Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Proactief: wat is dat? Een proactieve houding ontwikkelen?

Proactief: wat is dat? Wat is een proactieve houding? Hoe ontwikkel je dat? Hoe wordt je pro-actiever? Proactief omschrijven wij als het roer in eigen handen nemen, de regie pakken. Vooruitkijken en er naar handelen. Maatregelen nemen zonder dat u door anderen wordt aangezet om dit te doen. Wilt u leren om pro-actiever te worden en wilt u gericht werken aan uw eigen leerdoelen? De Steven is specialist in persoonlijke ontwikkeling! We stellen voor u een maatwerktraining samen die precies bij u aansluit.

Proactief

Betekenis en definitie

Weet u wat proactief is? We gaan het duiden aan de hand van een aantal kenmerken.

  • Regie en verantwoordelijkheid

    Een eerste kenmerk gaat over regie en verantwoordelijkheid. Proactief zijn, betekent de regie pakken. Keuzes maken en daar de verantwoordelijkheid voor nemen. Omstandigheden kunt u niet altijd bepalen. Wel kunt u bepalen hoe u met omstandigheden omgaat. Wie proactief is, heeft meer controle, voelt zich zelfverzekerder en krijgt meer invloed. Wat is het verschil tussen wie de regie pakt en wie dat niet doet?

  • Initiëren in plaats van reactief handelen

    Een tweede kenmerk gaat over actief initiëren. Dat heeft te maken met initiatief nemen.

    • Wanneer u reactief bent, laat u de zaken op zijn beloop, wacht u af en geeft u anderen de schuld.
    • Wanneer u initieert (en proactief bent) ziet u de zaken onder ogen, bepaalt u wat u er mee wilt, wacht u niet af maar maakt u het bespreekbaar als dat nodig is en neemt u verantwoordelijkheid.
    • Wanneer u reactief  bent, leeft u bij de waan van de dag en holt u achter iedere bal aan die in het veld wordt getrapt. Bent u proactief dan  richt u zich op die zaken waarop u zich wilt richten.
  • Invloed of geen invloed

    Een derde kenmerk gaat over invloed of geen invloed. Wanneer u proactief bent, komt u in actie, pakt u initiatief en verantwoordelijkheid op alle zaken waar u invloed op hebt. Dat impliceert dat u ook die zaken waarop u geen invloed hebt weet te begrenzen en kunt loslaten.

  • Rust, Overzicht en Tijd (ROT momenten)

    Wie proactief is neemt rust, zorgt dat hij/zij overzicht heeft en neemt tijd om overzicht te houden. Daarvoor hebt u ROT momenten (klein ezelsbruggetje) nodig. Wie niet proactief is heeft nooit tijd (had ik geen tijd voor en kwam ik niet aan toe), heeft geen overzicht en vooral ook geen rust.

  • Keuzes zijn belangrijk

    Een mooie uitspraak van Stephen R. Covey: ‘Ons gedrag is afhankelijk van onze besluiten, niet van onze omstandigheden’. Wie proactief is maakt keuzes op basis van behoeften (die belangrijk zijn) en wie reactief is laat zich regeren door de omstandigheden.

Wat zijn uw valkuilen?

Wilt u weten wat uw valkuilen zijn die horen bij uw kernkwaliteiten?

Valkuilen

Wat zijn uw kernkwaliteiten?

Wilt u weten wat uw kernkwaliteiten zijn? Bekijk het overzicht!

Kernkwaliteiten

Gratis test

Inzicht in uw persoonskenmerken en kernkwaliteiten? Doe dan onze test.

Doe de test online!

Voorbeelden proactief gedrag

We noemen twee eenvoudige voorbeelden van proactief gedrag die iedereen kan volgen:

  • Eerst het meest eenvoudige voorbeeld. Stel u voor u bent kantinebeheerder. Dagelijks komen er 200 medewerkers koffie drinken rond de middagpauze om 15.00 uur. Op het laatste moment ziet u dat de koffie op is. U moet snel op de fiets naar de supermarkt om te voorkomen dat u vanmiddag te weinig koffie hebt. Dat is reactief gedrag! Wie proactief is, heeft vorige week al gezien dat er wellicht te weinig koffie is. Dus is de koffie op tijd besteld en is er genoeg op voorraad. Wie niet proactief is, reageert op dat moment op een situatie die er vaak al langer is of die er al langer dreigt aan te komen. Wie proactief is, kijkt vooruit. En zegt u zelf: wie zou het meest rustig overkomen? En wie zou de meeste tijd overhouden?
  • Het tweede voorbeeld. Stel het is mooi weer: laat u een dak inspectie uitvoeren, lood vervangen, dakpannen recht leggen waar nodig? Of wacht u tot het regent en er een lekkage wordt geconstateerd waardoor de loodgieter bij slecht weer het dak op moet voor de reparatie?

Hoe meer verantwoordelijkheid, hoe belangrijker!

Hoe hoger uw functie, hoe meer verantwoordelijkheid, hoe belangrijker pro activiteit is. We noemen een voorbeeld dat veel verder strekt. Stel u zich eens voor: u bent directeur van een onderneming. U bent eindverantwoordelijk voor het aansturen van 350 medewerkers. Op dat moment is pro activiteit nog veel belangrijker. Anticipeert u op zaken die spelen binnen uw organisatie of holt u voortdurend achter de feiten aan? Speelt u in op marktontwikkelingen en bereid u de organisatie voor op goede en slechte tijden of overkomt het u omdat u de zaken op zijn beloop laat? Formuleert u beleid achteraf om fouten te voorkomen of formuleert u vooraf beleid zodat u stuurt naar de meest wenselijke situatie? Bent u voortdurend in gesprek met uw medewerkers om te zorgen dat ieder blijft aanhaken bij uw organisatie of constateert u dat iemand is afgehaakt wanneer het al veel te laat is.

Leiderschap en pro activiteit: uw houding als leidinggevende en managers

Een proactieve houding is een must voor managers en leidinggevenden. Sterker nog: leiderschap (een leidinggevende functie) begint met persoonlijk leiderschap. Pro activiteit is daar een belangrijk onderdeel van.

  • wanneer u achter de feiten aanholt, weet u zeker dat uw team of organisatie dat gedrag van u overneemt
  • wanneer u zich verschuilt achter zaken als ‘zo ben ik nu eenmaal’, dan hoeft u niet te verwachten dat uw teamleden verantwoordelijkheid nemen
  • wanneer u wegkruipt achter ‘het overkomt mij allemaal’ dan hoeft u niet te menen dat uw medewerkers de regie pakken
  • wanneer u achter iedere bal aanrent, dan kopieert u dit gedrag in uw organisatie maar wanneer u de voortrekkersrol op u neemt, gaan mensen met u mee
  • wanneer u verantwoordelijkheid neemt voor uw eigen handelen, gaan uw medewerkers dat ook doen

Uw gedrag is medebepalend voor de cultuur in uw organisatie. Wilt u pro activiteit bevorderen in uw organisatiecultuur? Dan dient u als leidinggevende voorop te gaan!

Training of coaching helpt dat?

Training proactieve houding ontwikkelen

Kunt u proactiever worden door training of coaching? Absoluut! We hebben daar ruime ervaring mee. Is uw leerdoel om een proactieve houding aan te leren? Dat kan bij ons op twee manieren:

  • Individuele coaching: wanneer het uzelf betreft!
  • Groepstraining incompany: wanneer meerdere medewerkers binnen uw organisatie hetzelfde leerdoel hebben!

Het leerdoel ‘pro actief worden’ kunt u combineren met:

  • andere leerdoelen gericht op persoonlijke ontwikkeling
  • leerdoelen voor leidinggevenden en managers gericht op leiderschapsontwikkeling
  • leerdoelen voor uw teamleden (via een traject gericht op teamontwikkeling)
  • leerdoelen voor uw organisatie (via een traject gericht op organisatieontwikkeling)
  • leerdoelen voor adviseurs (intern of extern) gericht op adviesvaardigheden
  • vermindering van stress (persoonlijk of in teams): stressmanagement
  • etc.
  • etc.

Bij ons hoeft u geen 35 trainingen te volgen: uw leerdoel staat centraal en daar bouwen wij de training omheen. Wilt u informatie over de mogelijkheden? Leg uw vraag voor en wij nemen contact met u op of maken een aanbieding voor u!

Contact

Pro-activiteit binnen teams en organisaties

Proactieve houding ontwikkelen

Een ander aspect is het belang om pro-activiteit binnen uw team te bevorderen. Hoe meer u teamleden leert en stimuleert tot initiatief, anticiperen, hoe gemakkelijker u het krijgt, hoe effectiever er wordt gewerkt en hoe meer werkplezier er ontstaat.

  • Dagjesmensen kopen een paraplu als het regent en een sneeuwschuiver als het sneeuwt

    Veel mensen zijn dagjes mensen. Ook binnen organisaties. Ze kopen een zonnebril als de zon schijnt. Echter in een leidinggevende functie mag je van iemand verwachten dat hij/zij vooruit kijkt. We weten in juli al dat er kans is op sneeuw in december. En in januari weten we dat het voorjaar er aan komt.

    We onderbouwen het graag als volgt:

    • Ca. 70% van uw medewerkers zijn dagjesmensen

      Circa 70% van uw organisatie bestaat uit dagjesmensen. Wanneer ze merken dat het regent, kopen ze een paraplu en wanneer de zon schijnt, gaan zij op zoek naar een zonnebril. Geef deze mensen nooit een leidinggevende functie want ze zijn uitsluitend reactief ingesteld.

    • 15 % van uw medewerkers kijkt 1 week vooruit

      Ongeveer 15% van uw werknemers noemen wij weekmensen. Ze blikken een week vooruit, zijn redelijk pro-actief.

    • 10% is in staat om een jaar vooruit te kijken: middellange termijn

      Circa 10% van de medewerkers is in staat om een jaar vooruit te kijken. Ze bestellen in december zonnebrillen en vlak voor de zomervakantie kopen ze sneeuwschuivers. Deze categorie is uitermate geschikt voor het middenkader.

    • Slechts 5% is in staat om drie tot vijf jaar vooruit te kijken

      Tot slot: slechts 5% kan drie tot vijf jaar vooruitkijken. Een kleine categorie dus. Zeer geschikt als bestuurder of ondernemer: regeren is immers vooruitzien. Let wel: u hebt alle categorieën nodig in uw organisatie.

Anticiperen

Anticiperen op is een kernkwaliteit. Dan kunt u vooruitblikken en denkt u vaak na over iets dat nog moet komen. U kunt situaties goed inschatten en u ziet bepaalde ontwikkelingen als het ware aankomen.

Anticiperen op

Houding en attitude maar ook gewoon DOEN!

Proactief zijn is niet alleen een vaardigheid maar ook een houding. We kunnen er uren over beschouwen maar 't is ook gewoon DOEN!. In de sport zouden ze zeggen: haal die bal op, ga naar de bal toe. Wacht niet tot de tegenstander bij jou komt.

  • Stap 1: Vooruitkijken en anticiperen

    Stap 1 is vooruitkijken en anticiperen: vul alles in wat u ziet aankomen, of wat u weet dat er aankomt. Regeren is vooruitzien immers? Vooruitkijken voorkomt dat de waan van de dag ons gaat regeren.

  • Stap 2: maak je druk om zaken waar je invloed op hebt

    Stap 2 is essentieel. We maken ons zo gauw druk om zaken waar we geen invloed op hebben.  Zie ook: cirkel van invloed: waar maak je je druk om? De kunst is om je druk te maken om die zaken waar je wel invloed op hebt.

  • Stap 3: implementeren

    Dus inderdaad: vooruitkijken, helpen vooruitkijken, anticiperen. Wat komt eraan voor werkzaamheden? Wat voor patronen in ons werk komen steeds terug?

    Daarna: probeer je als team druk te maken om die zaken waar je invloed op hebt. En laat los waar je geen invloed op hebt.

Hoe proactiever u bent, hoe meer ruimte voor onverwachte dingen

Flexibiliteit is op de werkvloer  te organiseren. Hoe pro-actiever u bent, hoe meer ruimte voor onverwachte zaken.

Leerdoelen Persoonlijke Effectiviteit

De Steven heeft nog andere leerdoelen ontwikkeld voor de training Persoonlijke effectiviteit.

U kunt ook het overzicht bekijken met alle persoonlijke leerdoelen.

Leerdoelen Persoonlijke effectiviteit

Training Persoonlijke Effectiviteit

Training persoonlijke effectiviteit

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens