Jezelf overschreeuwen: wat is het en waarom doe je het?
Jezelf overschreeuwen is een manier om jouw onzekerheid weg te praten, te maskeren of te verbergen. Je doet je groter en zelfverzekerder voor dan je je werkelijk voelt. Vanbinnen twijfel je misschien aan jezelf, terwijl je aan de buitenkant juist drukker, stelliger of nadrukkelijker overkomt. Jezelf overschreeuwen kan daardoor zelfverzekerd lijken, terwijl er juist onzekerheid achter schuilgaat. Lees meer over zelfverzekerd zijn en omgaan met onzekerheid.
Waarom overschreeuw je jezelf?
Merk je dat jij jezelf overschreeuwt? Dat je vanbinnen een klein hartje hebt, je je vaak onzeker voelt en over jezelf twijfelt, terwijl jij je groter voordoet dan je bent? De vraag is: waarom overschreeuwen mensen zichzelf? Laat ik vooropstellen dat ze het niet kwaad bedoelen. Het is een soort patroon en gewoonte die ze zichzelf hebben aangeleerd. De ene mens die onzeker is, klapt dicht tijdens een gesprek en krijgt de neiging om te vermijden of weg te lopen. Ook dat is een patroon en gewoonte. In dit geval is de reactie echter dat je juist meer gaat praten.
Hoe herken je dat je jezelf overschreeuwt?
Ik noem wat kenmerken. Iemand die zichzelf overschreeuwt:
- Kan heel druk worden en gaat ook sneller praten, alsof alles in één zin gepropt moet worden.
- Gebruikt soms handen en voeten om te gebaren en begint met de handen te friemelen.
- Luistert slecht.
- Is zijn of haar rust en kalmte verloren.
- Heeft soms een onlogische zinsbouw.
- Pikt non-verbale signalen van de gesprekspartner niet op.
- Heeft een onrustige ademhaling.
Waarom overschreeuw je jezelf?
Jezelf overschreeuwen kan ontstaan op het moment dat je onzeker wordt, spanning voelt of bang bent dat de ander jou niet serieus neemt. In plaats van stil te vallen, ga je juist meer praten. Je probeert de onzekerheid als het ware weg te drukken met woorden. Misschien wil je voorkomen dat er een stilte valt. Misschien ben je bang dat de ander merkt dat je twijfelt. Het kan ook zijn dat je jezelf wilt bewijzen en daarom sneller, harder of nadrukkelijker gaat praten.
Het opvallende is dat je daarmee vaak het tegenovergestelde bereikt. Je komt niet rustiger of zelfverzekerder over, maar juist gejaagd en gespannen. De ander merkt dat je weinig ruimte laat, slecht luistert of de controle over het gesprek probeert te houden.
Wat is het verschil tussen jezelf overschreeuwen en zelfverzekerd zijn?
Jezelf overschreeuwen kan zelfverzekerd lijken, maar het is iets anders. Iemand die echt zelfverzekerd is, hoeft niet voortdurend te praten, zichzelf te bewijzen of elk stil moment op te vullen. Zelfverzekerdheid geeft rust. Je durft even na te denken, laat stiltes toe en luistert naar wat de ander zegt. Je hoeft niet altijd het hoogste woord te hebben om zichtbaar of overtuigend te zijn.
Wanneer je jezelf overschreeuwt, komt jouw gedrag vaker voort uit spanning, twijfel of bewijsdrang. Je doet je groter voor dan je je voelt. Dat kan raakvlakken hebben met machogedrag, al uit dat gedrag zich vaak breder en dominanter. Bij echte zelfverzekerdheid hoef je jezelf niet groter te maken. Je mag gewoon aanwezig zijn zoals je bent.
Hoe stop je met jezelf overschreeuwen?
Stoppen met jezelf overschreeuwen begint bij herkennen wanneer het gebeurt. In welke situaties ga jij sneller praten? Bij wie voel jij de behoefte om jezelf te bewijzen? Wat gebeurt er in jouw lichaam wanneer je onrustig wordt?
Probeer op zo’n moment bewust te vertragen. Haal rustig adem voordat je reageert en geef jezelf tijd om na te denken. Een stilte betekent niet dat je zwak of onzeker bent. Het kan juist laten zien dat je rustig en zorgvuldig communiceert. Je kunt ook oefenen met beter luisteren. Wacht tot de ander is uitgesproken en stel eerst een vraag voordat je jouw eigen verhaal vervolgt. Let daarbij op jouw ademhaling, spreektempo en lichaamstaal.
Het doel is niet dat je minder mag zeggen. Het gaat erom dat je niet langer hoeft te praten om jouw onzekerheid te verbergen. Hoe meer rust je in jezelf ontwikkelt, hoe minder behoefte je hebt om jezelf te overschreeuwen.
Ontdek hoe assertief jij bent
Wil je ontdekken hoe assertief je bent en in welke situaties je jezelf nog duidelijker kunt uitspreken? Doe dan de gratis assertiviteitstest. Je krijgt inzicht in jouw sterke kanten en ontdekt welke persoonlijke ontwikkelpunten jou helpen om steviger te staan.
Doe de assertiviteitstestLeer meer over assertiviteit (webinar)
Wil je beter omgaan met kritiek, duidelijker je grenzen aangeven en steviger voor jezelf opkomen? Met onze assertiviteitskit krijg je praktische uitleg en oefeningen waarmee je direct aan de slag kunt. De kit bestaat uit een e-book en een webinar.
Verdiep je in assertiviteit en zelfvertrouwen
Wil je leren om duidelijker voor jezelf op te komen en beter je grenzen aan te geven? Lees dan het e-book Word assertief: doorbreek de vicieuze cirkel.
Merk je dat kritiek je onzeker maakt of dat je te veel twijfelt aan jezelf? Dan helpt het e-book Mag ik er twee kilo zelfvertrouwen bij? je om meer inzicht te krijgen in zelfvertrouwen en onzekerheid.
Veelgestelde vragen - FAQ
Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over jezelf overschreeuwen.
Waarom overschreeuw ik mezelf?
Je kunt jezelf overschreeuwen omdat je onzeker bent, spanning voelt of bang bent dat de ander jou niet serieus neemt. Meer en sneller praten wordt dan een manier om die onzekerheid te verbergen.
Is jezelf overschreeuwen een teken van onzekerheid?
Dat kan zeker. Aan de buitenkant lijkt iemand misschien druk, aanwezig en overtuigend, terwijl er vanbinnen twijfel, spanning of bewijsdrang zit.
Hoe merk je dat je jezelf overschreeuwt?
Je praat sneller, laat weinig stiltes vallen, luistert minder goed en probeert veel in korte tijd te zeggen. Ook een onrustige ademhaling en drukke lichaamstaal kunnen signalen zijn.
Wat is het verschil tussen jezelf overschreeuwen en dominant gedrag?
Dominant gedrag is vooral gericht op het bepalen van de situatie of het overheersen van anderen. Jezelf overschreeuwen komt vaker voort uit innerlijke onrust en de behoefte om onzekerheid te verbergen.
Hoe leer je rustiger en zelfverzekerder praten?
Je kunt oefenen met vertragen, rustig ademhalen, stiltes toelaten en beter luisteren. Ook helpt het om te onderzoeken in welke situaties jij de behoefte voelt om jezelf te bewijzen.
Wil jij assertiever worden?
In onze individuele training assertiviteit werk je aan situaties die jij in jouw dagelijks leven of werk tegenkomt. Samen onderzoeken we wat jou belemmert om duidelijk te zijn, grenzen aan te geven en met vertrouwen voor jezelf op te komen. Je krijgt persoonlijke begeleiding, praktische handvatten en gerichte oefeningen die aansluiten bij jouw vragen, leerdoelen, tempo en situatie, zodat je merkbaar steviger staat en met meer vertrouwen handelt.
Online training autonomie
Speciaal voor jou wanneer je assertiever wilt worden, heb ik een online training ontwikkeld over autonomie en persoonlijk leiderschap. Misschien verwacht je bij assertiviteit een training met een andere naam, maar autonomie en persoonlijk leiderschap gaan precies over assertief zijn: luisteren naar jezelf, duidelijke keuzes maken, grenzen aangeven en minder afhankelijk zijn van wat anderen van je vinden.
Met deze training werk je dus rechtstreeks aan jouw assertiviteit.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 12-11-2016
Update: 28 juni 2026.
