home / persoonlijke ontwikkeling / life coaching / altijd blijven communiceren

Blijf altijd communiceren: wat er ook gebeurt!

Bij communicatie in jouw relatie gaat het niet alleen om hoe je met elkaar praat wanneer alles goed gaat. Juist wanneer je van mening verschilt, teleurgesteld bent, boos bent of merkt dat er afstand ontstaat, wordt communicatie belangrijk. Kun je dan nog zeggen wat jou bezighoudt en blijf je bereid om naar elkaar te luisteren? Ik noem dat ABC: Altijd Blijven Communiceren. Een ervaring tijdens een teamsessie maakte voor mij op een bijzondere manier duidelijk waarom dat zo belangrijk is.

Iedere keer was er die hoop dat hij ermee zou stoppen. En dat gebeurde! Hij ging studeren en kwam na veel omwegen terecht aan de Universiteit van Leiden. Jaren later moest hij zijn proefschrift verdedigen. Mevrouw vertelde dat ze met haar man in de trein naar Leiden moest. Zo ver was ze nog nooit van huis geweest, want ja, wi'j bent maar gewone mensen immers. Een speciaal plekje was voor de ouders gereserveerd. En zei ze: 'toen kwamen ze binnen, allemaal professoren met van die baretten op. Onze zeun liep er ook tussen'. Vader en moeder waren gespannen toen hun zoon aan de tand werd gevoeld over de inhoud van het proefschrift. Maar gelukkig ging alles goed. Cum laude mocht hij zijn doctoraat in ontvangst nemen.

Mam, dat ik hier sta heb ik aan jou te danken

Hun zoon sprak een dankwoord. In meerdere talen. Er was internationale belangstelling voor het onderwerp waarop hij was afgestudeerd. Hij sprak vloeiend Engels, Spaans, Italiaans en Duits. Toen ging hij verder in plat Grunnings. Mevrouw vertelde: 'hij schaamde zich niet voor zijn moerstaol, wat wij wel vaak doen'. Hij zei: 'dat ik hier sta, pap en mam, komt door jullie! Nooit heb je mij laten vallen. Mam, altijd was je met mij in gesprek! Tot diep in de nacht soms'.

Toen ging iedereen in de zaal staan en een daverende ovatie volgde voor de vader en de moeder van de promovendus.

De moraal van het verhaal

Dat wou ik maar zeggen, zei mevrouw: 'wat er ook is in jouw leven, op jouw werk: ga en blijf altijd in gesprek!'

Waarom ABC zo belangrijk is in je relatie

Die boodschap geldt wat mij betreft zeker ook voor een partnerrelatie. Altijd blijven communiceren betekent niet dat je voortdurend moet praten of dat ieder verschil van mening onmiddellijk moet worden opgelost. Het betekent vooral dat je de verbinding niet opgeeft wanneer het moeilijk wordt. Juist wanneer er irritatie, teleurstelling, verdriet of boosheid is, kan de neiging ontstaan om je terug te trekken, te zwijgen of bepaalde onderwerpen maar niet meer aan te snijden.

Wanneer dat een vast patroon wordt, kan er langzaam afstand ontstaan. Je vertelt minder, houdt meer voor jezelf en gaat misschien steeds meer aannames doen over wat de ander denkt, voelt of bedoelt. Op een gegeven moment praat je nog wel over praktische zaken, zoals werk, kinderen, boodschappen en afspraken, maar steeds minder over wat je werkelijk raakt. Dan verandert niet alleen de inhoud van de gesprekken, maar ook de verbinding tussen jullie.

ABC betekent daarom dat je probeert terug te keren naar het gesprek wanneer dat even niet lukt. Soms moet je eerst afkoelen, nadenken of ruimte nemen. Dat kan juist verstandig zijn. Maar daarna is het belangrijk om de draad weer op te pakken. Niet om koste wat kost jouw gelijk te halen, maar om te vertellen wat iets met jou doet en te horen hoe jouw partner de situatie ervaart.

Blijven praten is iets anders dan blijven communiceren

Altijd blijven communiceren betekent niet dat je maar woorden moet blijven produceren. Je kunt uren praten en elkaar ondertussen nauwelijks bereiken. Soms gaat een gesprek vooral over wie er gelijk heeft, wie er fout zat of wie moet veranderen. Dan praten jullie wel, maar ontstaat er weinig werkelijk contact.

Bij ABC gaat het juist om de bereidheid om terug te keren naar wat er tussen jullie speelt. Kun je zeggen wat jou raakt zonder alleen maar de ander te beschuldigen? Kun je luisteren naar een andere beleving dan die van jezelf? Kun je erkennen dat jouw gedrag iets met de ander heeft gedaan, ook wanneer je dat niet zo bedoeld hebt? En kun je een onderwerp opnieuw bespreken wanneer een eerder gesprek niets heeft opgelost? Dat zijn vragen die horen bij communicatie in jouw relatie.

Ook moeilijke onderwerpen moeten bespreekbaar blijven

ABC wordt vooral belangrijk wanneer er iets tussen jullie in is komen te staan. Misschien ben je gekwetst, is vertrouwen beschadigd of draag je boosheid of teleurstelling met je mee. Wanneer zulke gevoelens niet meer besproken kunnen worden, verdwijnen ze meestal niet vanzelf. Ze kunnen onderdeel worden van een patroon waarin je elkaar steeds minder vertelt en steeds verder van elkaar verwijderd raakt.

Soms gaat het daarbij over gebeurtenissen die niet eenvoudig kunnen worden rechtgezet. Dan kan ook de vraag ontstaan of je elkaar kunt vergeven. Ook vergeven vraagt om communicatie: kunnen uitspreken wat er is gebeurd, kunnen vertellen wat dat met jou heeft gedaan en ervaren of de ander jouw boodschap werkelijk kan ontvangen. Dat betekent niet dat je verplicht bent om te vergeven. Het betekent wel dat zwijgen of alles onder het tapijt schuiven meestal niet helpt om werkelijk verder te komen.

Blijven communiceren betekent niet alles pikken

ABC betekent niet dat je jouw eigen grenzen moet negeren of dat je altijd degene moet zijn die het gesprek weer op gang brengt. In een gezonde relatie is er ruimte voor beide partners om zich uit te spreken, grenzen aan te geven en verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen aandeel. Blijven communiceren betekent dus niet dat je alles accepteert. Soms moet je juist heel duidelijk zeggen wat voor jou niet goed voelt of waar voor jou een grens ligt.

Wanneer de een steeds bepaalt en de ander voortdurend toegeeft, kan de verhouding scheefgroeien. Dan gaat communicatie ook over de positie die je tegenover elkaar inneemt en over de ruimte die ieder van jullie heeft om zichzelf te blijven. Daarover lees je verder bij autonomie in relaties.

Het belang van ABC zit dus niet in eindeloos doorpraten, maar in het voorkomen dat zwijgen, vermijden of terugtrekken de enige manier wordt waarop je met moeilijke onderwerpen omgaat. Door opnieuw het gesprek te zoeken, kan duidelijk worden wat er werkelijk speelt, wat jouw aandeel daarin is en wat jij zelf anders kunt doen.

Hoe eindigde de teamsessie?

De collega's hadden ontroerd geluisterd. Er viel een stilte. Ik vroeg of er iemand was die hierop iets toe te voegen had. 'Ja', zeiden ze, 'we gaan met de leiding in gesprek'. 'Zullen we dan nu afsluiten?', vroeg ik. Dat gebeurde.

Wat kun jij meenemen uit ABC?

Wat er ook speelt in jouw relatie, ABC begint bij de bereidheid om het contact niet zomaar op te geven. Wat houd jij voor je? Waar trek jij je terug? Over welke onderwerpen zijn jullie gestopt met praten? Wanneer probeer je vooral jouw gelijk te krijgen? En wanneer zou het helpen om niet opnieuw dezelfde discussie te voeren, maar te vertellen wat er werkelijk in jou omgaat?

Altijd blijven communiceren vraagt niet dat ieder probleem direct wordt opgelost. Sommige verschillen blijven bestaan en sommige gebeurtenissen hebben tijd nodig. Het vraagt wel dat je blijft onderzoeken of er een mogelijkheid is om elkaar opnieuw te bereiken. Soms verandert daardoor niet meteen het vraagstuk, maar wel de manier waarop jij ermee omgaat. En juist daarin kan persoonlijke ontwikkeling beginnen.