nog niet hebben gezien. Een idee kan vervolgens het begin worden van vernieuwing. Wanneer ideeën niet alleen bedacht maar ook vertaald worden naar nieuwe werkwijzen, oplossingen of toepassingen, raakt de ideeëngenerator aan innovatief en vernieuwend denken.

Jouw waarde zit soms juist in de fase voor de uitvoering

Een misverstand kan zijn dat je ieder goed idee vervolgens zelf moet uitvoeren. Dat hoeft niet. Jouw bijdrage kan juist sterk zijn aan het begin van een proces. Je ziet mogelijkheden, brengt alternatieven in, legt onverwachte verbindingen of zorgt ervoor dat een vastgelopen vraagstuk weer openkomt. Daarna kan iemand anders beter zijn in structureren, plannen, concretiseren of uitvoeren. Dat maakt jouw bijdrage niet minder waardevol. Niet iedereen die een goed idee genereert, hoeft ook degene te zijn die het hele traject daarna uitvoert. Het wordt pas lastig wanneer jij zelf wel verantwoordelijk bent voor de uitvoering, maar voortdurend nieuwe ideeën blijft toevoegen en daardoor nergens meer tot afronding komt.

Wat is de valkuil van een ideeëngenerator?

De kracht is dat je snel nieuwe mogelijkheden ziet en gemakkelijk van de ene gedachte naar de andere gaat. Maar wanneer die ideeënstroom doorschiet, kan jouw omgeving je niet meer volgen of kom je zelf nauwelijks nog aan uitvoering toe. Valkuilen die bij het talent van ideeëngenerator horen zijn:

Wanneer jouw hoofd blijft bruisen van ideeën

Wanneer je hoofd vol is van ideeën, kan het ook te veel worden. Het geeft onrust, je wordt rusteloos of ongedurig. Je wordt overladen en het bruist maar door. Kost je dat zo af en toe veel energie? Wat moet je eraan doen? Let op: jouw kracht is dat je creatief en vindingrijk bent. Wees er nu trots op en benut het. Creatief zijn betekent dat jouw hoofd zich niet laat leiden door de gevestigde orde. Je denkt ook graag buiten de oevers van de rivier of je kijkt op een andere manier binnen de oevers van de rivier. Maar je laat je in ieder geval niet in een harnas drukken. Maar nu de andere kant. Je kunt zoveel ideeën hebben dat het soms een soort Steradent-tablet lijkt. Het bruist maar door en je kunt er niet van slapen. Je wordt er druk van in je hoofd. Misschien krijg je er zelfs hoofdpijn van. Dan gaat het niet alleen meer over wat anderen van jouw ideeënstroom merken, maar ook over wat die voortdurende stroom met jouzelf doet.

Ideeën leren selecteren, begrenzen en concretiseren

Het leerdoel is dus concretiseren, afpalen, prioriteren en begrenzen. Dat betekent dat je jouw idee naar de landingsbaan van de aarde moet sturen. Het moet tastbaar worden. Bijvoorbeeld door ideeën om te zetten in doelstellingen. Behapbare doelen uiteraard en realistisch. Ben je minder concreet? Zoek dan iemand die over deze kwaliteit beschikt. Niet ieder idee hoeft vandaag uitgevoerd te worden. Je kunt ook kiezen, parkeren of bewaren. Juist voor een ideeëngenerator is dat belangrijk. Wanneer ieder nieuw idee meteen aandacht vraagt, verdringt het volgende idee gemakkelijk het vorige. Selecteren betekent daarom niet dat je jouw creativiteit afwijst. Je bepaalt alleen welk idee nu aandacht krijgt.

Hoe stuur je jouw creatieve proces?

Misschien ervaar je dat je op het ene moment creatief bent en op het andere moment niet. Wanneer de ‘vonk erin vliegt’, dan lukt alles. Als dat niet zo is, komt er weinig uit jouw vingers. Je kunt dagen rondlopen zonder dat je iets doet. Creatieve processen leren sturen doe je onder andere door je niet afhankelijk van die momenten te maken. Schrijf ieder idee dat je te binnenschiet op in een ideeënboekje. Maak daarna op de computer een ruwe versie van jouw idee. Nog een paar tips:

• Denk nooit bij voorbaat dat een idee slecht is: wie weet wat het jou gaat opleveren.
• Kies iedere maand een ideeëndag en selecteer een aantal ideeën waarmee je verder wilt.
• Bespreek deze met een aantal collega's om te horen wat zij ervan vinden.
• Dwing jezelf tot uitwerken.
• Laat slechte ideeën voor wat ze zijn, maar gooi ze niet weg uit de ideeënkoffer. Vaak komt er later een beter idee waarvoor je al basismateriaal in huis hebt.

Is ideeën genereren voor jou een uitdaging?

Heb je juist niet voortdurend nieuwe ideeën? Houd je gemakkelijk vast aan bekende oplossingen of zoek je bij een vraagstuk snel naar één goed antwoord? Dan kan ideeën genereren voor jou een uitdaging zijn. Je hoeft daarvoor niet ineens een hoofd te krijgen dat de hele dag bruist. De ontwikkeling kan al zitten in jezelf toestaan om eerst meerdere mogelijkheden te onderzoeken voordat je besluit wat wel en niet bruikbaar is. Stel de beoordeling dus soms even uit. Wat zou nog meer kunnen? Hoe zou iemand anders hiernaar kijken? Wat gebeurt er wanneer je een bestaande oplossing omdraait of twee losse gedachten met elkaar verbindt? Eerst ideeën genereren en daarna selecteren is iets anders dan ieder idee al afwijzen voordat het de kans krijgt om verder te groeien.

Welke ontwikkeldoelen passen bij een ideeëngenerator?

Je hoeft jouw stroom van ideeën niet af te remmen om effectiever te worden. De ontwikkeling zit vooral in kiezen wat aandacht verdient en zorgen dat een goed idee uiteindelijk ook ergens kan landen.

• Ideeën leren selecteren en prioriteren zonder jouw creativiteit af te remmen.
• Een gekozen idee concretiseren en vertalen naar behapbare stappen of doelstellingen.
• Bewust ruimte maken voor ideeën van anderen en zorgen dat zij jouw gedachtegang kunnen volgen.

Veelgestelde vragen over de ideeëngenerator

Een hoofd vol ideeën kan een prachtige kwaliteit zijn, maar roept ook praktische vragen op. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen.

Is veel ideeën hebben echt een talent?

Ja. Wanneer je gemakkelijk nieuwe gedachten, mogelijkheden en verbanden ziet, kan dat een waardevol talent zijn. Zeker in situaties waarin vernieuwing, probleemoplossing, brainstormen of het bedenken van alternatieven nodig is.

Moet een ideeëngenerator altijd out of the box denken?

Nee. Ook binnen bestaande kaders kun je nieuwe oplossingen of mogelijkheden bedenken. Ideeën genereren hoeft dus niet automatisch te betekenen dat je alle bestaande structuren loslaat.

Moet je jouw ideeën altijd zelf uitvoeren?

Nee. Jouw waarde kan juist liggen in het bedenken en aandragen van mogelijkheden. In een team kan iemand anders sterker zijn in plannen, structureren of uitvoeren. Wel is het belangrijk om duidelijk te zijn over wie verantwoordelijk is voor de volgende stap.

Wat kun je doen als je te veel ideeën hebt?

Schrijf ideeën op en voorkom dat ieder idee direct uitgevoerd moet worden. Maak vervolgens keuzes: welk idee heeft nu prioriteit, welk idee kan wachten en welk idee hoeft misschien helemaal niet verder uitgewerkt te worden?

Kun je leren om meer ideeën te bedenken?

Je kunt jezelf wel stimuleren om meer mogelijkheden te onderzoeken. Bijvoorbeeld door te brainstormen, met anderen te sparren, bewust meerdere oplossingen te bedenken of een vraagstuk vanuit verschillende invalshoeken te bekijken. De natuurlijke hoeveelheid ideeën verschilt natuurlijk per persoon.