home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / aplomb

Aplomb als kernkwaliteit: wat betekent het?

Aplomb is een van de persoonlijke kernkwaliteiten die je bij jezelf kunt herkennen. Het is geen woord dat je dagelijks hoort. Past aplomb bij jou? Dan ben je in evenwicht en in balans, sta je stevig voor wat je zegt en laat je je niet gemakkelijk van jouw stuk brengen. Maar wat betekent aplomb precies? En wat is de valkuil of het leerdoel?

Aplomb gaat over stevig staan zonder hard te worden

Bij aplomb gaat het voor mij niet alleen om zelfverzekerd overkomen. Het gaat ook over evenwicht. Je weet waar je voor staat, durft dat uit te spreken en hoeft niet voortdurend te weifelen of jezelf terug te trekken. Tegelijkertijd betekent stevigheid niet dat je hard moet worden. Je kunt duidelijk zijn, stelling nemen en vastberaden optreden terwijl je contact houdt met de mensen om je heen.

Aplomb is niet hetzelfde als zelfverzekerd of doortastend zijn

Zelfverzekerdheid en doortastendheid horen wel bij aplomb, maar ze betekenen niet precies hetzelfde. Zelfverzekerdheid zegt vooral iets over de zekerheid waarmee je jezelf presenteert. Doortastendheid gaat meer over handelen en beslissingen nemen. Bij aplomb komt daar voor mij evenwicht en vastheid van karakter bij. Je staat stevig zonder voortdurend te hoeven bewijzen dat je stevig staat. Daarom hoeft iemand met aplomb ook niet luidruchtig, dominant of nadrukkelijk aanwezig te zijn.

Wanneer slaat stevigheid om in te veel ruimte innemen?

De kracht van aplomb zit in stevigheid, maar juist daar kan de kwaliteit ook doorschieten. Wanneer jouw overtuiging zo sterk wordt dat er weinig ruimte overblijft voor een andere mening, wordt jouw zekerheid voor een ander misschien druk. Je neemt dan niet alleen stelling, maar begint ook de richting te bepalen. Mensen kunnen onzeker worden of het gevoel krijgen dat hun inbreng er niet meer toe doet. De kunst is daarom niet om minder stevig te worden, maar om stevig te blijven en tegelijkertijd ruimte voor de ander te houden.

De valkuil van aplomb

De valkuil is dat je doorslaat. Van oorsprong duidt het woord op ‘loodrecht’ en ‘verticaal’. Onbalans ontstaat wanneer je te veel ruimte inneemt, te doortastend of te sturend wordt, waardoor anderen onzeker worden, zich in een richting geduwd voelen of, om maar in het taalgebruik te blijven, uit het lood geslagen worden.

Het leerdoel: contact houden met de ander

Het leerdoel voor jou is om contact te houden met jouw omgeving. Het gaat om de balans tussen stelling durven nemen en te stellig worden, ergens voor staan en de ander geen ruimte meer geven om er ook iets van te vinden. Let ook in non-verbale zin op jouw medemens. Probeer aansluiting te houden en de ander erbij te betrekken.

Waar erger je je aan als aplomb bij je past?

Onevenwichtigheid, onzekerheid, twijfelen en weifelen: het is gedrag dat je kan irriteren wanneer aplomb sterk bij jou past. Jij staat graag stevig en weet waar je voor staat. Wanneer iemand voortdurend terugkomt op een standpunt, geen beslissing durft te nemen of erg onzeker overkomt, kan dat bij jou ergernis oproepen.

Welke ontwikkeldoelen passen bij aplomb?

Het leerdoel is niet dat je jouw stevigheid kwijtraakt. De kunst is om die stevigheid te combineren met aandacht voor wat er bij de ander gebeurt. Deze ontwikkeldoelen kunnen daarbij passen:

• Goed blijven luisteren, zodat jouw eigen overtuiging niet verhindert dat je werkelijk hoort wat de ander te zeggen heeft.
• De ruimte van de ander respecteren, zodat stelling nemen niet verandert in jouw mening of richting opleggen.
• Non-verbale signalen beter leren herkennen, zodat je merkt wat jouw stevigheid en manier van optreden bij de ander teweegbrengen.

Vragen over aplomb

Omdat aplomb geen woord is dat je iedere dag tegenkomt, roept het ook vragen op die verder gaan dan de betekenis en valkuil hierboven. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen.

Is aplomb een alledaags Nederlands woord?

Nee, het is geen woord dat je in gewone gesprekken voortdurend hoort. Veel mensen zullen het misschien zelfs helemaal niet kennen. Toch kan het een bruikbaar woord zijn wanneer je iemand wilt beschrijven die stevig, evenwichtig en met overtuiging optreedt.

Kun je aplomb hebben zonder extravert te zijn?

Ja. Aplomb hoeft niets te zeggen over hoeveel je praat of hoeveel behoefte je hebt om op de voorgrond te staan. Iemand kan rustig en terughoudend zijn en tegelijkertijd heel stevig staan voor wat hij vindt en doet.

Is aplomb hetzelfde als charisma?

Nee. Charisma zegt meer over de uitstraling en aantrekkingskracht die iemand op anderen heeft. Bij aplomb ligt het accent meer op evenwicht, stevigheid, vastberadenheid en de zekerheid waarmee iemand staat voor wat hij zegt en doet.

Kun je aplomb ontwikkelen?

Dat kan. Je kunt bijvoorbeeld leren om duidelijker te zeggen waar je voor staat, minder snel te weifelen en steviger een standpunt in te nemen. Tegelijkertijd blijft het belangrijk om te letten op de reactie van anderen, zodat stevigheid niet verandert in dominantie.

Heeft aplomb alleen met praten te maken?

Nee. Aplomb kan ook zichtbaar worden in jouw houding, beslissingen en manier van optreden. Je kunt het merken aan de rust waarmee iemand ergens voor staat, aan lichaamstaal en aan de manier waarop iemand een besluit neemt zonder voortdurend bevestiging nodig te hebben.