Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Inlevingsvermogen, sensitief of hoogsensitief

Inlevingsvermogen of sensitiviteit is een persoonskenmerk. Het wordt ook wel eens aangeduid als interpersoonlijke sensitiviteit. Hebt u veel inlevingsvermogen, bent u erg sensitief?

Inlevingsvermogen, sensitief of hoogsensitief

Of bent u zelfs hoogsensitief? In dit artikel gaan we in op de volgende onderwerpen:

Betekenis en definitie: kenmerken van inlevend

Aan de hand van gedragskenmerken benoemen we wat inlevingsvermogen is. Wanneer u een hoog inlevingsvermogen hebt:

  • hebt u veel respect voor uw medemens en zult u altijd een gelijkwaardige relatie willen aangaan met anderen
  • kunt u respectvol met anderen omgaan ook al heeft men ideeën waar u niet achter staat
  • kunt u goed  goed luisteren: u begrijpt wat de ander vertelt, u moedigt door uw houding de ander aan om het verhaal te doen zonder te interrumperen
  • bent u oprecht geïnteresseerd in de ander
  • begrijpt en respecteert u de keuzes van de ander ondanks dat u zelf liever zou zien dat men andere keuzes zou maken
  • begrijpt u en respecteert u dat anderen hun eigen behoeften moeten vervullen en voor hun eigen belangen opkomen
  • voelt u aan wat u wel en niet kunt zeggen: u voelt als het ware ook aan wat gevoelig ligt bij anderen of waarmee u anderen pijn kunt doen
  • hebt u aandacht voor de ander
  • kunt u een ander laten uitpraten en geeft u anderen ruimte
  • bent u bijzonder gericht op de ander en kunt u soms een ander lezen
  • hebt u een soort van antenne waardoor u snel signalen oppikt bij uw medemens
  • hebt u oog voor non-verbaal gedrag en merkt u signalen of een bepaalde houding bij de ander vrij snel op
  • voelt u onderhuidse conflicten snel aan
  • heeft u een neusje voor onvrede binnen teams of bij bepaalde personen
  • schat u de gevoelswaarde van bepaalde opmerkingen snel in en u weet wat voor impact dit op een ander kan hebben
  • wint u snel vertrouwen van de ander door dat men zich  gehoord voelt bij u
  • heeft u niet snel een oordeel over iemand

Doe de test!

Bij De Steven kunt u tegen betaling een uitgebreide analyse doen om inzicht te krijgen in uw kwaliteiten, eigenschappen,  persoonskenmerken en valkuilen. Of maak gratis de beknopte test.

Uitgebreide test

Webinar over kwaliteiten

In een gratis webinar (online workshop) leggen wij uit wat kernkwaliteiten, valkuilen,  leerdoelen en allergieën zijn. U kunt de webinar na inschrijving online volgen.

Webinar kwaliteiten

Empathisch vermogen: is dat hetzelfde?

Empathisch vermogen of empathie is de kwaliteit om de gevoelens van anderen aan te voelen. Inlevingsvermogen gaat verder dan alleen gevoelens. Het kan ook gaan over het aanvoelen of inleven in de belangen, wensen of behoeften van anderen.  Wanneer u de gevoelens van andere mensen snel aanvoelt dan hebt u een hoog empathisch vermogen. U kunt zich verplaatsen in de gevoelens en de situatie van de ander. U begrijpt wat de impact van bepaalde gebeurtenissen op de ander kan hebben. Aanvoelen en begrijpen zijn overigens nog twee verschillende zaken. Begrijpen doet u met uw hoofd en aanvoelen is een gevoelskwestie. In feite zijn er vijf empathiestijlen of stijlen waarmee u uw inlevingsvermogen tot uiting brengt:

  • Non-verbaal: de manier waarop u lichaamstaal inzet om de ander aan te moedigen. U kunt de ander soms zonder woorden stimuleren om door te praten of meer te vertellen.
  • Gevoelens aanvoelen of luisteren. Het vermogen om de belevingswereld van anderen binnen te gaan en u te verplaatsen in de wereld zoals de ander die ziet.
  • Verbaal reageren: de manier waarop u uw boodschap overbrengt.
  • Respect. De mate waarin u respect hebt voor  de ander en vooral voor het unieke van de ander.
  • Rationeel: de wijze waarop u de ander in logische zin kunt volgen qua gedachtegang.

Sensitief

Sensitiviteit is een kernkwaliteit

Sensitiviteit vergelijken wij wel eens met een sensor of antenne. Wat doet een sensor? Een sensor verzamelt informatie: stralingsinformatie, lichtinformatie (bij een fototoestel),  temperatuur, licht, geluid of druk.

Sensitieve personen doen eigenlijk hetzelfde. Ze hebben zoals het lijkt een sensor of voeler die informatie verzamelt en registreert. Teveel prikkels kan leiden tot drukte in het hoofd.

Sensitieve mensen zijn meer dan andere mensen krachtig in hun intuïtieve waarneming. Wie dit goed benut en inzet is extra opmerkzaam bijvoorbeeld in contacten met andere mensen. Ook in uw werk is dat goed te gebruiken bijvoorbeeld in het contact met klanten of als leidinggevende.

Wat is de valkuil van sensitiviteit?

Waar de kracht ligt, daar ligt ook de zwakte. Wij noemen het de valkuil. We noemen er een paar:

  • u kunt ook te invoelend en te inlevend zijn: daardoor krijgt u zelf last van de vraagstukken waar een ander mee rond loopt
  • een valkuil kan zijn: onjuist omgaan met afstand en nabijheid
  • u raakt overprikkeld door alle signalen van uw eigen sensor
  • u vangt signalen op maar u weet niet wat u ermee moet doen of u kunt ze geen plaats geven
  • uw focus op uw medemens is zo groot dat u uzelf vergeet (u gaat zich aanpassen, onderdanig opstellen, pleasegedrag vertonen)

Sensitieve personen hebben soms de neiging om emoties en gevoelens van de ander over te nemen. Ze verdrinken bijna in de gevoelens van de ander. Maar het passeert daarmee ook een grens.

Training Persoonlijke Effectiviteit

Wilt u een training Persoonlijke Effectiviteit volgen? Aarzel niet! Neem meteen contact op. Bekijk de mogelijkheden voor training en coaching.

Training persoonlijke effectiviteit

Hoogsensitief of hoogsensitiviteit

Hoogsensitief als kernkwaliteit

Hoogsensitiviteit is een kernkwaliteit. Dat betekent dat u in hoge mate sensitief bent. In een ander artikel noemen we tal van kenmerken van hooggevoelige personen. Nu gaan we eens in op kwaliteiten die bijzonder verwant zijn aan hoogsensitiviteit. Gelukkig zijn HSP-ers ook uniek dus het is niet zo dat iedere HSP-er die kwaliteiten zal herkennen.

Leerdoelen

We hebben een artikel geschreven met leerdoelen voor HSP-ers. Een leerdoel is erop gericht om de balans met uw kernkwaliteit te houden en vooral ook om uw valkuil te vermijden.

Leerdoelen voor HSP-ers

Valkuilen

Waar de kracht ligt, ligt ook de zwakte. Dat is de doorgeschoten variant van de kwaliteit. We noemen een aantal mogelijke valkuilen die bij hoogsensitieve personen zouden kunnen passen.

Allergie en irritaties

Een allergie is dat gedrag wat u in uzelf niet zou waarderen en bij anderen zou afkeuren. Het heeft dus te maken met uw kwaliteit. Wie accuraat is, heeft een hekel aan onnauwkeurigheid. We noemen dat leren van uw irritaties. Een kenmerk van een hoogsensitief mens is wel dat kilheid en hardvochtigheid in zijn/haar allergie zit. Ook kan men slecht tegen onrecht, malversaties, oneerlijkheid, diplomatieke spelletjes, verborgen agenda’s, machtspelletjes. Wat niet bij u past of wat u irriteert:

  • Koud en gevoelloos oordelen over andere mensen
  • Aanvoelen dat de ander het moeilijk heeft maar er klakkeloos aan voorbij gaan
  • Onverschilligheid
  • Meteen met tal van praktische oplossingen komen zonder dat u het verhaal van de ander gehoord hebt
  • Een half verhaal horen, mensen niet laten uitpraten en slecht luisteren

Uit zelfbescherming kan een mens in zijn eigen allergie terecht komen. HSP-ers kan dat overkomen wanneer ze overprikkeld raken. Ze lijken dan erg op zichzelf gericht, de omgeving zegt egoïstisch en om de overprikkeling van zich af te houden doen ze zich harder en groter voor dan ze zijn. Meer weten over allergiegedrag?

Gebrek aan empathie

Mensen die gebrek hebben aan inlevingsvermogen kunnen zich vaak slecht verplaatsen in de gevoelens, leefwereld of situatie van de ander. Ze luisteren vaak slecht, geven hun eigen interpretatie aan het verhaal van de ander, ze horen niet wat de ander bedoelt of zegt en ze walsen soms zo over de essentie van het verhaal heen. Vaak missen ze signalen die de ander wel heeft uitgezonden maar die niet worden opgepikt.

Wat zijn uw valkuilen?

Wilt u weten wat uw valkuilen zijn die horen bij uw kernkwaliteiten?

Valkuilen

Doe de test!

Bij De Steven kunt u tegen betaling een uitgebreide analyse doen om inzicht te krijgen in uw kwaliteiten, eigenschappen,  persoonskenmerken en valkuilen. Of maak gratis de beknopte test.

Uitgebreide test

Valkuil: te inlevend of te invoelend

Inlevend en invoelend

Te empathisch, te inlevend, te invoelend of te begripvol is een valkuil. U kunt zich goed verplaatsen in de ander maar u gaat te ver.  Merkt u dat u soms té inlevend bent en dat u zich teveel verplaatst in de gevoelens van de ander?

Dat is een valkuil! Woorden die bij deze valkuil horen:

  • te begrijpend of te begripvol
  • te aanvoelend of te invoelend
  • teveel inlevingsvermogen
  • te empathisch

Wilt u leren om de benodigde distantie te houden en te voorkomen dat u te begrijpend en te invoelend wordt?

  • De grens van empathie

    Waar ligt de grens van empathisch en té empathisch? Als wij het voor u mogen verwoorden: u leeft zich zo in in de situatie van de ander dat u bijna de gevoelens van de ander overneemt. Het is alsof u de pijn, het verdriet of de boosheid van de ander zelf voelt. Alsof het uw pijn, verdriet en moeite is! Daar ligt de grens!

  • Wat is er verkeerd aan?

    We hebben geen oordeel over goed of fout. Het gaat erom dat:

    • u er zelf last van kunt krijgen
    • u onvoldoende afstand tot de ander kunt houden en overbetrokken raakt op de ander of op een bepaalde situatie in het leven van de ander
    • u emotioneel verstrengeld raakt met de ander en nog moeilijk onbevangen en objectief kunt zijn
    • u veel energie verliest met pijn en gevoelens die niet bij u horen
    • u de ander feitelijk niet meer helpen kunt omdat er onvoldoende distantie is
  • Leerdoel: de juiste distantie houden

    Uw leerdoel is om de juiste distantie te houden. Dat betekent niet: wat kan mij het allemaal schelen, ze bekijken het ook maar. Dat betekent dat er bij u de bewustwording is dat de pijn, het verdriet of de boosheid van de ander, niet van uzelf is. Zelfs in de meest aangrijpende situaties die mensen kunnen meemaken, kunt u de pijn van de ander niet overnemen. Sterker nog: u helpt er niemand mee! Uzelf niet en de ander ook niet. De ander moet in feite zijn eigen pijn verwerken en u kunt hem/haar helpen door een luisterend oor en steun te bieden. Veel hooggevoelige personen hebben last van de valkuil te empathisch, te begripvol of te invoelend waardoor emotionele verstrengeling op de loer ligt. Lees onze artikelen over: hooggevoeligheid. Omgaan met afstand en nabijheid is best moeilijk voor mensen die gevoelig ingesteld zijn.

Leerdoelen Persoonlijke Effectiviteit

De Steven heeft nog andere leerdoelen ontwikkeld voor de training Persoonlijke effectiviteit.

U kunt ook het overzicht bekijken met alle persoonlijke leerdoelen.

Leerdoelen Persoonlijke effectiviteit

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens