home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / moedig durf

Moed, moedig en durf

Ben je moedig? Wordt er vaak tegen jou gezegd dat jij vol goede moed zit? Weet je dat dit een karaktertrek of kernkwaliteit is? Het is echt een kwaliteit in hoe je op situaties reageert. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten gaat moed over durven handelen wanneer er risico, weerstand, onzekerheid of angst is.

Wanneer ben je moedig?

We praten over moed in algemene zin wanneer je:

Moedig zijn betekent niet dat je geen angst hebt

Juist die laatste zin vind ik belangrijk. Moedig zijn betekent niet dat je nergens bang voor bent. Je kunt angst voelen voor afwijzing, kritiek, verlies, mislukking of de gevolgen van een beslissing en toch besluiten om iets te doen omdat je het belangrijk vindt.

Moed wordt juist zichtbaar wanneer er iets op het spel staat. Als er helemaal geen spanning, risico of onzekerheid is, heb je vaak ook weinig moed nodig. Je hoeft dus niet eerst van jouw angst af voordat je moedig kunt handelen. Soms is moed precies dit: bang zijn en toch blijven staan voor wat voor jou belangrijk is.

Wat is het verschil tussen moed en overmoed?

De valkuil van durf en moed is roekeloosheid of overmoedigheid. Dan ga je avonturen aan die onbezonnen zijn. Je waagt een gok misschien, maar je overziet de reikwijdte van de risico's onvoldoende.

Bij moed zie je dat er risico's zijn en maak je daar bewust een keuze in. Bij overmoed ga je jezelf gemakkelijk overschatten, onderschat je het gevaar of denk je dat het allemaal wel goed zal komen. In het ergste geval word je doldriest, gewaagd of onbesuisd.

De grens tussen moed en overmoed ga ik niet voor jou bedenken. Daar ben jijzelf de eigenaar van. Wel is het belangrijk dat durf samengaat met bedachtzaamheid. Het leerdoel is dat je bedachtzaam, doordacht en weloverwogen bent. Dat betekent dat je moedig blijft, maar balans vindt met weloverwogen keuzes en acties.

Waar erger je je aan als je moedig bent?

Wat is jouw allergie wanneer je moedig bent? Heel simpel: geremdheid, terughoudendheid, twijfel en aarzeling. En maar blijven wikken en wegen over alle mogelijke voor- en nadelen, gevaren en risico's en nooit de durf hebben om een keer het avontuur aan te gaan.

Voor jou kan het frustrerend zijn wanneer iemand eindeloos zekerheid zoekt voordat er iets gebeurt. Jij ziet misschien dat niet alle risico's vooraf zijn weg te nemen en dat er een moment komt waarop je gewoon een beslissing moet nemen. Toch zit daar ook jouw aandachtspunt: voorzichtigheid en nadenken zijn niet automatisch laf of geremd. Soms voorkomt die bedachtzaamheid juist dat moed verandert in overmoed.

Is moedig zijn voor jou een uitdaging?

Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je blijft lang twijfelen, vermijdt moeilijke gesprekken, houdt een afwijkende mening liever voor jezelf of wacht totdat je bijna volledige zekerheid hebt voordat je iets doet. Angst voor kritiek, afwijzing of mislukking kan dan veel invloed krijgen op jouw keuzes.

Moed ontwikkelen betekent niet dat je ineens grote risico's moet nemen. Je kunt klein beginnen. Een mening uitspreken waarvan je weet dat niet iedereen het ermee eens zal zijn. Een moeilijk gesprek aangaan. Een keuze maken terwijl je nog niet ieder antwoord hebt. Of iets nieuws proberen terwijl je weet dat het ook kan mislukken. Zo leer je ervaren dat angst aanwezig mag zijn zonder dat zij altijd de leiding hoeft te nemen.

Welke ontwikkeldoelen passen bij moed en durf?

Wanneer moed sterk bij jou past, hoef je niet minder dapper of ondernemend te worden. De ontwikkeling zit vooral in risico's blijven overzien en jouw durf combineren met voldoende bedachtzaamheid.

• Vooraf beter afwegen welke risico's verantwoord zijn en welke niet.
• Moedig handelen combineren met bedachtzame en weloverwogen keuzes.
• Open blijven staan voor waarschuwingen en tegengeluid zonder jouw durf onmiddellijk kwijt te raken.

Veelgestelde vragen over moed en durf

Moed wordt gemakkelijk verward met onbevreesdheid of risico's nemen. Maar de interessante vragen beginnen juist wanneer angst, onzekerheid en verantwoordelijkheid samenkomen.

Ben je pas moedig als je iets spannends doet?

Nee. Wat voor de een een kleine stap is, kan voor de ander veel moed vragen. Een moeilijk gesprek voeren, hulp vragen, een fout toegeven of voor jouw mening uitkomen kan net zo goed moed vragen als een zichtbaar groot risico nemen.

Kun je bang zijn en toch heel moedig zijn?

Ja. Sterker nog: vaak wordt moed juist zichtbaar doordat je iets doet terwijl je bang bent. Als je helemaal geen angst of spanning voelt, is er soms ook weinig moed nodig. De vraag is vooral of angst bepaalt wat je doet of dat jij zelf blijft kiezen wat voor jou belangrijk is.

Wanneer wordt lef eigenlijk roekeloosheid?

Wanneer je risico's onvoldoende afweegt, waarschuwingen negeert of jezelf overschat. Moed vraagt niet dat je gevaar ontkent. Je ziet wat er kan gebeuren en besluit vervolgens bewust of een risico verantwoord en de moeite waard is.

Waarom kan twijfelen zo irritant zijn voor iemand met veel durf?

Omdat jij misschien al lang ziet dat een keuze nodig is, terwijl de ander nog steeds scenario's en risico's afweegt. Toch kan juist die ander informatie zien die jij in jouw dadendrang over het hoofd ziet. Moed en bedachtzaamheid kunnen elkaar daarom goed aanvullen.

Is voor jezelf opkomen ook een vorm van moed?

Zeker. Vooral wanneer je daarmee afwijzing, kritiek of een conflict riskeert. Voor jezelf opkomen vraagt soms dat je jouw nek uitsteekt, jouw grens aangeeft of een afwijkende mening uitspreekt terwijl je niet weet hoe de ander zal reageren.