Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Grenzen leren aangeven betekent meer dan NEE leren zeggen

Grenzen leren aangeven en NEE zeggen is niet altijd hetzelfde. Dat is te smal en te kort gedacht.  In dit artikel gaan we in op het onderwerp grenzen in een aantal varianten namelijk:

  • eigen grenzen bewaken
  • voorkomen dat u over de grens van de ander gaat
  • voorkomen dat anderen over uw grens gaan
  • grenzen aangeven: hoe doe je dat?

In dit artikel gaan we ook in op de vraag waarom nee zeggen moeilijk is. Maar ook wat de gevolgen en oorzaken kunnen zijn van iemand die moeilijk NEE zegt.

Nee zeggen: vindt u dat moeilijk?

Nee zeggen, wilt u dat leren? Of vindt u dat moeilijk? Vraagt u zich wel eens af: HOE moet ik mijn grenzen aangeven? Weet u dat dit hoofdstuk drie van het boekje grenzen is? Het gaat vooral ook om: grenzen ervaren en u bewust zijn waar de grens ligt.

Gedrag

Grenzen leren aangeven

Herkent u zich in sommige of een aantal van de volgende kenmerken? Wie moeilijk nee zegt:

  • gaat snel in op hulpvragen die gesteld worden en zelfs op vragen die niet eens gesteld worden
  • wil anderen niet teleurstellen of voor het hoofd stoten
  • is bang voor conflicten en dus conflictvermijdend
  • heeft de neiging om het iedereen naar de zin te maken
  • wil graag iedereen te vriend houden
  • is meegaand en vaak te meegaand
  • trekt werk naar zich toe
  • voelt zich snel verantwoordelijk en denk ‘dan zal ik het maar doen’
  • is te weinig assertief en kan moeilijk begrenzen
  • heeft een groot plichtsbesef of een hoge arbeidsethos
  • is erg loyaal naar anderen toe
  • wil aardig of leuk gevonden worden
  • staat snel of altijd klaar voor een ander
  • waait soms met alle winden mee
  • is overbetrokken of té betrokken op anderen
  • is soms te begripvol of te inlevend of trekt zich het leed van anderen te snel aan

Grenzen voel je!

Ook al zou u aan de universiteit afstuderen op grenzen, al behaalt u de academische titel cum laude, al zou u alles van grenzen afweten: dan nog kan het gebeuren dat u zelf aan uw grenzen voorbijgaat. Grenzen ervaren heeft weinig te maken met kennis, verstand, intellect of cognitieve vaardigheden. U voelt dat u het te warm hebt of benauwd. U voelt wanneer u het te koud hebt of u voelt zich verkleumd. U proeft of u het eten lekker vindt of niet! U voelt en ervaart wanneer u moe bent of juist fit. Kortom: grenzen voelt u! Er ligt dus een relatie tussen uw grenzen en uw gevoelens. Overmatig vervullen van de eigen behoeften c.q. het te weinig vervullen van eigen behoeften betekent dat u een grens passeert of dat u anderen over uw grens laat gaan. Hoe u dat weet? U hebt ca. 40/50 negatieve gevoelens die aangeven dat u de grens passeert.

Gevoelens en emoties

Gevolgen

Wie moeilijk nee zegt, geeft doorgaans meer dan hij/zij ontvangt. Gevolg is dat het ten koste van uzelf gaat. U voelt zich leeggezogen (lees ook: energiezuigers), uitgeput, afgemat, futloos omdat u voortdurend geeft en niet voor uzelf opkomt of niet voor uzelf zorgt.

U cijfert uzelf weg, u neemt uw eigen behoeften en belangen onvoldoende serieus en uw energie daalt voortdurend. Ook draagt het niet bij aan uw gevoel van eigenwaarde.

U wilt nee leren zeggen: maar hoe doe je dat?

Nee leren zeggen

Nee, leren zeggen: hoe doe je dat? Weet u dat dit de verkeerde vraag is? HOE-vragen zitten in uw hoofd en duiden op een systeem of logische aanpak. Maar het vraagstuk zit niet zozeer in: HOE u NEE zegt. Het vraagstuk zit in het feit dat u er niet toe kunt komen. Angst voor afwijzing, angst om de ander teleur te stellen, behoefte aan waardering, zorgen ervoor dat u geen NEE zeg. U moet een stap dieper gaan en u afvragen waarom u het zo moeilijk vindt. Het gaat er ten diepste om dat u allereerst uw grenzen ervaart en durft te luisteren naar eigen grenzen. Nu komt er weer een vraag: hoe ervaar je dan je eigen grenzen? Natuurlijk zijn er ook technieken om NEE te zeggen. Voorbeelden?

  • Kan ik morgenmiddag even bij je langskomen? Negatieve reactie: NEE dan heb ik geen tijd! Positieve reactie: zou het erg voor jou zijn als het een weekje later wordt? Dan heb ik wat meer ruimte om rustig met jou te praten.
  • Lukt het jou om deze brief voor 15.00 uur te versturen? Negatieve reactie: NEE ik heb het hartstikke druk en er moet nog veel post worden verzonden. Positieve reactie: is het heel belangrijk dat dit voor 15.00 uur gebeurt? Ik ga kijken wat ik voor jou kan doen.
  • Volgende week is de deadline! Negatieve reactie: Ja dat weet ik maar er kwam van alles tussendoor en als ik het project volgende week moet opleveren kan er van alles fout zijn. Positieve reactie: wat is belangrijker: een kwalitatief goed afgeleverd product en dan de deadline een week verleggen of dat we de deadline halen met tal van kansen op fouten.

40 manieren om NEE te zeggen: de beste manier is “Ja” zeggen

Grens aangeven

Er zijn 40 manieren om NEE te zeggen. Misschien zijn het er ook wel 30 of 25: het gaat maar om een voorbeeld. De beste manier om NEE te zeggen is: JA zeggen. Wie JA zegt tegen zijn eigen behoeften, heeft NEE gezegd en de grens gesteld. Wie JA zegt tegen een kopje koffie, heeft automatisch NEE gezegd tegen thee. Wie JA zegt tegen een mooie wandeling op zaterdagmiddag in de natuur heeft NEE gezegd tegen een middag winkelen in de stad. JA zeggen betekent: invullen, plannen en zeggen wat u wilt (en niet wat u niet wilt of niet meer wilt). Wie JA zegt tegen zijn behoefte aan rust, zegt NEE tegen een aantal activiteiten.

Het vraagt dus enigszins ook vooruitdenken en vooruitkijken, de zaken niet op zijn beloop laten, niet afwachten tot het laatste moment.

Wie JA zegt tegen een gezond leven: ontspanning, beweging en rust heeft NEE gezegd tegen uitputting en burnout.

Is dat te leren?

Ja zeggen tegen uw behoeften is te leren. Luistern naar eigen gevoelens is te leren. Sterker nog: een kind van drie jaar kan het! Grenzen aangeven kunt u dus ook leren! Ongeacht uw functie, opleidingsniveau, intellectueel niveau, achtergrond etc. Omgaan met grenzen is drieledig. U ziet de volgende vormen van grenzen aangeven:

  • De eigen grens bewaken

    • U wilt leren om uw eigen grenzen te bewaken en te ervaren. U merkt dat u vaak over uw eigen grens heengaat. Dat komt veelal door het negeren van de eigen behoeften en gevoelens, het zichzelf onvoldoende serieus nemen, te weinig zelfrespect of een lage zelfwaardering hebben. Grenzen aangeven omvat mee dan 'NEE' leren zeggen.
  • De grens van anderen respecteren

    • Uw gedrag kan ervoor zorgen dat u over de grens van de ander heen gaat. Dat gebeurt op een agressieve wijze wanneer u te sturend, dominant, bazig, te direct, te confronterend bent. En er is een lieve aardige vorm namelijk door u over-verantwoordelijk te voelen voor anderen of door overbetrokken te raken. Lees verder: grenzen van anderen respecteren.
  • Voorkomen dat anderen over uw grens heengaan

    • U wilt leren begrenzen en voorkomen dat anderen over uw grens heengaan. Uw houding en gedrag kan ervoor zorgen dat anderen teveel ruimte krijgen, te weinig rekening met u houden of over u heen lopen. Daardoor kan men zelfs misbruik maken van uw goedheid!
  • Loslaten

    • Loslaten is een vorm van grenzen stellen. Daarbij kunt u denken aan: distantiëren of de relatie beëindigen, aanvaarden of accepteren, overgeven en vertrouwen, relativeren, jezelf in acht nemen of jezelf ontzien. Lees verder: loslaten.

Uw persoonlijkheid en valkuilen

Grenzen hebben vaak te maken met uw persoonlijkheid. Daar waar uw kracht ligt, daar ligt ook uw vraagstuk. Voelt u zich snel verantwoordelijk voor iets of iemand dan is uw valkuil over-verantwoordelijkheid en passeert u een grens. Bent u erg loyaal en trouw aan een ander? Dan passeert de ander gemakkelijk uw grens wanneer u té loyaal of té aardig wordt. Zo hebben de meeste persoonlijke valkuilen te maken met uw grenzen.

Leerdoelen assertiviteitstraining

De Steven heeft nog andere leerdoelen ontwikkeld voor de training assertiviteit.

Leerdoelen assertiviteit

Training assertiviteit

Wilt u een training assertiviteit volgen? Aarzel niet! Neem meteen contact op.

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Voor andere publicaties kunt u ook terecht in onze webshop!

Coach Jan Stevens