Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Tips voor medewerkers bij het verbetertraject of functioneringstraject

Uw werkgever is niet tevreden over uw functioneren. Wellicht is de werkgever van mening dat u niet de juiste prestaties levert of dat u onvoldoende capabel bent voor uw functie. Uw werkgever vindt dat er een verbetertraject opgestart moet worden en dat er een duidelijke verbetering in het functioneren moet plaatsvinden. In dit artikel gaan we u informeren over stappen die u nu moet nemen en we proberen u tips te geven over wat u niet moet doen.

Tips verbetertraject voor de medewerker

Vervelende situatie

U zit in een lastig situatie of in ieder geval in een situatie die veel emotie oproept. Misschien vindt u het onterecht dat de werkgever aangeeft dat u onvoldoende functioneert. Wellicht bent u het zelfs niet eens met de beoordeling. Maar het kan natuurlijk ook dat u heel goed begrijpt wat uw werkgever bedoelt. We merken dat angst bij de werknemer vaak een grote rol speelt in deze situatie. Misschien bent u ook bang dat u ontslag krijgt. Echter dat gaat niet maar zo. Zeker met het nieuwe arbeidsrecht (sinds 2015) bent u nog beter beschermd dan vroeger het geval was. De toetsingsregels bij de ontslagaanvraag zijn veel strenger dan voorheen. Nu is angst ook een slechte leermeester. Wel is duidelijk dat u vanaf nu alert moet zijn op wat u gaat doen. Laat u niet leiden door emotie (hoewel we goed begrijpen dat u die voelt en ervaart) maar gebruik vooral ook uw verstand. Laat u goed voorlichten en neem initiatief om tot verbetering te komen.

Hoe is het gegaan?

Hoewel uw werkgever van mening mag zijn dat u niet goed functioneert: er zijn wel een aantal stappen waaraan ook de werkgever zich moet houden. We noemen ze toch maar even voor de bewustwording:

  • Als het goed is, heeft uw werkgever u tijdig aangezegd en bij herhaling laten weten dat u op een aantal punten niet functioneert.  Kortom: u bent niet overvallen door uw leidinggevende maar de punten waar het om gaat zijn al eerder besproken bijvoorbeeld tijdens een functioneringsgesprek of beoordelingsgesprek
  • De punten inzake onvoldoende functioneren zijn zo zorgvuldig mogelijk verwoord en de punten zijn door de leidinggevende specifiek gemaakt
  • U hebt ook de mogelijkheid gekregen om te reageren op de beoordeling of u hebt de kans gekregen om aan te geven dat u belemmeringen ervaart om goed te functioneren
  • Als het goed is, zijn de punten van onvoldoende functioneren niet het gevolg van ziekte tijdens een bepaalde periode of gebreken
  • Er zijn geen omstandigheden die uw functioneren belemmeren. Anders gezegd: er zijn geen omstandigheden waardoor goed functioneren lastig of onmogelijk is zoals een verstoorde arbeidsrelatie of een conflict met de leidinggevende.
  • U hebt gelegenheid gekregen van de werkgever om uw functioneren te verbeteren middels een verbetertraject. Een eis van goed werkgeverschap is dat de werkgever u in staat stelt om op aangegeven punten uw functioneren te verbeteren. U mag een verbetertraject volgen waarbij scholing of coaching is opgenomen. De kosten hiervoor zijn voor rekening van de werkgever. Vaak duurt een verbetertraject 3 tot 6 maanden, afhankelijk van de duur van het dienstverband bij uw werkgever

Kan de werkgever een verbetertraject verplichten? Mag u het weigeren?

De vraag of een werkgever een verbetertraject kan opleggen is in feite een juridische vraag oftewel een arbeidsrechtelijke vraag. Is het verbetertraject een plicht? Zo kunt u er naar kijken maar let op dat het verbetertraject ook een plicht is voor de werkgever. Vanaf 1 juli 2015 zijn werkgevers verplicht om een verbetertraject aan te bieden. Anders gesteld: kunt u een verbetertraject weigeren? Natuurlijk kunt u weigeren om mee te werken aan een verbetertraject. Maar juridisch gezien verzwakt u daarmee uw positie. Immers, uw werkgever heeft bepaalde kritische punten t.a.v. uw functioneren maar biedt meteen de helpende hand om deze punten te verbeteren.

Daarom draaien we de vraag om: wat is erop tegen om aan een verbetertraject mee te werken? Wat zouden de bezwaren kunnen zijn? We noemen er een paar:

  • de eisen die de werkgever aan u stelt moeten billijk en redelijk zijn en u kunt van mening zijn dat de gestelde eisen onredelijk en onbillijk zijn
  • u hebt de gedachte of het gevoel dat u niet eerlijk beoordeeld bent of u bent van mening dat er niet eerlijk met u omgegaan wordt
  • er zijn omstandigheden geweest (zakelijk of privé) waardoor u niet aan de eisen van de organisatie hebt kunnen voldoen
  • u herkent zich niet in de beoordeling of u bent het er niet mee eens
  • u vraagt zich af of u tijdens of na het verbetertraject zou kunnen voldoen aan de eisen die gesteld worden
  • u hebt geen vertrouwen meer in de goede afloop en het liefst gooit u de handdoek in de ring
  • er is sprake van disfunctioneren door ziekte

Niet eens bent met aangereikte verbeterpunten?

Stel u bent het niet eens met uw beoordeling of de kritiek die uw werkgever heeft op uw functioneren. U vindt dat u niet eerlijk bent beoordeeld, er waren omstandigheden waardoor u niet aan de beoordeling zou kunnen voldoen of de werkgever stelt volgens u onredelijke eisen: wat moet u dan doen? Is er wat aan te doen? Het belangrijkste punt is dit:  U mag van uw werkgever vragen of de punten waar het om gaat onderbouwd op papier worden gezet. Echter wanneer u bezwaar maakt, mag uw werkgever wederkerig van u verwachten dat uw bezwaren eveneens grondig onderbouwd worden.

Vakbond of een advocaat inschakelen?

De vraag wordt ons door werknemers vaak gesteld of er een advocaat of vakbond moet worden ingeschakeld. Dat ligt natuurlijk geheel aan de situatie. Vooropgesteld: u hebt het volste recht en wellicht zelfs de plicht om goed geïnformeerd te zijn. Dus enige juridische bijstand is doorgaans wel welkom en aan te raden. Wanneer u uw juridisch adviseur meteen betrekt bij gesprekken met de werkgever kan dat ook een bepaald gevoel oproepen waardoor het verschil van inzicht sneller kan escaleren.

Anderzijds: werkgevers betrekken soms twee á drie personen bij dit soort gesprekken (de HR-adviseur, leidinggevende, directie) terwijl u als medewerker alleen bent. In die zin hebt u volkomen gelijk wanneer u vraagt om iemand die u ondersteunt. Dat kan ook uw partner, kennis of familielid zijn overigens.

Soms is een mediator of bemiddelaar aan te raden die de belangen van zowel de werkgever als werknemer kan behartigen en overstijgend helpt oplossen bij de ontstane situatie.

Verbetertraject starten?

Zoekt u coaching bij het verbetertraject of hulp bij het opstellen van een verbeterplan? De Steven is specialist in begeleiding en coaching van medewerkers en/of leidinggevenden bij het verbetertraject.

Coaching verbetertraject

Werkgever wil u een bepaalde verbetercoach opleggen: mag dat?

Een vraag van andere aard is of de werkgever u een coach kan opleggen. Wij zijn van mening dat dit niet mogelijk is. Het gaat te ver wanneer u wordt gedwongen om een verbetertraject bij een bepaald instituut of coach te volgen.  Wanneer u bereid bent om de aangereikte verbeterpunten eerlijk onder ogen te zien en u bent van plan om mee te werken aan een verbetertraject dan is het van belang dat u een coach hebt waarin u vertrouwen hebt en die objectief is.

Een werkgever kan uieraard wel eisen stellen of wensen t.a.v. de professionaliteit van de coach. Zeker wanneer dit door de werkgever bekostigd wordt. Maar als werknemer mag u ook uw wensen of eisen stellen t.a.v. de coach die het verbetertraject begeleidt.

  • Wat mag u van een coach verwachten?

    • dat hij/zij uw beider belang onder ogen ziet en er onpartijdig en onbevooroordeeld in staat
    • dat hij/zij integer is in het omgaan met vertrouwelijke informatie die u tijdens het verbetertraject ter beschikking stelt
    • dat hij/zij bij aanvang van het traject eerlijk zijn/haar mening geeft over de mogelijke slagingskans voor het verbetertraject (voor zover in te schatten naar de menselijke maat)
    • dat hij/zij eerlijk zijn/haar mening geeft wanneer de organisatie c.q. de medewerker onbillijke en onredelijke wensen stelt
    • dat hij/zij de professionaliteit heeft en ter zake deskundig is t.a.v. de vraag die u stelt en wanneer deze deskundigheid er niet of onvoldoende is ook eerlijk aangeeft dat dit ontbreekt

Hoe loopt het af? Wat zijn de uitkomsten?

De mooiste uitkomst zou zijn dat u aan het einde van een verbetertraject goed of voldoende functioneert. In dat geval is het verbetertraject optimaal geslaagd en werkgever, werknemer en de verbetercoach zijn blij met de uitkomst. Uiteraard is dit het doel van een verbetertraject. De andere mogelijkheid is dat de werkgever het functioneren alsnog beoordeeld met een onvoldoende waarna:

  • de ontslagaanvraag kan worden ingediend of outplacement wordt aangeboden
  • u in functie teruggezet kunt worden of waarbij de functie en functie-eisen worden aangepast
  • overplaatsing naar andere vestiging of team

Hoeveel kans van slagen heeft het?

Functioneringstraject of verbetertraject kansloos? Vaak zijn medewerkers bang voor ontslag wanneer de werkgever voorstelt om een verbetertraject of functioneringstraject te starten. Eigenlijk is dat heel begrijpelijk.  Men heeft vaak het gevoel dat de werkgever van plan is om de medewerker eruit te werken en met ontslag naar huis te sturen.

Kans van slagen functioneringstraject of verbetertraject

  • Gevoel dat ze u eruit willen werken

    Het gevoel dat ze u ontslag willen geven kan angstgevoelens oproepen maar ook gevoelens van boosheid, machteloosheid, onrust of onzekerheid over de toekomst (lees ook: dreigend ontslag?). Vanuit dit negatieve gevoel kan er een sterke beeldvorming ontstaan dat ze u er uit willen werken. Ook al is u 100 keer verteld dat dit niet het geval is: het vertrouwen bent u kwijt geraakt. Daarom schrijven we dit artikel voor u. Uw angst is begrijpelijk maar niet geheel op feiten gestoeld.

  • Hoeveel kans van slagen is er?

    Het heeft weinig zin om in percentages weer te geven hoeveel kans van slagen een functioneringstraject heeft. Als we ze zo eens nakijken van de afgelopen jaren dan zit dat toch wel op vijftig procent waar een verbetertraject positief eindigde. Maar wanneer u net aan de andere kant van de streep staat en bij die 50% hoort waar het mis gaat dan hebt u niet zoveel aan percentages.

  • Probeer positief te blijven

    Ga er niet op voorhand vanuit dat een verbetertraject kansloos is. U hebt er zelf ook invloed op hoe een dergelijk traject verloopt. We maken namelijk ook mee dat een traject een zeer goede afloop heeft. Onlangs zei een medewerker tegen zijn leidinggevende: 'ik wil je bedanken dat je dit verbetertraject gestart bent. Je hebt me namelijk ook wakker geschud. Ik zat in mijn comfortzone en achteraf moest ik je gelijk geven'. Maar als we u een paar tips mogen geven:

    • Probeer uw emoties eens even opzij te zetten en probeer u eens in te leven wat uw werkgever nu precies bedoelt. Wat vindt uw werkgever van uw functioneren? Wat wil de werkgever zien wat u niet brengt (volgens de werkgever)? Probeer eens te bedenken hoe de werkgever denkt in plaats dat u er uw eigen invulling aan geeft.
    • Wanneer u dat gelukt is, is de vraag: zou u datgene toch op tafel kunnen leggen wat volgens de werkgever ontbreekt? Kunt u dat? Wilt u dat? En zo ja, hoe gaat u dat doen? Maak een plan van aanpak hoe u dit gaat leveren.
  • Waar liggen uw grenzen?

    Een andere vraag is: waar liggen uw eigen grenzen? Als het dan kansloos is of als er naar uw mening en gevoel oneerlijke spelletjes worden gespeeld: hoe lang laat u met zich sollen? Wij adviseren: pak door, maak keuzes, wees helder in wat u wel en niet wilt en probeer te onderhandelen over de mogelijkheden. Ziet u er tegenop? Lukt het u niet alleen? Vraag dan hulp!

Bezwaar maken

Werkgevers doen vaak aan dossieropbouw en werknemers vergeten dat nogal eens. Zo horen we vaak dat de werknemer bezwaar heeft geuit tegen bepaalde aspecten, echter het staat nergens gedocumenteerd. Dat is jammer en u doet zichzelf tekort. Werkgevers doen aan dossiervorming: zorg dat u als werknemer uw zaken ook duidelijk op papier hebt staan. Wanneer er afspraken worden gemaakt met uw leidinggevende bevestig deze bijvoorbeeld per email en vraag of u de afspraken correct hebt weergegeven. We noemen een aantal situaties waar tegen u bezwaar kunt maken:

  • Het disfunctioneren waar u verantwoordelijk voor wordt gesteld wordt bij u veroorzaakt door ziekte. Lees hierover meer: disfunctioneren en ziekte.
  • Het werk dat u aangeboden wordt is niet zinvol of sluit niet aan bij uw kennis en vaardigheden
  • U wordt niet (meer) betrokken bij uw werkzaamheden of u merkt dat bepaalde informatie niet meer aan u wordt verstrekt
  • U merkt dat de leidinggevende een vooringenomen standpunt heeft over u: uw functioneren wordt niet objectief beoordeeld
  • Er zijn omstandigheden qua sfeer binnen uw team die goed functioneren belemmeren
  • U wordt getreiterd of gepest
  • Er is sprake van een verstoorde relatie of conflict met de leidinggevende waardoor u nu op disfunctioneren wordt aangesproken
  • Er is een onredelijke taakbelasting of er wordt teveel druk op u uitgeoefend
  • U krijgt onvoldoende tijd en gelegenheid om uw functioneren te verbeteren

Verdere tips

Tot slot nog een aantal tips:

  • Neem initiatief, wees proactief en anticipeer.
  • Zorg dat u op een positieve wijze in gesprek blijft met uw werkgever wat er ook aan de hand is, hoe u ook geraakt bent of hoe boos u ook bent. Kom met voorstellen, oplossingen, wees creatief.
  • Probeer u te verplaatsen in het belang van de werkgever en sluit daarop aan in uw communicatie.
  • Probeer constructief en zakelijk het gesprek aan te gaan en laat u niet leiden door tal van emoties.
  • Pas op wat u deelt met collega's. Niet iedereen is te vertrouwen in deze situatie.

Verbetertraject

Meer informatie over het verbetertraject?

Verbetertraject

Verbeterplan

Tips voor het verbeterplan.

Verbeterplan

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens