home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / gemoedelijk / gezapig

Gezapigheid: jouw irritatie of valkuil?

Gezapigheid kan zowel een irritatie of allergie zijn dan wel een valkuil. Dat heeft alles te maken met wie jij bent en wat jouw kwaliteiten zijn. Wanneer gemoedelijk zijn bij jou past, kan die kwaliteit doorschieten in gezapigheid. Maar wanneer jij juist van tempo, actie en voortvarendheid houdt, kan gezapigheid jou mateloos irriteren. In dit artikel wil ik je graag van dienst zijn om te ontdekken of gezapigheid in jouw irritatiezone zit of dat het juist een valkuil voor je is.

Wat is het verschil tussen gemoedelijk en gezapig?

Gemoedelijk zijn heeft iets prettigs. Je bent gemakkelijk in de omgang, maakt je niet overal druk om en brengt rust. Je hoeft niet voortdurend vooraan te staan, harder te lopen of iedereen op te jagen. Dat kan een prachtige kwaliteit zijn.

Gezapig wordt het wanneer die rust doorschiet. Rust wordt dan stilstand. Gemakkelijk worden verandert in wel heel gemakkelijk worden. Je bewaart niet alleen de kalmte maar hebt steeds meer moeite om jezelf aan te zetten tot actie. Je neemt zo snel genoegen met de situatie dat er weinig beweging meer ontstaat.

Daar zit voor mij het verschil. Een gemoedelijk mens kan rustig zijn en toch handelen wanneer dat nodig is. Bij gezapigheid is het levenssap eruit. Je weet misschien best dat er iets moet gebeuren, maar je komt nauwelijks van jouw plek.

Wanneer is gezapigheid jouw valkuil?

De eerste vraag is of gezapigheid een valkuil van jou is. Hoe weet je dat? Kijk eens wat je herkent:

• Je vindt het weleens moeilijk om jezelf aan te zetten tot actie.
• Soms ben je niet vooruit te branden.
• Je vraagt regelmatig te weinig van jezelf of van anderen.
• Je vindt het snel goed of je neemt erg snel genoegen met iets.
• Je bent gemakkelijk ingesteld maar soms wel heel erg gemakkelijk.
• Misschien ben je soms wel wat lui en zul je niet snel een extra inspanning doen.

Als je dat herkent, passen kwaliteiten bij jou als gemoedelijk, kalm en bedaard of rustig. Dat zijn op zichzelf geen zwakke kanten. De valkuil ontstaat pas wanneer de rust en gemakkelijkheid ervoor zorgen dat je jezelf onvoldoende activeert.

Waarom kan gezapigheid je stil laten vallen?

Omdat er weinig noodzaak wordt gevoeld om iets te veranderen. Het is wel goed zo. Morgen kan ook. Waarom moeilijk doen als het gemakkelijk kan? En voor je het weet gebeurt er weinig. Niet omdat je niets kunt, maar omdat er onvoldoende prikkel ontstaat om jouw kwaliteiten daadwerkelijk in beweging te zetten.

Je kunt daardoor ook te weinig van jezelf vragen. Dat lijkt comfortabel, maar het kan op den duur onbevredigend worden. Misschien heb je mogelijkheden genoeg, maar benut je ze niet. Misschien weet je precies wat je zou kunnen doen, maar ontbreekt de beweging om daadwerkelijk te beginnen.

Gezapigheid is dan niet alleen rustig zijn. Het is een vorm van stilvallen. Er zit geen spanning op de boog en soms staat de boog zelfs nog in de kast.

Wanneer is gezapigheid jouw irritatie of allergie?

Het kan ook dat gezapigheid jou mateloos irriteert. Je hebt er een hartgrondige hekel aan. In dat geval beschik je mogelijk over kwaliteiten als voortvarend, opschieten en tempo maken, doortastend zijn of ambitieus en grensverleggend.

Dan kijk je naar iemand die rustig aan doet, weinig haast maakt of niet vooruit te branden is en denk je: kom op zeg! Schiet eens op. Doe iets. Zet een stap. Voor jou voelt de gezapigheid van een ander misschien als gebrek aan inzet, energie of ambitie.

Daar zit meteen jouw eigen spiegel. Wat jou bij de ander irriteert, kan precies de andere kant zijn van jouw eigen kwaliteiten. Jij hebt misschien geen moeite om in beweging te komen. Jouw leerpunt kan juist zijn dat je niet iedereen in jouw tempo hoeft mee te trekken.

Welke leerdoelen horen bij gezapigheid?

Een eerste leerdoel is natuurlijk om jezelf goed te kennen. Is gezapigheid jouw valkuil? Dan is jouw kracht dat je rust bewaart, kalm blijft in situaties en dat je jezelf niet overvraagt. Wanneer je de valkuil van gezapigheid wilt vermijden, moet je aan de slag om jezelf in beweging te zetten en te houden. Stel een doel en steven erop af, zou ik zeggen.

Is gezapigheid voor jou een irritatie? Dan moet je de balans houden tussen begrenzen en ambitie of opschieten. Niet iedereen hoeft hetzelfde tempo te hebben als jij. Een ander kan tijd nodig hebben terwijl jij allang wilt doorpakken.

Wanneer wordt gezapigheid een beschermingsmodus?

Gezapigheid is een beschermingsmodus voor jou wanneer je van opschieten houdt. Stel je overvraagt jezelf voor langere tijd, dan kan het zijn dat je allergiegedrag gaat vertonen. En juist jij die altijd in vuur en vlam staat, wordt dan iemand die niet vooruit te branden is.

Dat is een interessant verschijnsel. Juist degene die altijd gaat, trekt, doet en vooruit wil, kan op een bepaald moment volledig stilvallen. Niet omdat gezapigheid ineens jouw natuurlijke kwaliteit is geworden, maar omdat je lange tijd te veel van jezelf hebt gevraagd.

Dan hoef je jezelf misschien niet onmiddellijk harder te gaan opjagen. Eerst onderzoeken wat er aan de hand is. Ben je werkelijk gezapig geworden of is jouw systeem gewoon een keer klaar met altijd moeten, doorgaan en opschieten?

Hoe kom je uit gezapigheid zonder jezelf op te jagen?

Door beweging niet te verwarren met haast. Je hoeft niet van nul naar honderd. Begin met iets waar je zelf invloed op hebt. Stel een doel. Maak het concreet. En zet een eerste stap. Niet morgen, niet wanneer je er helemaal klaar voor bent, maar nu iets kleins dat beweging veroorzaakt.

Dat betekent ook dat je iets van jezelf mag vragen. Niet voortdurend genoegen nemen met wat gemakkelijk is. Soms is inspanning nodig. Soms moet je jezelf een zetje geven. Maar dat is iets anders dan jezelf voortdurend onder druk zetten.

Blijf dus jouw gemoedelijkheid gebruiken. Bewaar de rust. Overvraag jezelf niet. Maar laat rust niet veranderen in stilstand. Stel een doel en steven erop af. Daar komt het levenssap weer van terug.

Ontwikkeldoelen bij gezapigheid

• Jezelf leren aanzetten tot actie zonder jezelf voortdurend op te jagen.
• Meer van jezelf durven vragen wanneer gemak en rust veranderen in stilstand.
• Een gezonde balans ontwikkelen tussen kalmte bewaren en daadwerkelijk in beweging komen.

Veelgestelde vragen over gezapigheid

Gezapigheid hoeft niet voor iedereen hetzelfde te betekenen. Voor de een is het een valkuil omdat rust en gemakkelijkheid doorschieten in passiviteit. Voor de ander is het juist gedrag waar hij zich enorm aan ergert omdat tempo en actie veel beter bij hem passen.

Wat betekent gezapig?

Gezapig betekent dat er weinig levenssap, beweging of energie lijkt te zijn. Je kunt loom, laks, mat, futloos, sloom of passief overkomen en moeilijk in beweging komen.

Is gezapigheid hetzelfde als rustig zijn?

Nee. Rustig en kalm zijn kunnen juist kwaliteiten zijn. Gezapigheid ontstaat wanneer die rust doorschiet en je te weinig van jezelf vraagt of moeilijk tot actie komt.

Waarom kan gezapigheid mij zo irriteren?

Omdat jouw eigen kwaliteiten misschien precies aan de andere kant liggen. Wanneer jij graag tempo maakt, voortvarend bent en snel in actie komt, kan iemand die nauwelijks beweegt of alles wel best vindt je mateloos irriteren.

Kan een actief persoon zelf gezapig worden?

Ja. Gezapigheid kan een beschermingsmodus zijn wanneer je jezelf lange tijd hebt overvraagd. Juist iemand die normaal altijd in vuur en vlam staat, kan dan op een bepaald moment niet meer vooruit te branden zijn.

Wat is het belangrijkste leerdoel bij gezapigheid?

Als het jouw valkuil is: jezelf leren activeren zonder jezelf te overvragen. Als het jouw irritatie is: leren verdragen dat niet iedereen hetzelfde tempo en dezelfde behoefte aan actie heeft als jij.